İzmir'de tarihi yapıların gelecek kuşaklara özgün kimliğiyle aktarılması için yürütülen çalışmalar aralıksız sürüyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi Koruma Uygulama ve Denetim Şube Müdürlüğü (KUDEB), kent genelindeki tarihi yapıların korunması amacıyla 29 ilçede denetim ve rehberlik faaliyetlerini sürdürüyor.
2021 yılında kurulan, 2022 yılından itibaren ise fiilen hizmet vermeye başlayan KUDEB, Konak ilçesi dışında İzmir'in 29 ilçesinde görev yapıyor. Müdürlük, Koruma Bölge Kurulları ile yerel yönetimler arasında koordinasyonu sağlayarak tarihi yapıların korunmasına yönelik süreçlerin daha hızlı ve etkin ilerlemesine katkı sunuyor.
Çatıdan cephe boyasına kadar her işlem kontrol ediliyor
Tescilli ya da kentsel sit alanlarında yer alan yapılarda gerçekleştirilecek basit bakım ve onarım çalışmaları da KUDEB'in denetiminden geçiyor. Çatı onarımları, dış cephe boyaları, pencere doğramalarının yenilenmesi ve derz onarımları gibi uygulamalar uzman ekipler tarafından yerinde inceleniyor.
Denetimler sırasında yapılacak müdahalelerin yapının özgün mimari özelliklerini koruyacak şekilde planlanması sağlanırken, uygun bulunan çalışmalar için "Onarım Uygunluk Belgesi" düzenleniyor. İncelemelerde yapının kapsamlı restorasyona ihtiyaç duyduğu belirlenirse çalışmalar durdurularak süreç Koruma Bölge Kurulu'na taşınıyor.
Sadece yapılar değil tarihi çevre de korunuyor
KUDEB'in çalışmaları yalnızca tarihi yapılarla sınırlı kalmıyor. Tarihi alanlarda gerçekleştirilen altyapı çalışmaları, kazılar, yıkımlar ile ağaç kesimi ve dikimi gibi kültürel mirası etkileyebilecek uygulamalar da uzman ekipler tarafından denetleniyor.
Ayrıca izinsiz müdahaleler tespit edildiğinde gerekli yasal işlemler başlatılırken, risk oluşturan yapılarda can ve mal güvenliğinin sağlanmasına yönelik tedbirler de alınıyor.
İki yılda 2 bini aşkın işlem gerçekleştirildi
64 personel ve 31 KUDEB uzmanıyla çalışmalarını sürdüren müdürlük, Eylül 2023'ten bu yana kültürel mirasın korunmasına yönelik kapsamlı denetimler gerçekleştirdi. Bu süreçte 291 basit bakım ve onarım başvurusu değerlendirilirken, 281 tescilsiz yapı için mimari proje kontrolü yapıldı. Ayrıca 186 restorasyon projesi denetlendi, 526 izinsiz uygulama incelendi, 152 yapı için güvenlik önlemi denetimi gerçekleştirildi.
Bunun yanında 178 tarihi alan yıkım denetimi, 108 tarihi alan altyapı çalışması denetimi ile 248 kazı, temizlik, ağaç kesimi ve dikimi gibi farklı uygulama incelendi. Müdürlük ayrıca 196 kurum görüşü hazırladı.
Koruma kültürü yaygınlaştırılıyor
KUDEB, denetim faaliyetlerinin yanı sıra tarihi yapı sahiplerine bakım ve onarım süreçlerinde teknik rehberlik hizmeti de sunuyor. Böylece yalnızca tarihi yapıların korunması değil, kent genelinde koruma bilincinin güçlendirilmesi de amaçlanıyor.
Yürütülen çalışmalar sayesinde İzmir'in tarihi evleri, hanları, camileri, kiliseleri, sokakları ve anıtsal yapılarının özgün kimliği korunurken, kentin kültürel mirasının gelecek kuşaklara aktarılması için önemli bir görev üstleniliyor.
