İzmir’in tarihsel kimliğinde önemli yer tutan ancak günümüze ulaşamayan kıyı savunma yapıları, dijital teknolojiler sayesinde yeniden görünür hale getiriliyor. Kentin denizle kurduğu tarihsel ilişkiyi anlatan Liman Kale, Geçit Kale ve Sancak Kale gibi yapılar, “Dijital Hafıza: İzmir’in 3 Deniz Kalesi” başlıklı sergiyle yeniden gündeme taşınıyor.
Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM)’da düzenlenecek sergi ve panel etkinliği, İzmir’in kayıp mimari mirasını akademik araştırmalar ve dijital modellemeler aracılığıyla kamuoyuna sunmayı amaçlıyor. 7 Nisan’da gerçekleştirilecek açılış programında alanında uzman akademisyenler İzmir’in deniz savunma tarihi ve kent belleği üzerine değerlendirmelerde bulunacak.
İzmir’in kayıp kıyı savunma yapıları dijital ortamda yeniden ele alınıyor
“Dijital Hafıza: İzmir’in 3 Deniz Kalesi” başlıklı sergi, İzmir’in tarihsel kıyı savunma sisteminin önemli parçalarını oluşturan ancak günümüze ulaşmayan yapıların dijital araçlarla yeniden yorumlanmasını amaçlıyor. Sergi, özellikle 17. yüzyıl İzmir’inde önemli rol oynayan savunma mimarisinin yeniden görünür hale getirilmesine katkı sağlıyor.
Bu kapsamda yürütülen çalışmalar, “17. Yüzyıl İzmir’inde Kayıp Mimari Mirasın Dijital Anlatısı” başlıklı TÜBİTAK destekli bilimsel araştırma projesinin çıktıları olarak dikkat çekiyor. Proje kapsamında gerçekleştirilen dijital atölye çalışmalarında araştırmacılar, tarihsel belgeler, gravürler ve arşiv verilerini inceleyerek bu yapıların dijital rekonstrüksiyonlarını oluşturdu. Böylece geçmişte kentin deniz savunmasında önemli rol oynayan yapılar günümüz izleyicileri için yeniden anlaşılır hale getirildi.
Üniversiteler arası iş birliğiyle hazırlanan kapsamlı bir proje
Sergi ve panel etkinliği, İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) ile İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi (İKÇÜ) arasında imzalanan kurumsal iş birliği protokolü çerçevesinde düzenleniyor. Bu iş birliği, akademik araştırmaların kamuoyuyla paylaşılmasını ve kent tarihine ilişkin bilgilerin daha geniş kitlelere ulaştırılmasını hedefliyor.
Etkinlik kapsamında gerçekleştirilen dijital atölyelerde farklı üniversitelerden akademisyenler, araştırmacılar ve öğrenciler birlikte çalıştı. Tarih, mimarlık, şehir planlama ve dijital modelleme gibi disiplinlerin bir araya gelmesiyle oluşturulan çalışmalar, İzmir’in kentsel belleğine farklı bir bakış açısı kazandırıyor. Bu yönüyle sergi, yalnızca bir sanat veya tarih etkinliği değil, aynı zamanda bilimsel araştırma ve eğitim sürecinin önemli bir çıktısı olarak değerlendiriliyor.
Liman Kale, Geçit Kale ve Sancak Kale’nin hikâyesi anlatılacak
Serginin odak noktasını İzmir’in geçmişteki üç önemli kıyı savunma yapısı oluşturuyor. Liman Kale, Geçit Kale ve Sancak Kale, yalnızca askeri savunma yapıları olarak değil, aynı zamanda İzmir Limanı’nın kontrolünü sağlayan stratejik noktalar olarak biliniyor. Bu yapılar, kentin ticari faaliyetlerinin güvenliğini sağlamak açısından tarih boyunca önemli rol üstlendi.
Araştırmacılar, arşiv belgeleri ve tarihsel kaynaklar üzerinden yürüttükleri çalışmalarla bu kalelerin konumlarını, mimari özelliklerini ve kentin ticari yaşamındaki rollerini yeniden analiz etti. Sergide yer alan dijital modellemeler ve görseller, ziyaretçilerin bu yapıları üç boyutlu olarak deneyimlemesine olanak tanıyor. Böylece İzmir’in geçmişine ait mekânsal hafıza, çağdaş dijital teknolojiler aracılığıyla yeniden yorumlanıyor.
Panelde akademisyenler İzmir’in tarihsel dönüşümünü değerlendirecek
Etkinlik programı 7 Nisan’da saat 15.00’te panel ve sergi açılışıyla başlayacak. Açılış konuşmalarının ardından Prof. Dr. Deniz Özkut, serginin ortaya çıkış süreci ve araştırma çerçevesi hakkında bir sunum yapacak.
Program kapsamında Prof. Dr. Sema Gündüz Küskü ile Dr. Öğr. Üyesi Şebnem Parladır, “İzmir’in 3 Kalesinin Hikâyesi” başlıklı sunumda kentin savunma yapılarının tarihsel arka planını anlatacak. Uzman araştırmacı Mesut Yancı ise “İzmir’in 16.-20. Yüzyılları: Sahil Kasabasından Liman Kentine” başlıklı sunumunda kentin tarihsel dönüşüm sürecini ele alacak.
Panelin ardından farklı üniversitelerden akademisyenler tarafından hazırlanan atölye çıktıları katılımcılarla paylaşılacak. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi’nden Arş. Gör. İsmet Emre Usta’nın yanı sıra Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Prof. Dr. Hümeyra Birol, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nden Prof. Dr. Hülya Yüceer, İzmir Demokrasi Üniversitesi’nden Doç. Dr. Hikmet Eldek Güner ve Yaşar Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ahenk Yılmaz da çalışmaları hakkında bilgi verecek. Program, saat 17.00-18.30 arasında serginin gezilmesi ve sergi videosunun izlenmesiyle sona erecek.
