Raporda, bazı otel ve plaj işletmelerinin kıyı alanlarını genişleterek vatandaşların denize erişimini kısıtladığı, belediye başkan yardımcısına tahsis edilen hizmet aracının kişisel ulaşım amacıyla kullanıldığı ve belediyenin iç kontrol sisteminin mevzuata uygun kurulmadığı belirtildi.
Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanan Ekim 2026 tarihli raporda, Foça Belediyesi’nin mali tabloları ve idari işlemleri incelendi. Denetimde taşınmazların kayıtlarından ihale süreçlerine, imar uygulamalarından vergi tahsilatına kadar çok sayıda konuda eksiklik tespit edildi.
Foça sahillerinde halkın denize erişimi kısıtlandı
Rapordaki en dikkat çekici tespitlerden biri, Yeni Foça ve Eski Foça’daki kıyı alanlarının kullanımıyla ilgili oldu. Sayıştay, belediye tarafından kiraya verilen iki otel ile ecrimisil uygulanan bir otel ve bunlara ait plaj işletmelerinin kıyı alanlarını işgal ederek genişlettiğini belirledi.
Rapora göre söz konusu işletmeler, otel veya plaj müşterisi olmayan vatandaşları içeri almadı ve denize girmek isteyen kişilerden yüksek ücretler talep etti. Sayıştay, bu uygulamaların halkın kıyılardan eşit ve serbest biçimde yararlanma hakkıyla çeliştiğini kaydetti.
Belediye, rapordaki tespitler doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılacağını bildirdi. Sayıştay ise kıyı alanlarını işgal ederek denize erişimi engelleyen işletmelere yönelik idari yaptırımların uygulanması ve alanların sürekli denetlenmesi gerektiğini vurguladı.
Sahil şeridindeki işgaller için gerekli işlemler yapılmadı
Raporda, sahil şeridindeki yol ve kaldırımların da ticari amaçlarla kullanıldığı belirtildi. Otel, bar, kafe, restoran ve büfe gibi işletmelerin masa, sandalye, platform ve tente yerleştirerek kamuya açık alanları işgal ettiği tespit edildi.
Bu işgaller nedeniyle vatandaşların yol ve kaldırımları rahat kullanmasının kısıtlandığı, belediyenin ise gerekli işlemleri yapmadığı ifade edildi. Belediye tarafından verilen yanıtta, Müze Müdürlüğü ile yürütülen çalışmalar kapsamında bir büfenin kaldırıldığı, diğer aykırılıklara ilişkin çalışmaların sürdüğü belirtildi.
Belediye aracının kişisel ulaşımda kullanıldığı tespit edildi
Sayıştay raporunda, belediye başkan yardımcısına şoförlü hizmet aracı tahsis edilmesi ve aracın kullanım şekli de yer aldı.
Rapora göre şoför, başka bir ilçedeki ikametgâha giderek ilgili kişiyi alıp belediyeye getiriyor, akşam saatlerinde ise aynı şekilde evine bırakıyordu. Bu süreçte aracın günlük ortalama 250 kilometre yol yaptığı belirtildi. Hafta içi ve hafta sonu bazı günlerde farklı ilçelere de gidildiği kaydedildi.
Söz konusu kullanımlardan kaynaklanan Hızlı Geçiş Sistemi (HGS), yakıt ve şoförün fazla mesai giderlerinin belediye bütçesinden karşılandığı ifade edildi. Sayıştay, uygulamayı mevzuata aykırı hizmet aracı tahsisi ve şahsi amaçlı kullanım kapsamında değerlendirdi.
Belediye taşınmazlarının ihale yapılmadan şirketlere devri
Raporda, belediyenin mülkiyetindeki veya tasarrufundaki taşınmazların işletme haklarının ihale yapılmadan belediye şirketlerine verilmesi de bulgular arasında yer aldı.
Sayıştay, sosyal tesis, plaj, eğlence parkı, lokanta, market ve kafeterya gibi işletmelerin kullanım haklarının devrinde ihale mevzuatına uyulması gerektiğini belirtti. Belediye şirketlerinin de bu kuralların dışında tutulamayacağı vurgulandı.
Raporda ayrıca bazı taşınmazların mevzuata aykırı tahsis edildiği, ecrimisil uygulamasının taşınmaz yönetim biçimine dönüştüğü ve ecrimisil alacaklarının takibi ile tahsilinde eksiklikler bulunduğu tespitlerine yer verildi.
