Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Türk Akciğer Kanseri Derneği Başkanı Prof. Dr. Ayten Kayı Cangır, akciğer kanserinin nedenlerine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Sigaranın yanı sıra radon gazı, biyogaz ve yemek pişirirken ortaya çıkan dumana maruz kalmanın da hastalık riskini artırabildiğini belirten Cangır, özellikle kadınların bu etkenlere karşı daha fazla maruz kalabildiğini ifade etti.
Hiç sigara kullanmamasına rağmen 47 yaşında akciğer kanserine yakalanan 4 çocuk annesi Dursune Gümüş'ün yaşadıkları da sigara dışındaki risk faktörlerini gündeme getirdi. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ayten Kayı Cangır ve ekibinin gerçekleştirdiği ameliyatın ardından kemoterapi tedavisi gören Gümüş, sağlığına kavuştu.
Şu anda 63 yaşında olan ve düzenli kontrollerini sürdüren Gümüş, hiç sigara içmediğini belirterek, "Eşim çok sigara içiyordu. Ben yıllarca ekmek yaptım, o ekmeğin dumanı vardı, doktorlar ondan da akciğer kanserinin kaynaklanabildiğini söylüyordu. Ameliyat oldum, akciğerimin sol tarafını aldılar. Kemoterapi aldım ve iyileştim çok şükür" dedi.
'Sigara içmeyenler de akciğer kanseri olabilir'
Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında DHA'ya konuşan Prof. Dr. Ayten Kayı Cangır, akciğer kanserinin dünya genelinde hem erkeklerde hem de kadınlarda sık görülen kanser türlerinden biri olduğunu söyledi.
Hastalığın ölümcül kanserler arasında yer aldığını belirten Cangır, kansere bağlı ölümlerin yaklaşık yüzde 20'sinin akciğer kanseri nedeniyle gerçekleştiğini ifade etti. Hastalığın genellikle ileri evrede teşhis edildiğini vurgulayan Cangır, erken tanının önemine dikkat çekti.
Hastalarının yüzde 80-85'inde sigara kullanımının etkili olduğunu belirten Cangır, sigara içmeyenlerin de hastalığa yakalanabileceğini söyledi. Cangır, "Akciğer kanserinin yüzde 15-20'si hiç sigara içmeyen insanlarda görülür. Yani sigara içmeyen kişiler de akciğer kanseri olabilir. Bu nedenle 'Ben sigara içmiyorum, akciğer kanseri olmam' diye düşünülmemeli" dedi.
Pasif içicilik ve üçüncü el maruziyete dikkat
Sigara dumanına maruz kalmanın da akciğer kanseri riskini artırdığını kaydeden Cangır, pasif içiciliğin riski yüzde 25-30 oranında yükselttiğini belirtti. Bu nedenle toplu yaşam alanlarında ve toplu taşıma araçlarında sigara içilmesinin yasaklanmasının doğru bir karar olduğunu söyledi.
Sigara içilen ortamlardaki eşyalara ve kıyafetlere sinen nikotin ile katranın da risk oluşturabileceğine işaret eden Cangır, bu durumu 'üçüncü el maruziyet' olarak tanımladı.
Cangır,
"Belki sigara içmiyorsunuz, yanınızda sigara içirtmiyorsunuz ama sigara içenlerin kıyafetlerine ya da mobilyalara, eşyalara sinen katran kokusunun, nikotinin de o eşyaları kullananlarda riski artırdığı ile ilgili çalışmalar var. Buna da 'üçüncü el maruziyet' diyoruz. Yani yoğun sigara içilen ortamlarda bulunuyorsanız oradaki eşyaların emmiş olduğu nikotin ve katrana da maruz kalmak akciğer kanseri riskini artırabiliyor" ifadelerini kullandı.
Radon gazı ve yemek dumanı da risk oluşturuyor
Sigara kullanmayan 40-50 yaşlarındaki kadınlarda, aynı yaş grubundaki erkeklere kıyasla akciğer kanseri görülme olasılığının daha yüksek olduğunu belirten Cangır, kadınlarda radon gazı ve biyogaz maruziyetinin de etkili olabileceğini söyledi.
Kadınların meme ve yumurtalık kanserinin yanı sıra akciğer kanseri nedeniyle de önemli ölçüde hayatını kaybettiğini ifade eden Cangır, radon gazının yerden ve kayaların arasından geldiğini, açık havada büyük bir zarara yol açmazken kapalı alanlarda birikmesi durumunda riski artırabildiğini kaydetti.
Kadınların daha fazla kapalı alanda bulunmasının radon gazına maruziyeti artırabileceğini belirten Cangır, yemek hazırlama sırasında ortaya çıkan duman ve kızartma yağına maruz kalmanın da etkili olabileceğini dile getirdi.
Cangır,
"Bunun yanı sıra özellikle sıcak yemek yaparken sıcak dumana, o dumanlara maruz kalmak, kızartmanın yağına maruz kalmak, bunlar da biyogazlara maruziyetle akciğer kanserinin kadınlarda daha yüksek olmasının etkenlerinden biri olarak değerlendirilebilir" dedi.
Elektronik sigara ve puff bar kullanımına da değinen Cangır, son yıllarda yaygınlaşan bu ürünlerin de akciğer kanseri riskini artırdığını belirterek, "Son yıllarda çok popüler olan puff bar ve elektronik sigaralar bunlar da akciğer kanseri riskini artırıyor. Bunlar da masum değiller" ifadelerini kullandı.
