Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında paylaşılan bilimsel rapor, Akdeniz Havzası'nda iklim değişikliğinin yol açabileceği riskleri ortaya koydu. Raporda, artan sıcaklıklar, kuraklık ve su kıtlığının tarımsal üretimi olumsuz etkileyebileceği, bunun da bölgedeki göç hareketlerini artırabileceği belirtildi. Bilimsel projeksiyonlara göre, 2050 yılına kadar tarımsal ürün veriminde yaklaşık yüzde 17 düşüş yaşanabileceği, avcılığı yapılan balık ve deniz omurgasızlarının yüzde 20'sinden fazlasının ise yok olma riskiyle karşı karşıya olduğu kaydedildi.
Antalya'da 9-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenen COP31 kapsamında, Akdeniz için Birlik (UfM) ve Akdeniz İklim ve Çevresel Değişim Uzmanları Ağı (MedECC) tarafından hazırlanan araştırmanın sonuçları kamuoyuyla paylaşıldı. 1000'den fazla bilimsel yayının incelendiği 'Akdeniz Havzasında Çevresel Değişim, Çatışma ve İnsan Göçü' başlıklı rapor, 16 Kasım'da konferansta ele alındı.
Akdeniz'de sıcaklıklar küresel ortalamanın üzerinde
Raporda, Akdeniz Havzası'nın iklim değişikliğinden en fazla etkilenen bölgeler arasında bulunduğuna dikkat çekildi. Bölgedeki sıcaklık artışının küresel ortalamanın üzerinde olduğu belirtilirken, özellikle Doğu Akdeniz'de sıcak hava dalgaları ve kuraklığın giderek şiddetlendiği ifade edildi.
Sıcaklıkların yükselmesinin su kaynakları, tarımsal üretim, gıda güvenliği ve insanların geçim koşulları üzerinde ciddi baskı oluşturduğu vurgulandı.
Deniz canlıları için yok olma riski
Araştırmada, deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesi ve denizlerde yaşanan sıcak hava dalgalarının ekosistemleri olumsuz etkilediği belirtildi. Bilimsel projeksiyonlara göre, 2050 yılına kadar Akdeniz'de avcılığı yapılan balık ve deniz omurgasızlarının yüzde 20'sinden fazlası bölgesel ölçekte yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir.
Balıkçılık gelirlerinde yaşanabilecek düşüşün, özellikle Doğu ve Güney Akdeniz'deki kıyı topluluklarının gıda güvenliğini ve geçim kaynaklarını tehdit edebileceği kaydedildi.
Tarımsal üretimde yüzde 17 düşüş beklentisi
Raporda, iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerine de dikkat çekildi. Artan sıcaklıklar, azalan yağışlar, toprak verimliliğinin bozulması ve su kıtlığının özellikle kuraklığa duyarlı bölgelerde tarımsal faaliyetleri zorlaştırdığı belirtildi.
Bilimsel öngörülere göre, 2050 yılına kadar Akdeniz Havzası'nda tarımsal ürün veriminde yaklaşık yüzde 17 düşüş yaşanabilir. Tarımsal gelirlerin azalmasının kırsal kesimde yaşayanlar üzerinde ekonomik baskı oluşturabileceği ve insanların yaşadıkları bölgelerden ayrılma kararlarını etkileyebileceği ifade edildi.
İklim değişikliği göç baskısını artırabilir
Bilim insanları, çevresel bozulmanın tek başına göçün nedeni olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Ekonomik koşullar, çatışmalar, siyasi istikrarsızlık ve toplumsal eşitsizliklerin de göç hareketlerinde etkili olduğu belirtildi.
İklim değişikliğinin mevcut kırılganlıkları derinleştirerek göç baskısını artırabileceği kaydedilen raporda, çevresel nedenlerle yer değiştiren insanların önemli bir bölümünün ülkelerinin sınırları içerisinde, özellikle kırsal bölgelerden kentlere göç ettiği bildirildi.
10 yılda 30 binden fazla kişi hayatını kaybetti
Raporda, Akdeniz'in dünyanın en tehlikeli göç güzergahlarından biri olduğu hatırlatıldı. 2014-2024 yılları arasında Akdeniz'i geçmeye çalışan 30 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği veya kaybolduğu bilgisine yer verildi.
Araştırmacılar, iklim değişikliğiyle mücadele ve göç politikalarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekerek, özellikle kırılgan toplulukların korunmasının önemini vurguladı.
Akdeniz ülkelerine ortak mücadele çağrısı
MedECC uzmanları, Akdeniz ülkelerinin su yönetimi, sürdürülebilir tarım, iklim değişikliğine uyum ve bölgesel iş birliği konularında daha güçlü politikalar geliştirmesi gerektiğini bildirdi.
Raporda ayrıca çevresel değişimler nedeniyle yerinden edilen kişilerin hukuki korunmasına ilişkin eksikliklere işaret edildi. Bilimsel veriler doğrultusunda risklerin azaltılması ve insanların yaşadıkları bölgelerde güvenli geçim koşullarına ulaşmalarının desteklenmesi çağrısı yapıldı.




