Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanan raporda belediyenin mali tabloları, harcama kalemleri ve taşınmaz yönetimi ayrıntılı olarak incelendi. Denetçiler mali tablolara ilişkin 10, idari ve mali diğer uygulamalara ilişkin ise 22 olmak üzere toplam 32 bulgu tespit etti.
Personel giderleri yasal sınırı aştı
Raporda yer alan tespitlere göre, mevzuat gereği belediyenin şirket personeli dahil yıllık toplam personel giderlerinin bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranı ile çarpılması sonucu bulunacak tutarın yüzde 40'ını aşmaması gerekiyor. Menderes Belediyesi'nin 2024 yılı bütçe gelirleri üzerinden yapılan hesaplamada yasal limit 422.678.479,89 TL olarak belirlenmesine karşın, fiilen 615.838.483,74 TL tutarında personel harcaması yapıldı. Yüzde 58,28 seviyesine ulaşan bu harcama ile yasal sınır geride bırakıldı.
Binlerce işyeri ruhsatsız ve vergi kaydı bulunmuyor
Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden temin edilen aktif mükellef listeleriyle belediye kayıtlarının karşılaştırılması sonucunda önemli gelir kayıpları belirlendi:
Vergi kaydı bulunan 4.365 işletmenin belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyet yürüttüğü belirlendi.
5.840 işletmenin Çevre Temizlik Vergisi (ÇTV) mükellefiyetinin tesis edilmediği tespit edildi.
7.925 işletme için İlan ve Reklam Vergisi mükellefiyetinin açılmadığı saptandı.
Gece kulübü, bar, eğlence ve tema parkı gibi bilet zorunluluğu olmayan 46 işletmeden Eğlence Vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görüldü.
Ruhsat muafiyeti bulunan avukat, noter ve tabip gibi meslek gruplarına ait 92 işyerine de ilan-reklam ve çevre temizlik vergisi kaydının oluşturulmadığı kayıtlara geçti.
İhale yerine ecrimisil ve süresiz tahsis
Belediyenin mülkiyetindeki taşınmazlara ilişkin işlemlerde mevzuata aykırı uygulamalar raporda sıralandı. Belediyeye ait 19 taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında ihaleyle kiraya verilmesi gerekirken ecrimisil karşılığı kullandırıldığı anlaşıldı. 17 adet taşınmazın kamu kurumlarına süresiz tahsis edildiği, mevzuatın ise en fazla 25 yıla izin verdiği hatırlatıldı. Ayrıca belediye mülkiyetindeki bir taşınmazın kamu kurumu niteliğinde olmayan bir vakfa 25 yıllığına tahsis edildiği belirlendi.
Kira gelirlerinin takibinde de aksamalar saptandı. 2025 yılındaki 42.278.245,80 TL'lik toplam kira tahakkukuna karşılık tahsilatın 27.189.133,46 TL'de kaldığı ve takibat süreçlerinin düzenli işletilmediği ifade edildi.
Diğer idarelere aktarılmayan paylar ve fon gelirleri
İdarenin diğer kamu kurumlarına yapması gereken yasal aktarımlarda da gecikmeler saptandı:
İşyerlerinden tahsil edilen 12.032.774,30 TL çevre temizlik vergisinin İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne aktarılması gereken yüzde 20'lik payı olan 2.406.554,86 TL'nin gönderilmediği belirtildi.
Taşınmaz kültür varlıklarının korunması amacıyla mükelleflerden toplanan 8.878.947,45 TL katkı payının İzmir Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı'na (YİKOB) süresinde yatırılmadığı kaydedildi.
775 sayılı Gecekondu Kanunu kapsamında toplanan gelirlerin özel fon hesabında tutulmayıp belediyenin cari harcamalarında kullanıldığı tespit edildi.
Araç kiralama komisyonunda peyzaj mimarları görevlendirildi
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen kamyon ve iş makinesi kiralama ihalesine ait komisyonda, mevzuatın aradığı "işin uzmanı" sıfatıyla iki peyzaj mimarının görevlendirildiği raporda eleştirilen bir diğer başlık oldu.
Ayrıca kesinleşmiş bir Sayıştay ilamından doğan 56.975,00 TL'lik alacağın infaz edilmediği, Sayıştay Denetim Raporlarının Belediye Meclisi'nin bilgisine sunulmadığı ve emekli işçilere ödenen 11.225.550,92 TL'lik kıdem tazminatının ilgili karşılık hesabı yerine doğrudan gider yazıldığı da tespitler arasında yer aldı.
