İzmir’in toplumsal hafızasında derin izler bırakan ramazan gelenekleri, Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM) tarafından hazırlanan kapsamlı bir sergiyle yeniden canlanıyor. 27 Şubat’ta İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hizmet Binası’nda kapılarını açan “Cumhuriyet’in İlk Yıllarında İzmir’de Ramazan Kültürü” sergisi; Osmanlı’nın son döneminden Cumhuriyet’in ilk çeyreğine kadar uzanan süreci arşiv belgeleri, gazete kupürleri ve dönemin tanıklıklarıyla ele alıyor. 23 Mart 2026 tarihine kadar açık kalacak sergi, İzmirlileri eski Tilkilik kahvehanelerinden Basmane’nin hareketli sokaklarına uzanan bir kültür turuna davet ediyor.
Kemeraltı’ndan Tilkilik’e Sahur Eğlenceleri
Sergi, iftar sonrası kentin kalbinde yaşanan canlılığı tüm detaylarıyla yansıtıyor. Karagöz-Hacivat gösterileri, meddahlar ve ortaoyunlarıyla şenlenen Kemeraltı ve Basmane sokakları; Tilkilik kahvehanelerindeki derin sohbetler ve sahura kadar süren geleneksel eğlenceler, kentin o dönemki kozmopolit yapısını da gözler önüne seriyor.
Cumhuriyet ve Halkevleri Dönemi
Cumhuriyet ile birlikte ramazan kültürüne eklenen yeni unsurlar da serginin dikkat çeken bölümleri arasında. Halkevlerinde düzenlenen konserler, tiyatro oyunları ve özellikle toplumsal dayanışmayı odağına alan organizasyonlar, ramazanın sadece dini değil, güçlü bir "toplumsal birleşme" unsuru olduğunu kanıtlıyor. Mezarlıkbaşı, İkiçeşmelik ve At Pazarı meydanlarında kurulan bayram yerleri, macuncular ve helvacılar, dönemin ruhunu bugüne taşıyor.
Nadir Parça: 1935 Yılı Hilal-i Ahmer Gazetesi
Serginin en kıymetli parçalarından biri, sadece bayramlarda yayımlanan Hilal-i Ahmer (Kızılay) gazetesinin 1935 yılı nüshası. Ziyaretçiler, dönemin gazeteleri ve bayram manileri eşliğinde, o yılların İzmir’inde bayram hazırlıklarının nasıl yapıldığını bizzat arşiv belgelerinden okuma şansı buluyor.
