İzmir'in Gaziemir ilçesinde geçmişte akü geri kazanımı yapılan eski kurşun fabrikasının bulunduğu alandaki radyoaktif kirliliğin temizlenmesine yönelik çalışmalar sona erdi. 2022 yılında başlatılan ve ilgili kamu kurumlarının denetiminde yürütülen çalışmalar kapsamında, 75 bin metrekarelik alanda temizlik gerçekleştirildi.

Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında çalışmalar hakkında bilgi veren çevre ve atık yönetimi alanında faaliyet gösteren şirketin Yönetim Kurulu Başkan Vekili Buğra Kaan Özer, temizlik sonrasında 96 bin farklı noktada radyoaktif ölçüm yapıldığını açıkladı.

96 bin noktada radyoaktif ölçüm yapıldı

Gaziemir'de 1970'li yıllardan 2010'ların başına kadar faaliyet gösteren eski kurşun fabrikasının bulunduğu alanda 2009 yılında radyoaktif kirlilik tespit edildiğini belirten Özer, fabrikanın faaliyetlerinin durdurulduğunu söyledi.

Temizlik çalışmalarına 2022 yılında başladıklarını aktaran Özer, yurt dışından teknoloji araştırması yaptıklarını ve yerli mühendislikle bir faaliyet planı oluşturduklarını belirtti. Gerekli izinlerin alınmasının ardından saha çalışmalarına başladıklarını ifade eden Özer, şu bilgileri verdi:

"Bu alan, eski akülerin geri kazanımını yapan bir fabrikaydı. 2009 yılında devletimiz orada radyoaktif bir kirlenme tespit ediyor ve faaliyetlerini durduruyor. Daha sonrasında biz 2022 yılında buranın temizliği için faaliyetlerimize başladık. Başta yurt dışından teknoloji arayışına girdik. Yurt dışından bulduğumuz teknolojilerle birlikte yerli mühendislikle bir faaliyet planı oluşturduk. Daha sonra gerekli kurumlardan izinlerimizi alıp saha faaliyetlerimize başladık"

Temizlik çalışmalarının kamu kurumlarının denetiminde yürütüldüğünü belirten Özer, sürecin yaklaşık 3 ay önce tamamlandığını ve yapılan kontrollerin ardından raporların ilgili kurumlara sunulduğunu söyledi.

"Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve diğer kurumlar tarafından denetlenerek, beraber istişare ederek temizlik faaliyetlerimizi 3 ay önce bitirdik. Daha sonrasında 96 bin farklı noktadan radyoaktif ölçüm yapıldı. 500 farklı noktadan sondajla birlikte yer altı temizliği kontrol edildi. Bütün raporlar gerekli kurumlara sunuldu. Geçtiğimiz hafta da alanın tamamen radyoaktif olarak temiz olduğuna dair açıklama yapıldı. Tam da COP'a yetişti. Biz de COP31'de bu faaliyetimizi anlatma şansı bulduk. Bayağı da büyük dikkat çekti."

Deprem bölgesinde molozların yüzde 90'ı geri dönüştürüldü

Özer, 6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremlerin ardından Hatay, Adıyaman ve Kahramanmaraş'ta yürüttükleri çalışmalara da değindi.

Yıkık ve acil yıkılacak binaların enkaz kaldırma çalışmalarını gerçekleştirdiklerini belirten Özer, yaklaşık 5 milyon 500 bin metrekarelik alanda yıkım faaliyeti yürüttüklerini ifade etti. Deprem atıklarının depolandığı sahaların geri dönüşümünü de üstlendiklerini aktaran Özer, 10,5 milyon metreküpe yakın molozun yüzde 90'ının geri dönüşüm işleminin tamamlandığını söyledi.

"6 Şubat depremlerinden sonra biz Hatay, Adıyaman ve Maraş'ta yıkık ve acil yıkılacak binaların enkaz kaldırma işini yaptık. Yaklaşık 5 milyon 500 bin metrekareye yakın bir yıkım faaliyeti gerçekleştirdik. Daha sonrasında bu hafriyat atıklarının depolandığı depolama sahalarının geri dönüşüm işini aldık. Orada 10,5 milyon metreküpe yakın molozun yüzde 90'a yakınını bitirdik"

Molozlar çimento fabrikalarında kullanılabilir hale getirildi

Deprem bölgesindeki enkaz atıklarının yeniden değerlendirilmesi için ayrıştırma ve geri dönüşüm çalışmaları yaptıklarını anlatan Özer, elde edilen metallerin ham madde olarak fabrikalara gönderildiğini belirtti.

Yıkıntı atıklarının belirli işlemlerden geçirilerek yeniden kullanılabilir hale getirildiğini kaydeden Özer, çalışmalarla ilgili şu ifadeleri kullandı:

"Burada faaliyetlerimiz kapsamında, içindeki metallerin geri kazanılması için ayrıştırılmasını yaptık. Gerekli ham maddeleri fabrikalara gönderdik. Daha sonrasında farklı yaptığımız iş olarak molozların, yani yıkıntı atıklarının, hafriyatın belli bir prosesten geçirilerek yeniden çimento fabrikalarında kullanılmasını sağladık. Daha sonrasında da farklı malzemeleri aynı zamanda dolgu malzemesi olarak şehirde yeniden altyapı çalışmalarında kullanılmasına hazır hale getirdik"

Lityum iyon piller geri kazanılıyor

Elektrikli araç kullanımının artmasıyla birlikte kullanım dışı kalan bataryaların geri dönüşümüne yönelik çalışmaların da sürdüğünü belirten Özer, lityum iyon pillerin geri kazanımı konusunda yürüttükleri faaliyetleri anlattı.

Konak’ta 23,5 ton lastik yeniden hayat buldu!
Konak’ta 23,5 ton lastik yeniden hayat buldu!
İçeriği Görüntüle

Ar-Ge çalışmalarına 2018 yılında Hacettepe Üniversitesi ile birlikte başladıklarını aktaran Özer, 2022 yılında gerekli lisansları alarak tesislerini faaliyete geçirdiklerini söyledi.

"Biz lityum iyon pillerin geri kazanımını yapan Türkiye'deki tek şirketiz. Biz bunun Ar-Ge'sine 2018 yılında başladık. Daha biz başladığımızda Türkiye'de elektrikli araç bile satılmıyordu. Hacettepe Üniversitesi ile beraber yaptık Ar-Ge'sini. 2022 yılında gerekli lisanslarımızı aldık, tesisimizi tamamladık ve tesisimizi faaliyete geçirdik. Ülkemize, buradan kazandırdığımız, ülkemizde madeni bulunmayan lityum mineralini geri kazandırıyoruz. Sonrasında da kobalt, nikel, alüminyum, bakır gibi malzemeleri yeniden kullanılmak üzere ham madde olarak üretiyoruz" ifadelerini kullandı.

Kaynak: DHA