İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi (İKÇÜ) İlahiyat Fakültesi tarafından gerçekleştirilen Araştırma Projesi Tecrübe Paylaşımı etkinlikleri kapsamında, Kelam Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İbrahim Kaplan konferans verdi. Kaplan, Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirdiği saha araştırmasına dayanan “Uniteryan Universalizm: Dinin Yerine Değil, Yanına” başlıklı sunumunda hareketin tarihsel gelişimini ve inanç yapısını anlattı.
Konferans, İKÇÜ Nizami-i Gencevi Konferans Salonu’nda düzenlendi. Programa İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hayri Erten, Dekan Yardımcıları Prof. Dr. Hakkı Karaşahin ve Doç. Dr. Muhammet Yeşilyurt ile akademisyenler katıldı.
Çağdaş maneviyatçı akımların konumu değerlendirildi
Sunumunda modernleşme ve sekülerleşmenin dini alanda meydana getirdiği değişimlere değinen Prof. Dr. Kaplan, çağdaş maneviyatçı akımların dinlerin yerini alma iddiasında olmadığını belirtti. Bu akımların, bireylere ritüeller ve ortak değerler aracılığıyla destek sağlayan ve dinlerin yanında konumlanan yapılar olduğunu ifade etti.
ABD'de, özellikle Teksas eyaletindeki Uniteryan Universalist kiliselerinde gerçekleştirdiği gözlem ve doküman analizlerinden elde ettiği bulguları paylaşan Kaplan, hareketin tarihsel geçmişine ilişkin bilgiler de verdi.
Hareketin tarihsel kökenlerine değindi
Prof. Dr. Kaplan, Uniteryan Universalist hareketinin temelini oluşturan teslis karşıtlığı (antitriniteryanizm) ve evrensel kurtuluş (universalizm) anlayışlarının 1961 yılında birleşmesiyle bugünkü yapının ortaya çıktığını aktardı.
Merkezi bir hiyerarşiye sahip olmayan cemaatlerde, bağlayıcı inanç doktrinleri yerine etik sözleşmenin ve insan onurunu merkeze alan ortak değerlerin benimsendiğini belirten Kaplan, bu yaklaşımın ibadet uygulamalarına ve bilgi anlayışına da yansıdığını söyledi.
Bilim, felsefe ve sanat da ilham kaynağı
Hareketin kutsal metinlerin yanı sıra bilim, felsefe ve sanatsal eserleri de eşit ilham kaynakları arasında gördüğünü ifade eden Kaplan, erken dönem düşünürlerinden Michael Servetus'un teslis eleştirileri ile İslam kelamının akılcı yaklaşımları arasındaki ortak noktalara dikkat çekti.
Kaplan, ayrıca usûl-ü selâse bağlamındaki farklılıkları akademik açıdan değerlendirdi.
Konferans, katılımcıların sorularının yanıtlanması ve görüşlerin paylaşılmasının ardından sona erdi. Programın sonunda İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hayri Erten, Prof. Dr. İbrahim Kaplan'a teşekkür belgesi takdim etti.
