Konut fiyatlarının rekor seviyelere ulaştığı Türkiye’de ev almak artık sadece bir yatırım değil, aynı zamanda büyük bir risk yönetimi süreci haline geldi. Uzmanlara göre, satın alma aşamasında gözden kaçan küçük detaylar, ilerleyen yıllarda ciddi maddi kayıplara ve hukuki sorunlara yol açabiliyor. İşte ev almadan önce mutlaka kontrol edilmesi gereken hayati başlıklar…
Binanın Kimliği: İlk bakılması gereken belgeler
Bir konutu beğenmek yeterli değil; resmi belgelerin eksiksiz ve doğru olması gerekiyor.
• İskan (Yapı Kullanma İzni): Binanın belediye tarafından oturuma uygun bulunduğunu gösterir. İskanı olmayan yapılarda elektrik, su ve doğalgaz aboneliklerinde sorun yaşanabiliyor.
• Enerji Kimlik Belgesi (EKB): Binanın enerji verimliliğini gösterir. Düşük sınıf enerji belgesi, yüksek fatura anlamına gelebilir.
• Deprem Yönetmeliği: Bina hangi deprem yönetmeliğine göre inşa edildi? 1999 sonrası yapılan yapılar yeni yönetmeliklere tabi olsa da, asıl önemli olan 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’ne uygunluk.
Uzmanlar, tapu kaydı ve yapı ruhsatı bilgilerinin de mutlaka karşılaştırılması gerektiğini vurguluyor.
Gizli kusurlar sonradan ortaya çıkıyor
Ev alırken en çok gözden kaçan detaylar “gizli ayıplar” oluyor.
• Nem, rutubet ve küf kokusu: Özellikle zemin ve bodrum katlarda ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
• Kolon ve kiriş çatlakları: Taşıyıcı sistemdeki hasarlar hayati risk oluşturur. Yüzeysel sıva çatlakları ile yapısal çatlaklar mutlaka ayırt edilmeli.
• Ses yalıtımı: Yan daireden gelen en küçük ses bile uzun vadede yaşam kalitesini düşürür.
Gayrimenkul uzmanları, mümkünse bir inşaat mühendisi veya yapı denetim uzmanı ile ekspertiz yapılmasını öneriyor.
Metrekare oyununa dikkat
İlanlarda yazan metrekare bilgisi her zaman net kullanım alanını göstermeyebilir.
• Brüt metrekare: Ortak alan paylarını da içerir.
• Net metrekare: Dairenin gerçek kullanım alanıdır.
Aradaki fark bazen 15-20 metrekareye kadar çıkabiliyor. Bu nedenle satış sözleşmesinde net metrekare bilgisinin açıkça yer alması gerekiyor.
Cephe seçimi ısınma faturasını değiştiriyor
Ev alırken cephe seçimi sadece manzara meselesi değil. Güney cepheli daireler daha fazla güneş alırken, kuzey cepheli evlerde ısınma giderleri yüzde 30’a kadar artabiliyor. Ayrıca gün ışığı alan daireler hem daha sağlıklı hem de daha değerli kabul ediliyor.
“Evi değil, geleceği satın alıyorsunuz”
Uzmanlara göre konut alırken acele karar vermek en büyük hata. Özellikle deprem riski yüksek bölgelerde zemin etüdü, yapı yaşı ve güçlendirme geçmişi mutlaka araştırılmalı.
Ev alımı, hayatın en büyük yatırımlarından biri. Bu nedenle yalnızca konuma ve fiyata değil; teknik, hukuki ve fiziksel tüm detaylara dikkat etmek gerekiyor. Aksi halde “Keşke baksaydım” demek için çok geç olabilir.
