Ege Genç İş İnsanları Derneği (EGİAD), İzmir’de istihdamın mevcut durumunu ve iş gücü piyasasındaki dönüşümü ele alan think tank raporunu kamuoyuyla paylaştı. Raporda, kentte 15-24 yaş grubundaki genç işsizlik oranının yüzde 21,3 olduğu ve Türkiye ortalamasını 5,3 puan aştığı belirtildi.
EGİAD merkezinde düzenlenen tanıtım toplantısında dijitalleşme, yapay zekâ ve yeşil dönüşümün iş gücü piyasasına etkileri değerlendirildi. Toplantıya EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serdar Sayan ile raporun yazarları Ege Üniversitesi Öğretim Üyeleri Doç. Dr. Elif Tunalı Çalışkan ve Doç. Dr. Gülçin Gürel Günal katıldı.
EGİAD: Gündem oluşturan bir iş dünyası anlayışı
EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, açılış konuşmasında derneğin 35 yılı aşan kurumsal geçmişinde bilgi ve veri üretme, kamuoyunu bilgilendirme ve karar alma süreçlerine katkı sunma misyonunu sürdürdüğünü ifade etti.
1990 yılında 47 genç iş insanının ortak idealiyle kurulan EGİAD’ın bugün 900’ün üzerinde üyesi, yaklaşık 3 bin 500 şirketi ve 200 bin kişilik istihdam gücüyle önemli bir ekonomik ve toplumsal etki alanına ulaştığını belirten Özhelvacı, derneğin yalnızca ekonomik büyüklüğüyle değil, çözüm geliştirme kapasitesiyle de değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
EGİAD’ın bir liderlik okulu ve düşünce platformu olarak toplumsal dönüşümde rol üstlendiğini vurgulayan Özhelvacı, genç iş insanlarının sorumluluğunun yalnızca şirketlerini büyütmekle sınırlı olmadığını, yaşadıkları kentin sorunlarını anlamak ve çözüm üretmekle de ilgili olduğunu dile getirdi.
Think tank çalışmalarında bilimsel araştırmalara ve veriye dayalı politika önerilerine odaklandıklarını belirten Özhelvacı, "EGİAD olarak yalnızca gündemi takip eden değil, gündem oluşturan; sorunları dile getirmekle yetinmeyip çözüm önerileri ortaya koyan bir iş dünyası anlayışını temsil ediyoruz" ifadelerini kullandı.
Yaratıcı yıkım ve yeni becerilerin önemi
Dijital, yeşil ve toplumsal dönüşümün EGİAD’ın 18. Yönetim Dönemi’nin stratejik odağında yer aldığını kaydeden Özhelvacı, yapay zekâ ve yeni teknolojilerin iş modellerini, üretim süreçlerini ve rekabet koşullarını değiştirdiğine dikkat çekti.
İktisatçı Joseph Schumpeter’in ortaya koyduğu yaratıcı yıkım kavramının yapay zekânın yaygınlaşmasıyla yeniden önem kazandığını belirten Özhelvacı, 2025 Nobel Ekonomi Ödülü’nün yenilikçiliğe dayalı ekonomik büyüme alanındaki çalışmaları nedeniyle Joel Mokyr, Philippe Aghion ve Peter Howitt’e verilmesinin de bu yaklaşımın güncelliğini ortaya koyduğunu söyledi.
EGİAD olarak yaratıcı yıkım kavramını Türkiye gündemine ilk kez taşıyan kurum olduklarını ifade eden Özhelvacı, İzmir özelinde bilimsel verilerle hazırlanan araştırmayla somut politika önerileri geliştirdiklerini belirtti.
Dönüşümün yalnızca riskler üzerinden ele alınmaması gerektiğini vurgulayan Özhelvacı, "Yaratıcı yıkım, yalnızca ortadan kalkan işler ve meslekler demek değildir. Aynı zamanda yeni sektörler, yeni beceriler, yeni girişimler ve yeni fırsatlar demektir. Bugün asıl mesele, bu değişime ne kadar hazırlıklı olduğumuzdur. Çünkü artık şirketler arasındaki rekabet, sermaye ve teknoloji kadar, insan kaynağının niteliği ve yeni becerilere uyum sağlama kapasitesi üzerinden şekilleniyor."
İzmir’de becerilerle istihdam arasında uyum sorunu
İzmir’in geleceği için sürdürülebilir bir dönüşüm ekosistemine ihtiyaç duyulduğunu belirten Özhelvacı, kentteki temel sorunun genel bir beceri yetersizliğinden ziyade mevcut becerilerle iş gücü piyasasının ihtiyaçları arasındaki uyumsuzluk olduğunu dile getirdi.
Özhelvacı, "Yaratıcı yıkım, yalnızca ortadan kalkan işler demek değildir. Aynı zamanda yeni sektörler ve yeni fırsatlar demektir. İzmir'de genel bir beceri yetersizliğinden çok, uyum sorunu var" dedi.
Uzmanlardan genç istihdamı değerlendirmesi
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serdar Sayan, Türkiye’nin yaratıcı yıkım konusundaki tartışmalara daha fazla gecikmeden katılması gerektiğini belirtti. Sayan, "Bugün tartışmamız gereken konular, önümüzdeki on yılları etkileyecek sorunlar. Dünyada bu tartışmalar yoğun biçimde yürütülürken Türkiye'nin bu sürece katılması gerekiyor" diye konuştu.
Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Elif Tunalı Çalışkan ise teknoloji yatırımlarının insan kaynağının geliştirilmesiyle birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı. Çalışkan, "Diploma artık iş hayatına giriş için bir anahtar ancak tek başına yeterli değil. Sürekli değişen ihtiyaçlara uyum sağlayabilecek yeni becerilere sahip olmak gerekiyor" ifadelerini kullandı.
Raporun yazarlarından Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gülçin Gürel Günal da İzmir’de gençlerin çalışma hayatına katılma isteğinin yüksek olduğunu belirterek işsizlik verilerine dikkat çekti. Günal, "İzmir'de gençlerin çalışma hayatına katılma motivasyonu yüksek. Ancak genç işsizliğinin Türkiye ortalamasının üzerinde olması, işgücü piyasasında becerilerle istihdam olanakları arasında bir uyumsuzluk bulunduğunu gösteriyor" değerlendirmesinde bulundu.
EGİAD’dan Ankara ve İzmir için temas planı
EGİAD Başkanı M. Kaan Özhelvacı, araştırmada yer alan önerileri ulusal ve yerel düzeyde karar vericilerin gündemine taşıyacaklarını açıkladı.
Özhelvacı, 3 ve 4 Kasım tarihlerinde Ankara’da Cumhurbaşkanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi, bakanlıklar ve siyasi partiler düzeyinde görüşmeler gerçekleştireceklerini bildirdi. Ayrıca 10 Kasım öncesinde Anıtkabir’i ziyaret edeceklerini belirten Özhelvacı, raporun verilerini İzmir’deki yerel yönetimler ve meslek kuruluşlarıyla da paylaşacaklarını kaydetti.
