İzmir'de çevre kirliliğini azaltmak ve geri dönüşümü yaygınlaştırmak amacıyla hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi kapsamında vatandaşların boş ambalajlarını teslim edebileceği atık iade noktaları belli oldu. Kent genelinde kurulan otomatlar ve toplama merkezleri sayesinde depozitolu ambalajlar sisteme kazandırılırken, vatandaşlar da geri dönüşüm karşılığında ekonomik kazanç elde edebilecek.
Kentin birçok ilçesinde belediyeler, üniversiteler, zincir marketler ve belirlenen toplama alanlarında hizmet vermeye başlayan sistemin ilerleyen süreçte daha da yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Merkez ilçelerde çok sayıda nokta oluşturuldu
Konak'ta İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültürpark ve BİM Agora Şubesi, Bornova'da Ege Üniversitesi Kampüsü, Atkasan Atık Değerlendirme ve Revomat İzmir Merkez, Karşıyaka'da CarrefourSA Örnekköy ile BİM Örnekköy, Buca'da ise Ahmet Yesevi Market, Buca Yıldız Market ve Dokuz Eylül Üniversitesi kampüsü vatandaşların ambalajlarını teslim edebileceği noktalar arasında yer aldı.
Karabağlar, Balçova, Narlıdere, Gaziemir, Güzelbahçe ve Menderes'te de çeşitli marketler ile belirlenen toplama merkezleri sisteme dahil edildi.
Kuzey ve yarımada ilçelerinde de uygulama başladı
Bayraklı'da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Çiğli'de BİM, Migros ve A101 şubeleri, Menemen'de ilçe merkezi ile Bakırçay Üniversitesi Kampüsü, Aliağa ve Foça'da ise zincir marketler vatandaşlara hizmet vermeye başladı.
Seferihisar, Urla, Torbalı ve Kemalpaşa'da da çeşitli marketler ve toplama noktaları sisteme dahil edilirken; Çeşme, Dikili, Bergama, Tire, Ödemiş, Selçuk, Kiraz, Kınık, Beydağ ve Karaburun'da yaşayan vatandaşlar ise belediye binaları, devlet hastaneleri ile ilçe merkezlerinde bulunan Migros, BİM ve A101 mağazalarındaki ana teslim noktalarını kullanabilecek.
"Şu an aslında bu pilot bir uygulama"
Çevre Mühendisi Kemal Can Yücel, uygulamanın henüz başlangıç aşamasında olduğunu belirterek mevcut nokta sayısının ilerleyen süreçte artırılması gerektiğini söyledi.
Yücel, "Şu an aslında bu pilot bir uygulama, her yerde yok. Şu anlık yeterli olduğunu düşünmüyorum" dedi.
Depozito sisteminin yıllardır uygulanmaya çalışılan atıkları kaynağında ayrıştırma anlayışını daha güçlü hale getirdiğini ifade eden Yücel, vatandaşın ekonomik kazanç elde etmesinin sistemi daha cazip hale getirdiğini vurguladı.
"Aslında atıkları yerinde ayrıştırmak yıllardır yapmaya başladığımız bir uygulama. Bu da ödül sistemiyle olduğu için önemli. Önceden vatandaşın ilgisini çekmeyen uygulama, bir kazanca dönüştüğünde oldukça yaygınlaştı" diyen Yücel, uygulamanın ilk gününde yaklaşık 1,5 milyon ambalajın sisteme kazandırıldığına dikkat çekti.
"Bir yıl içinde yerde şişe görmek zorlaşacak"
Vatandaşların uzun süredir böyle bir uygulamayı beklediğini dile getiren Yücel, sistemin çevreye olumlu etkilerinin kısa sürede görüleceğini belirtti.
Yücel, "İnsanların hem beklediği hem de atık biriktirdiği bir anda yapıldı. Bence çok etkili bir çalışma. Etrafta doğru düzgün bir şişe veya atık görebileceğimizi zannetmiyorum bir yıllık süreçte" ifadelerini kullandı.
Atıklar anında küçültülüyor
Sistemin çalışma şekli hakkında da bilgi veren Yücel, teslim edilen ambalajların makine içerisinde hacimlerinin küçültüldüğünü söyledi.
"Uygulamaya girdikten sonra atılan cam atık anlık olarak kırılıyor ve bir toplama haznesinde kalıyor ya da plastik ezilerek küçültülüyor. Bu uygulama ürünün ebatını küçültüp daha az atık toplamak için yapılıyor. Bu ürünlerde ikincil ürün olarak geri dönüşüm yapılıyor. Yani geri dönüşen ürünler gıda üzerine kullanılmıyor" dedi.
"Çevre bilinci çocuk yaşta kazandırılmalı"
Vatandaşların daha çok ekonomik kazanç motivasyonuyla sisteme ilgi gösterdiğini belirten Yücel, çevre bilincinin küçük yaşlardan itibaren kazandırılması gerektiğini söyledi.
"Vatandaş burada kazanca önem veriyor. Vatandaşımızın çevre bilincinin yeterince ilerlediğini düşünmüyorum. Çocukluktan bu yana işlenmesi gerekiyor. Burada sistemin ya ödül ya da ceza sistemiyle ilerlemesi gerektiğini düşünüyorum" diye konuştu.
"Avrupa'da uzun yıllardır uygulanıyor"
Avrupa'da benzer sistemlerin uzun süredir marketlerde kullanıldığını ifade eden Yücel, Türkiye'de ise ilk etapta kolay ulaşılabilir noktalarda yaygınlaştırılmasının planlandığını söyledi.
"Avrupa'da yaygın bir uygulama. Süpermarketlerde bulunuyor bu atık noktaları. Türkiye için 1 yıl süreçte ulaşımı kolay yerlerde olacak. Fakat bu kolaylık köşe başı gibi yerlerde olmayacak çünkü bunun da kolay yolunu bulan ve haksız kazanç elde eden vatandaşlar bulunuyor" dedi.
Sistemde barkod ve lazer teknolojisinin kullanıldığını belirten Yücel, "QR sistemle okutup onu bir lazer sistemden geçiriyorlar. Haksız kazancın önüne geçilmesi amaçlanıyor" ifadelerini kullandı.
