İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı’nda (COP31) İzmir’in iklim kriziyle mücadele çalışmalarını paylaştı. Rusya Pavyonu’nda düzenlenen oturumda konuşan Okyay, kentlerin iklim değişikliğine karşı direnç kazanmasında mahalle dayanışmasının, sağlık hizmetlerinin ve doğa temelli çözümlerin önemine dikkat çekti.
“Dirençli bir İzmir, dirençli mahallelerle mümkün”
“Sınır Tanımayan İklim Dirençliliği: Küresel Deneyimler ve Ortaklıkların Gücü” başlıklı oturumda konuşan Okyay, iklim krizinin özellikle dezavantajlı gruplar üzerindeki etkilerini anlattı. Yerel yönetimlerin vatandaşların günlük yaşamına doğrudan dokunduğunu belirten Okyay, aşırı sıcaklarda evinde tek başına yaşayan, sağlık sorunları bulunan ve yeşil alanlara erişmekte zorlanan yaşlı bir kadın üzerinden örnek verdi.
İklim uyarılarının tek başına yeterli olmadığını ifade eden Okyay, insanların ihtiyaç duyduklarında destek alabilecekleri sosyal dayanışma ağlarının kurulması gerektiğini vurguladı. Düşük gelir, dil engelleri, bakım sorumlulukları ve yalnızlığın hizmetlere erişimi zorlaştırabildiğini belirten Okyay, “Bu nedenle, dirençli bir İzmir’in ancak dirençli mahallelerle mümkün olduğuna inanıyoruz” dedi.
İklim mücadelesinde Tek Sağlık yaklaşımı
İklim krizini insan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte ele alan Tek Sağlık yaklaşımıyla değerlendirdiklerini söyleyen Okyay, su kıtlığı, toprak bozulması ve aşırı sıcakların bütün canlıları etkilediğine işaret etti.
İzmir’de koruyucu sağlık hizmetlerini mahallelere taşıdıklarını aktaran Okyay, sağlık okuryazarlığı, psikososyal destek ve sağlıklı yaşlanma programlarının mahallelerin ihtiyaçlarına göre şekillendirildiğini kaydetti.
Mahalle bostanlarının da çevre ve toplum sağlığı açısından önemli bir yere sahip olduğunu belirten Okyay, “Birlikte gıda üretmek, insanların hem gıdayla ve toprakla hem de birbirleriyle kurdukları bağı güçlendiriyor. Bu bostanları yaygınlaştırırken suyu nasıl kullandığımızı ve toprağı nasıl koruduğumuzu da dikkatle ele almamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Afetlere hazırlıkta mahalle dayanışması
Mahallelerdeki Dayanışma Noktalarının vatandaşlarla belediye hizmetleri arasında bağlantı kurduğunu belirten Okyay, bu alanların insanların yardım isteyebildiği ve güven ilişkileri geliştirebildiği noktalar olduğunu söyledi.
Afetlere hazırlık çalışmalarında Mahalle Afet Gönüllülerinin önemine de değinen Okyay, yerel riskleri bilen ve gerekli eğitimleri alan vatandaşların afet yönetiminin önemli bir parçası olduğunu ifade etti. Okyay, “Komşularını tanıyan, yerel riskleri bilen ve gerekli eğitimleri almış kişiler, afetlere hazırlığın vazgeçilmez bir parçasıdır. Belediyenin görevi ise onları güçlü kamu hizmetleriyle, eğitimle ve koordinasyonla desteklemektir” diye konuştu.
İklim kararlarında vatandaş katılımı
İzmir’de hayata geçirilen İklim Yurttaş Meclislerinin iklim politikalarının oluşturulmasında önemli bir rol üstlendiğini belirten Okyay, bu meclisler aracılığıyla vatandaşların yaşadıkları çevreye ilişkin bilgi ve deneyimlerini karar alma süreçlerine aktarabildiğini dile getirdi.
Kentler arasındaki uluslararası iş birliklerinin de iklim mücadelesini güçlendirdiğini kaydeden Okyay, deneyim paylaşımının yalnızca başarılı projelerin anlatılmasıyla sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi. Uygulamaların maliyetlerinin, bakım ihtiyaçlarının, karşılaşılan sorunların ve kimlere fayda sağladığının da paylaşılması gerektiğine dikkat çekti.
Okyay, teknik ekipler arasında saha ziyaretleri, ortak eğitimler ve pilot projeler düzenlenmesinin kalıcı iş birliklerine katkı sağlayabileceğini belirterek yerel yönetimlere yönelik öngörülebilir finansman ve teknik desteğin önemini vurguladı. Okyay, “İzmir, deneyimlerini paylaşmaya, karşılaştığı güçlükleri açıkça konuşmaya ve diğer kentlerden öğrenmeye hazırdır” dedi.
Hedef daha güvenli ve sağlıklı mahalleler
Konuşmasının sonunda aşırı sıcaklarda evinde yalnız yaşayan yaşlı kadın örneğine yeniden değinen Okyay, iklim direncinin yalnızca kriz anlarında yardım ulaştırmak anlamına gelmediğini ifade etti.
Tehlikeler ortaya çıkmadan önce önlem alınması gerektiğini belirten Okyay, gölgelikli sokakların, serin evlerin, yürüme mesafesindeki yeşil alanların ve bu alanları yaşatacak su kaynaklarının bulunduğu mahalleler oluşturmayı hedeflediklerini söyledi. Okyay, “Tehlikeleri en baştan azaltan bir mahalle kurmak istiyoruz. Gölgelikli sokakları, daha serin evleri, yürüme mesafesinde yeşil alanları ve bu yeşil dokuyu yaşatacak su kaynakları olan bir mahalle” ifadelerini kullandı.