Personel giderlerinde yasal sınır aşıldı
Foça Belediyesi’nin personel giderleri de Sayıştay incelemesinde öne çıktı. Raporda, şirket personeli de hesaba katıldığında yıllık toplam personel giderlerinin, mevzuatta belirlenen yasal sınırı aştığı belirtildi.
Sayıştay, personel giderlerinin ilgili yasal sınırın altına indirilmesi için istihdamın planlanması ve yeni personel alımlarında mevzuata uyulması gerektiğini kaydetti. Raporda, sınır aşılmaya devam ettiği sürece gerekli izinler alınmadan yeni personel alımına gidilmemesi yönünde değerlendirme yapıldı.
Foça Belediyesi’nin 2025 bütçesi 460 milyon TL harcandı
Rapora göre Foça Belediyesi, 2025 yılı için 860 milyon TL bütçe ödeneği ayırdı. Yıl boyunca gerçekleşen bütçe gideri 460 milyon 158 bin TL olurken, harcamaların bütçeye oranı yüzde 53,51’de kaldı.
Belediyenin net bütçe gelirleri ise 847 milyon 950 bin TL olarak gerçekleşti. Gelirlerin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı yüzde 108,71 oldu.
Raporda öne çıkan mali veriler şöyle:
- Bütçe gideri: 460,16 milyon TL
- Net bütçe geliri: 847,95 milyon TL
- Vergi gelirlerinin gerçekleşme oranı: Yüzde 33,36
- Sermaye gelirlerinin gerçekleşme oranı: Yüzde 226,18
- Mal ve hizmet alım giderleri: 206,58 milyon TL
- Belediye şirketine yapılan sermaye artışı kapsamında sermaye transferi: 76,63 milyon TL
Sayıştay, vergi gelirlerinde tahsilat oranının yüzde 33,36’da kaldığına dikkat çekti. Sermaye gelirlerinin ise bütçe tahmininin üzerine çıktığı, bu artışta belediyenin arsa satışlarının etkili olduğu belirtildi.
İç kontrol sistemi mevzuata uygun kurulmadı
Raporda belediyenin iç kontrol ve ön mali kontrol sistemlerine ilişkin eksiklikler de sıralandı. Foça Belediyesi’nde iç kontrol risklerinin belirlenmediği, risk değerlendirme çalışmalarının yapılmadığı, ön mali kontrol sisteminin kurulmadığı ve Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı’nın bulunmadığı kaydedildi.
Ayrıca iç kontrol sisteminin izlenmesi ve değerlendirilmesi için kurulması gereken İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu’nun oluşturulmadığı belirtildi. Sayıştay, sonuç olarak iç kontrol ve ön mali kontrol sistemlerinin ilgili mevzuata uygun kurulmadığı değerlendirmesini yaptı.
İmar, vergi ve taşınır kayıtlarında da eksiklikler var
Raporda taşınmaz envanter çalışmalarının tamamlanmaması, muhasebe kayıtlarının güncel tutulmaması ve taşınır mal yönetim hesabıyla bilanço arasında uyumsuzluk bulunması da yer aldı.
Bunun yanında imara aykırı yapılarla ilgili yasal süreçlerin işletilmemesi, bazı tarım arazileri ile çayır ve mera alanlarında imar planı onaylanmadan ruhsat düzenlenmesi ve imar planında yol ya da yeşil alan olarak ayrılan bazı taşınmazların kamulaştırılmaması tespit edildi.
Sayıştay ayrıca bazı işyerlerinde ilan ve reklam vergisi ile çevre temizlik vergisi mükellefiyetlerinin oluşturulmadığını, bazı gelir kalemlerinde tahsilat oranlarının düşük kaldığını ve belediyenin kamuoyuna açıklaması gereken bazı bilgi, belge, karar ve raporları internet sitesinde yayımlamadığını belirtti.
Raporda toplam 67 bulgu yer alırken, bunların 6’sı denetim görüşünün dayanağını oluşturan mali kayıt ve muhasebe bulguları, 61’i ise diğer denetim bulguları olarak sıralandı. Sayıştay, mali tabloların belirtilen bulgularla ilgili hesap alanları dışında önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine vardı.
