Ağustos 2026’da yayımlanan ve 0-19 yaş grubunu kapsayan 81 çalışmanın değerlendirildiği uluslararası derleme, elektronik sigara kullanımının gençlerin solunum sağlığı ve nikotin bağımlılığı üzerindeki etkilerini ortaya koydu. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Medicana International İzmir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Merda Erdemir Işık, elektronik sigara aerosolünün yalnızca su buharından oluşmadığını belirtti.
14 binden fazla bilimsel makalenin taranmasının ardından kriterleri karşılayan 81 çalışmanın analiz edildiği derlemede, elektronik sigara kullanımının solunum sistemi belirtileri, nikotin bağımlılığı ve ilerleyen dönemde klasik sigaraya başlama riskiyle ilişkili olduğu belirlendi.
Gençlerde solunum şikayetleri artıyor
Elektronik sigara kullanan 0-19 yaş grubundaki çocuk ve gençlerde öksürük, hırıltılı solunum, bronşit benzeri yakınmalar ve astım alevlenmelerinin daha sık görüldüğünü belirten Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, kullanım sıklığı ve süresinin klinik tablo üzerinde etkili olabileceğini ifade etti.
Işık, “Elektronik sigara kullanan gençlerde öksürük, hırıltılı solunum, bronşit benzeri yakınmalar ve astım alevlenmeleri kullanmayanlara kıyasla çok daha sık bildiriliyor. Bu durum, cihazların çıkardığı buharın 'zararsız su buharı' olmadığını açıkça ortaya koymaktadır. Tütünü yakmadan sıvıyı ısıtarak aerosol oluşturan bu sistemlerde nikotin, ultra ince partiküller ve çeşitli toksik kimyasallar bulunur. Dolayısıyla akciğerlere çekilen hava masum bir buhar değildir” açıklamasını yaptı.
Astım hastası gençlere dikkat
Özellikle astım tanısı bulunan gençlerde elektronik sigara kullanımının daha riskli olabileceğine dikkat çeken Işık, solunum şikayeti yaşayan ergenlerde elektronik sigara kullanımının da sorgulanması gerektiğini söyledi.
Işık, “Hırıltı, öksürük veya nefes darlığı yaşayan bir ergende hekimlerin yalnızca klasik sigara kullanımını sorması artık yeterli değil. Elektronik sigara ve diğer vaping ürünleri de mutlaka sorgulanmalı. Çünkü gençler kendini 'sigara kullanmıyorum' diyerek tanımlarken düzenli olarak elektronik sigara tüketiyor olabilir” diye uyardı.
Nikotin bağımlılığı riski
Elektronik sigaralarda kullanılan nikotinin gelişim çağındaki ergenlerde güçlü bir bağımlılık oluşturabileceği belirtildi. Özellikle nikotin tuzlarının inhalasyonu kolaylaştırdığına dikkat çeken Işık, elektronik sigaraların gençlerde merakla başlayıp bağımlılığa dönüşebileceğini ifade etti.
Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, “Görünüşü bir kalem veya USB bellek kadar masum duran cihazların birkaç kez denenmesi, merakla başlayıp hızla nikotin bağımlılığına dönüşebiliyor. Yapılan uzun dönemli araştırmalar, daha önce hiç sigara içmemiş gençlerde elektronik sigara kullanımının ilerleyen süreçte klasik sigaraya başlama olasılığını artırdığını gösteriyor. Amacımız gençleri her türlü nikotin bağımlılığından korumak olmalıdır. Gençler için doğru kıyaslama 'elektronik sigara mı, klasik sigara mı' sorusu değil; 'elektronik sigara mı, yoksa hiç nikotin kullanmamak mı' sorusudur. Cevap son derece nettir: Gençler için en güvenli seçenek hiç başlamamaktır” ifadelerini kullandı.
Ailelere iletişim uyarısı
Ebeveynlerin elektronik sigara kullanan gençlere karşı cezalandırıcı yaklaşım yerine açık iletişim kurması gerektiğini belirten Işık, nikotin bağımlılığının yalnızca bir davranış sorunu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Işık sözlerini şöyle tamamladı: “Aileler yalnızca 'kullanma, zararlı' yasaklaması yerine, nikotinin neden bağımlılık yaptığını ve açığa çıkan aerosolün akciğere verdiği zararları anlatmalıdır. Çocuğun elektronik sigara kullandığı fark edildiğinde bu durum sadece bir davranış bozukluğu olarak değil, medikal destek gerektirebilecek bir nikotin bağımlılığı olarak değerlendirilmelidir. Gençlere verebileceğimiz en net mesaj basittir: Ürün ne kadar teknolojik, aromalı veya renkli görünürse görünsün, akciğeriniz onun elektronik olup olmadığıyla ilgilenmez. Akciğeriniz sadece temiz hava ister.”
