Evrensel Gazetesi'nin haberine göre İzmir'in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ fabrikasında 19 işçinin hayatını kaybettiği patlamaya ilişkin soruşturmada ön bilirkişi raporu ortaya çıktı. Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığının görevlendirdiği iş güvenliği, metalürji ve makine mühendislerinden oluşan heyet, facianın meydana geliş nedenlerini ve fabrikadaki iş güvenliği uygulamalarını inceledi.
Hazırlanan ön raporda, patlamanın çelikhane bölümündeki ark ocağında meydana geldiği belirtilirken soğutma sistemleri, güvenlik sensörleri ve tahliye önlemlerindeki eksikliklere dikkat çekildi.
Patlamanın nedeni su ve ergimiş metal teması
Bilirkişi heyetinin teknik değerlendirmesine göre patlama, ark ocağındaki soğutma suyunun yaklaşık 1600 derece sıcaklıktaki sıvı çelikle temas etmesi sonucu gerçekleşti.
Raporda, ergimiş metalin içine karışan suyun kısa sürede buharlaşarak hacminin yaklaşık 1600 katına çıktığı belirtildi. Bu ani genleşmenin oluşturduğu yüksek basıncın sıvı metalin çevreye saçılmasına neden olduğu ifade edildi.
Suyun, soğutma panellerinde veya boru hatlarında meydana gelen sızıntılar nedeniyle ocağa ulaşmış olabileceği değerlendirilirken sızıntının kesin kaynağının henüz tespit edilemediği kaydedildi.
Güvenlik sistemlerindeki eksiklikler raporda
Ön bilirkişi raporunda, fabrikanın soğutma sistemine ilişkin önemli eksiklikler de sıralandı. Metal yorgunluğu, korozyon ve aşınmaların zamanında tespit edilemediği, periyodik kontroller ile teknik muayenelerin yetersiz kaldığına ilişkin bulgulara yer verildi.
Su basıncındaki düşüşü ve sıcaklık değişimlerini algılayarak sistemi otomatik olarak durdurması gereken güvenlik sensörlerinin devre dışı olduğu veya gerektiği gibi çalışmadığı belirtildi.
Söz konusu tespitlerin ardından fabrikanın bakım kayıtları ve güvenlik uygulamaları da soruşturmanın önemli başlıkları arasına girdi.
Tavan vincinin çöktüğü iddiası
Patlamaya ilişkin işçi ve mühendislerin ifadelerinde, olay öncesinde tavan vincinin ark ocağının üzerine çöktüğü iddiası da yer aldı.
Tanık anlatımlarına göre vincin taşıyıcı mesnet direkleri ayrılarak devrildi. Bu sırada doğal gaz ve oksijen hatlarının zarar gördüğü, ardından patlamanın yaşandığı öne sürüldü.
Planlı bakım çalışması sırasında gaz hatlarındaki basıncın boşaltılmadığı ve işçilerin tehlikeli bölgeden uzaklaştırılmadığı iddiaları da incelemeye konu oldu.
Ön raporda su ile sıvı metalin teması patlamanın teknik nedeni olarak değerlendirilirken tavan vincinin çökmesi ve gaz hatlarının zarar görmesine ilişkin anlatımların olay sıralamasındaki yeri henüz kesinlik kazanmadı.
Tahliye ve koruyucu önlemler de incelendi
Bilirkişi heyeti, patlamanın meydana gelişinin yanı sıra çalışanların olay sırasındaki güvenlik koşullarını da değerlendirdi.
Raporda, yüksek sıcaklık ve gazların etkisinden korunmak amacıyla işçilerin güvenli bölgelere ulaşmasını sağlayacak kaçış koridorları ile koruyucu bariyerlerin standartlara uygun olmadığına ilişkin tespitler yer aldı.
Tahliye önlemlerinin yeterliliği ve bakım çalışmaları sırasında çalışma alanının güvenli hale getirilip getirilmediği de soruşturma kapsamında inceleniyor.
9 şüpheli tutuklandı, 2 kişiye ev hapsi
HABAŞ fabrikasındaki patlamaya ilişkin adli soruşturma kapsamında şirket yönetimi ve teknik sorumlular arasında bulunan 11 kişi hakkında işlem yapıldı.
Şüphelilerden 9'u tutuklanırken HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran'ın da aralarında bulunduğu 2 kişi hakkında ev hapsi şeklinde adli kontrol kararı verildi.
Soruşturmada iş güvenliği uygulamaları, bakım işlemleri ve patlamaya yol açmış olabilecek teknik eksiklikler araştırılmaya devam ediyor.
Kesin kusur oranları bekleniyor
Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturmada olay yerinden alınan numuneler ve fabrikanın bakım kayıtları üzerindeki incelemeler sürüyor.
Patlamaya neden olan tüm teknik unsurların ortaya çıkarılması ve sorumluların kusur oranlarının belirlenmesi için kapsamlı bilirkişi raporunun hazırlanması bekleniyor.
Ön raporda önemli teknik bulgulara yer verilmesine rağmen olayın kesin nedeni ve sorumluluk dağılımına ilişkin nihai değerlendirme henüz tamamlanmadı.




