Gayrimenkul alım satımında yeni bir döneme geçiliyor. Tapu işlemlerinde güvenliği artırmayı amaçlayan Güvenli Ödeme Sistemi’nin uygulamaya alınması için belirlenen tarih, teknik hazırlıklar nedeniyle 1 Aralık 2026 olarak güncellendi. Gayrimenkul uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, sistemin işleyişine ve sektörde ihtiyaç duyulan diğer düzenlemelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Tapu devri ve ödeme eş zamanlı yapılacak
Güvenli Ödeme Sistemi ile gayrimenkul satışlarında mülkiyetin devri ve satış bedelinin aktarımının aynı anda gerçekleştirilmesi hedefleniyor. Mevcut uygulamada alıcı ve satıcının farklı aşamalarda risk üstlendiğine dikkat çeken Özelmacıklı, yeni sistemin bu belirsizlikleri azaltacağını belirtti.
Taşınmaz satışlarında bir yandan tapu üzerinden mülkiyet devri yapılırken diğer yandan satış bedelinin karşı tarafa ödenmesi gerekiyor. Yeni uygulamayla bu iki işlemin eş zamanlı ilerlemesi planlanıyor. Böylece alıcı ve satıcı açısından önce tapu devrinin mi yoksa ödemenin mi yapılacağına ilişkin risklerin azaltılması amaçlanıyor.
Nakit taşıma ve dolandırıcılık riskine karşı önlem
Özellikle yüksek tutarlı gayrimenkul satışlarında yaşanabilecek güvenlik sorunlarına yönelik hazırlanan sistemin, nakit para taşıma ihtiyacını azaltması bekleniyor. Özelmacıklı, güvenli ödeme altyapısının sahte para, hırsızlık ve dolandırıcılık gibi risklerin kontrol altına alınmasına katkı sağlayacağını ifade etti.
Ödemelerin finansal sistem üzerinden gerçekleştirilmesiyle para hareketlerinin kayıt altına alınması da hedefleniyor. Bu yönüyle uygulamanın, gayrimenkul sektöründe kayıt dışılıkla mücadeleye katkı sunması bekleniyor.
Uygulama tarihi neden ertelendi?
İlk olarak 1 Temmuz 2026’da başlaması planlanan sistemin yürürlüğe giriş tarihi, hazırlık süreci nedeniyle önce 1 Ekim’e, ardından 1 Aralık 2026’ya ertelendi.
Özelmacıklı, Ticaret Bakanlığı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü arasında entegrasyon çalışmalarının sürdüğünü belirtti. Tapu işlemleri sırasında oluşan bilgilerin bankalar arasında güvenli biçimde paylaşılabilmesi için teknik altyapının tamamlanması gerekiyor.
Bazı bankaların hazırlıklarını henüz bitirememesi nedeniyle pilot uygulama sürecinin de planlandığını aktaran Özelmacıklı, 1 Aralık tarihinin sistemin daha sağlıklı çalışabilmesi için yürütülen hazırlıklarla bağlantılı olduğunu söyledi.
Güvenli Ödeme Sistemi’nin işlem güvenliğini artıracağını belirten Özelmacıklı, gayrimenkul piyasasında kayıt dışılığın önlenmesi için tek başına yeterli olmayacağına da dikkat çekti.
Satış sırasında tapuda zaman zaman gerçek piyasa değerinin altında bedel beyan edildiğini ifade eden Özelmacıklı, sistemin etkili olabilmesi için gerçek satış tutarlarının da kayıt altına alınması gerektiğini vurguladı. Tapuda düşük bedel gösterilmesi sorunu çözülmeden yalnızca ödeme yönteminin değiştirilmesinin yeterli olmayacağını dile getirdi.
“Değer barışı” önerisi gündemde
Geçmişte çeşitli nedenlerle taşınmazların gerçek değerlerinin altında kaydedildiğini belirten Özelmacıklı, bu durumun düzeltilmesi için teşvik edici düzenlemeler yapılabileceğini söyledi.
Özelmacıklı, tapu harçlarında indirim yapılması ve belirli şartlarla değer artış kazancı vergisinde düzenlemeye gidilmesi gibi seçenekleri gündeme taşıdı. Bu kapsamda “değer barışı” benzeri bir uygulamanın değerlendirilmesini önerdi.
Gerçek piyasa değerlerinin kayıt altına alınmasının hem vatandaşlar hem de kamu açısından daha sağlıklı bir yapı oluşturacağını belirtti.
Gayrimenkul değer haritaları oluşturulabilir
Gayrimenkul sektöründe şeffaflığın artırılması için değer haritalarının oluşturulmasının önemine değinen Özelmacıklı, farklı veri kaynaklarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
İlan fiyatları, gerçekleşen satış bedelleri, banka hareketleri ve ekspertiz raporlarının bir araya getirilmesiyle piyasanın daha doğru analiz edilebileceğini ifade etti. Böyle bir altyapının oluşturulmasıyla taşınmazların gerçek değerlerinin daha kolay takip edilmesi ve sektörün daha şeffaf hale gelmesi amaçlanıyor.
Elektronik ilan sistemi sonrası yeni adım
Gayrimenkul sektöründe dijital dönüşümün sürdüğünü belirten Özelmacıklı, Elektronik İlan Doğrulama Sistemi ile ilan ve yetki süreçlerinin kontrol altına alındığını hatırlattı.
Güvenli Ödeme Sistemi’nin mülkiyet transferindeki güvenliği sağlamayı, değer haritalarının ise gayrimenkul piyasasının daha sağlıklı analiz edilmesini destekleyeceğini ifade etti. Türkiye’de yaklaşık 3,5 milyon tapu işlemi gerçekleştirildiğini belirten Özelmacıklı, bankalar, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve diğer paydaşlar arasındaki entegrasyonun tamamlanmasının önemine işaret etti.
Hedef daha güvenli ve şeffaf bir piyasa
Güvenli Ödeme Sistemi’nin 1 Aralık 2026 itibarıyla devreye alınmasıyla gayrimenkul satışlarında daha güvenli ve kayıtlı bir yapıya geçilmesi hedefleniyor. Özelmacıklı, sistemin ödeme güvenliğinin yanı sıra taşınmazların gerçek piyasa değerlerinin de kayıt altına alınmasıyla desteklenmesi gerektiğini belirtti.
Tapu harçlarında yapılabilecek düzenlemeler ve teşvik mekanizmalarının da bu sürece katkı sağlayabileceğini ifade eden Özelmacıklı, gayrimenkul sektöründe dijital güvenliğin artırılmasının önemini vurguladı.
