İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM) tarafından hazırlanan “Merhaba Dünya, Merhaba Çocuklar: Halikarnas Balıkçısı” sergisi, Selçuk Efes Kent Belleği’nde ziyaretçilerle buluştu. Açılışa, Halikarnas Balıkçısı olarak tanınan Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın torunu Ömer Derya Kabaağaçlı da katıldı. Açılışın ardından gerçekleştirilen söyleşide ise Balıkçı’nın yaşamı, eserleri ve sanatçı kişiliği ele alındı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi APİKAM koleksiyonundan oluşturulan sergi, Selçuk Belediyesi iş birliğiyle hazırlandı. Adını Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın son mülakatında söylediği “Merhaba dünya, merhaba çocuklar” sözlerinden alan sergi, yazarın insana, denize ve Ege coğrafyasına duyduğu sevgiyi yansıtıyor. APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı’nın genel koordinasyonunda hazırlanan serginin tasarımını ve metinlerini Nihan Özdal üstlendi.
Efes’teki yıllarına ait fotoğraflar sergide
APİKAM Müze ve Sergileme Sorumlusu Nihan Özdal, serginin Selçuk ayağı için bölgeye özel belgelerin de bir araya getirildiğini belirtti. Türkiye’nin ilk profesyonel turist rehberlerinden biri olan Halikarnas Balıkçısı’nın Efes’teki rehberlik dönemine ait fotoğraflar, son İtalya Kralı II. Umberto ile Efes’te çekilen kareler ve ailesiyle yaptığı gezilerden görüntüler sergide yer aldı.
Balıkçı’nın kızı İsmet Noonan ve yeğeni seramik sanatçısı Füreya Koral ile 1954 yılının baharında İsa Bey Camii ve Meryem Ana Evi’ne gerçekleştirdiği geziden fotoğraflar da ziyaretçilere sunuldu. Bunun yanı sıra Demokrat İzmir gazetesindeki köşesinde Selçuk’un tarihsel geçmişini, Artemis Tapınağı’nı ve Ortigia mitosunu anlattığı yazılar ile kendi çizdiği Artemis motifi de sergideki belgeler arasında yer aldı.
Açılışta konuşan Tarihçi Tolga Mert, Halikarnas Balıkçısı’nın Efes’i dünyaya tanıtan önemli isimlerden biri olduğunu belirterek, “Halikarnas Balıkçısı, Efes’i dünya üzerinde çok iyi anlatan, tarihsel süreçten bugüne bize masalsı ve bir o kadar da gerçekçi belgeler bırakan bir isim. Efes Selçuk’ta ilk defa onunla ilgili bir çalışma gerçekleştiriyoruz. Bunu da İzmir Büyükşehir Belediyesi Müzeler Müdürlüğü, APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı ve sergi tasarımı ve metinleri Nihan Özdal’ın özverili çalışmalarıyla gerçekleştiriyoruz” dedi.
Efes Selçuk Belediye Başkan Yardımcısı Bilgi Keskin de APİKAM tarafından hazırlanan serginin ilçede açılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek çalışmada emeği geçenlere teşekkür etti.
APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı, serginin Halikarnas Balıkçısı’nın kızı İsmet Noonan tarafından APİKAM’a bağışlanan aile koleksiyonundan hazırlandığını ifade etti. Saygı, “Sergide aile albümlerinden orijinal fotoğraflar, el yazısı notlar, süreli yayınlarda kalmış çizimler ve profesyonel turist rehberliği yıllarına ait belgeler yer alıyor. Bu sergi bizim için çok önemli çünkü Balıkçı, Bodrum ile özdeşleşmiş bir isim olsa da İzmir’in de bu çok yönlü ismi tanımasını istedik” diye konuştu.
Serginin tasarım ve metin yazarlığını üstlenen Nihan Özdal ise Halikarnas Balıkçısı’nın Efes Selçuk ile olan ilişkisine dikkat çekti. Özdal,
“Memleketini, memleketinin insanlarını, taşını, toprağını kendisine bu kadar dert edinen çok az insan vardır. Efes Selçuk, Balıkçı için gerçekten çok özel bir yer. Bu toprakların ne kadar olağanüstü bir kültür varlığı olduğunun farkında olan, Efes’i ailesine, dostlarına ve dünyaca ünlü kişilere anlatan çok farklı ve çok yönlü bir insandır. Bu sergi Efes Selçuk’a emanet” ifadelerini kullandı.
Torunu dedesinin yaşam öyküsünü paylaştı
Sergi açılışının ardından Nihan Özdal moderatörlüğünde düzenlenen söyleşide, Halikarnas Balıkçısı’nın torunu Ömer Derya Kabaağaçlı dedesinin hayatını ve sanat dünyasını anlattı.
Konuşmasına katılımcılara teşekkür ederek başlayan Kabaağaçlı, Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın aile geçmişinden gençlik dönemine, Bodrum’da geçen yaşamından edebiyat dünyasına kazandırdığı Mavi Yolculuk kültürüne kadar pek çok konuya değindi. Balıkçı’nın botanik ve turist rehberliği çalışmalarını, sanatçı kimliğini ve 13 Ekim 1973’teki vefatına kadar uzanan yaşamını aktardı.
Dedesinin küçük yaşlardan itibaren resme ve denize ilgi duyduğunu belirten Kabaağaçlı, eğitim hayatı ve sanatsal üretimleri hakkında da bilgi verdi. Oxford Üniversitesi’nde Yakın Çağlar Tarihi eğitimi alan, Roma’da Güzel Sanatlar Fakültesi’nde öğrenim gören Halikarnas Balıkçısı’nın resim, minyatür, edebiyat ve çeviri alanlarında çalışmalar yaptığını anlattı.
Türkiye’nin ilk resmî turist rehberlerinden biri olan Balıkçı’nın dünya liderlerine rehberlik ettiğini, sekiz yabancı dil konuştuğunu ve 23 kitap ile üç çocuk kitabı kaleme aldığını belirten Kabaağaçlı, dedesinin yalnızca yazarlığıyla değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Balıkçı’nın arkeolog, çiftçi, balıkçı, düşünür, tercüman ve rehber kimliklerini de taşıdığını vurguladı.
“Gelecek nesillere anlatmalıyız”
Söyleşide konuşan çevreci ve yazar Metin Erdoğan da Halikarnas Balıkçısı’nın doğa sevgisine ve İzmir’e katkılarına değindi. Erdoğan, Balıkçı’nın Kültürpark’ın kuruluşunda rol aldığını ve alana 45 farklı ağaç türünün dikilmesini sağladığını ifade etti.
Balıkçı’nın insanlara ve doğaya duyduğu sevginin yaşamına yansıdığını belirten Erdoğan, “Tuttuğu balıkları kimsesizlere verecek kadar hümanisttir. Çok büyük emeği var İzmir’de. Halikarnas Balıkçısı’nı çok iyi tanımalı ve gelecek nesillere anlatmalıyız” dedi.
“Merhaba Dünya, Merhaba Çocuklar: Halikarnas Balıkçısı” sergisi, 31 Aralık 2026 tarihine kadar Selçuk Efes Kent Belleği’nde ziyaret edilebilecek.
