Ege Üniversitesi, sanayi odaklı Ar-Ge projelerine bir yenisini daha ekledi. Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümünde yürütülen lisans bitirme projesi kapsamında, yüksek hızlı ve yüksek verimli yerli bir elektrik motoru prototipi geliştirildi. Proje, Prof. Dr. Erkan Meşe danışmanlığında son sınıf öğrencisi Şevket Boyatan tarafından hayata geçirildi.
Türkiye’de seri üretimi sınırlı olan yüksek hızlı motor teknolojilerine yönelik hazırlanan çalışmada; yüksek verimlilik, düşük gürültü ve sanayide uygulanabilirlik temel hedefler arasında yer aldı.
Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, projeyi geliştiren öğrenci Şevket Boyatan ile danışmanı Prof. Dr. Erkan Meşe’yi başarılarından dolayı tebrik etti.
Standart motor hızının dört katına ulaştı
Projeye ilişkin değerlendirmede bulunan Prof. Dr. Erkan Meşe, geliştirilen motorun tasarım ve prototipleme sürecinin öğrenci tarafından yürütüldüğünü belirterek şunları söyledi:
“Öğrencimiz, tasarımı ve prototiplemesi tamamen kendisine ait olan yüksek hızlı bir elektrik motoru geliştirdi. Türkiye’de standart bir elektrik motorunun hızı genellikle dakikada 3 bin devir civarındayken, geliştirilen bu motor yaklaşık 12 bin devir hızına ulaşmaktadır. Yüksek hız, beraberinde çeşitli teknolojik zorluklar getirse de bu tür motorların savunma sanayinden biyomedikal uygulamalara, elektrikli araçlardan endüstrideki özel projelere kadar oldukça geniş bir kullanım alanı bulunmaktadır. Bu çalışmayla, Türkiye’de seri üretimi sınırlı olan yüksek hızlı motor teknolojilerine yönelik yerli, verimli ve sanayiye uyarlanabilir bir prototip ortaya koymayı hedefledik. Türkiye’de yüksek hızlı motor teknolojisi, özellikle seri üretim anlamında henüz istenilen seviyede değildir”
“Yerli mühendislik altyapısının somut örneği”
Projeyi geliştiren Şevket Boyatan ise çalışmanın yalnızca akademik bir proje değil, aynı zamanda sahada karşılığı olan bir ürün modeline dönüştüğünü vurguladı. Boyatan şu ifadeleri kullandı:
“Üniversitedeki mühendislik altyapısıyla başlatılan bu proje, yerli firmaların katkısıyla sahada karşılığı olan bir ürüne dönüştü. Bu yönüyle sadece teknik bir başarı değil, aynı zamanda yerli mühendislik altyapısının ve sanayi-üniversite dayanışmasının somut bir örneği olarak ortaya konmuştur. Geliştirdiğim motor, yüksek hızlı ve fırçasız motor kategorisinde yer alıyor. Tasarımın en büyük farkı, iç konfigürasyonunda yapılan özel değişikliklerden kaynaklanıyor. Diğer motorlara kıyasla çok daha yüksek verimlilik sunan bu yapı, kapalı tasarımı sayesinde daha sessiz çalışıyor ve gürültü oranını minimum seviyeye indiriyor. Bu özellikleri sayesinde pompa ve havalandırma sistemleri başta olmak üzere sanayinin pek çok alanında kullanıma uygun bir yapı ortaya çıktı. Prototip üretim süreci, Faz Elektrik Motor Sanayi firmasıyla yapılan iş birliğiyle gerçekleştirildi. Motorun sarım aşamasında ise Volt Bobinaj’dan destek alındı. Bu dış destekler dışında tasarım, analiz ve prototipleme süreçlerinin tamamını, Prof. Dr. Erkan Meşe’nin danışmanlığında bizzat kendim tamamladım. Desteğini ve katkılarını esirgemeyen Ege Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümüne ve firmalara çok teşekkür ederim”
Geliştirilen prototipin; pompa ve havalandırma sistemleri başta olmak üzere farklı sanayi alanlarında kullanım potansiyeli taşıdığı belirtiliyor. Üniversite-sanayi iş birliği modeliyle yürütülen proje, yerli mühendislik çözümlerinin uygulamaya dönüşmesine örnek olarak gösteriliyor.
