Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Tarım Araştırmaları ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) Bandırma Koyunculuk Araştırma Enstitüsü, küçükbaş hayvancılık sektörüne yeni bir çoban köpeği ırkı kazandırmak için çalışmalarını sürdürüyor. Kangal ve akbaş gibi koruma köpeklerinin ardından, sürü yönetiminde uzman yeni bir yardımcı köpek için Ar-Ge süreci yürütülüyor.
Enstitü 1935’ten bu yana hayvancılığa hizmet ediyor
Bandırma Koyunculuk Araştırma Enstitüsü Müdürü Kerim Kılınç, 1935 yılında faaliyetlerine başlayan enstitünün TAGEM bünyesinde bilimsel araştırmalarına devam ettiğini belirtti. Enstitü bünyesinde Çoban Köpeği Koruma Eğitim ve Yetiştirme Şubesi bulunduğunu aktaran Kılınç, bu birimin 2022 yılında kurulduğunu söyledi.
Kangal ve akbaşta ıslah çalışmaları yürütülüyor
Kılınç, merkezde kangal ve akbaş ırkı çoban köpeklerinin büyüme parametrelerinin takip edildiğini, davranış eğitimlerinin verildiğini ve genetik ıslah çalışmalarının yapıldığını ifade etti.
“Kangal ve akbaş ırkı TAGEM bünyesine dahil edilerek önce koruma, ardından daha iyi yavruların üretilmesi hedeflendi” diyen Kılınç, köpeklerin TİGEM ve özellikle Sivas’taki baba hatlarının korunduğu merkezlerden getirildiğini belirtti.
Genetik testlerden geçen köpeklerle yeni ırk geliştiriliyor
Merkeze alınan köpeklerin tüm sağlık kontrolleri ve genetik testlerden geçirildiğini vurgulayan Kılınç, “Burada özellikleri en iyi şekilde korunarak geliştiriliyor ve nitelikli yavrular elde ediliyor” dedi.
Devam eden çalışmalarla, koruma görevine ek olarak sürü yönlendirme ve yönetme kabiliyeti yüksek, hareketli ve çevik yeni bir çoban köpeği geliştirilmesi hedefleniyor. Böylece çobanların iş yükünün azaltılması ve sürü verimliliğinin artırılması amaçlanıyor.
Çobanlara iyi bir yardımcı
TAGEM bünyesine dünyanın yakından bildiği, çok heyecanlı ve hareketli köpekler olan "border collie" ırkının da katıldığını dile getiren Kılınç, şöyle devam etti:
"Bir yıl önce Bandırma Koyunculuk Araştırma Enstitüsü Çoban Köpeği Koruma Eğitim ve Yetiştirme Şubesi'ne aldık. Border collie köpekleri yabancı menşeili bir ırk. Kendi özelliklerini en iyi şekilde korumuş, titiz yürütülen çalışmalarla tespit edilmiş köpekleri getirdik. Burada özellikle davranış çalışmaları yapılıyor. Koyunculuk sektöründe çobanlara destek olabilmek, iyi bir yardımcıyı eğitime başladık. Sürü yönetiminde kullanılması amaçlanıyor. Border collie köpeklerin davranış çalışmaları hassasiyetle teknik personellerimizce yürütülüyor."
En iyi yavruların alınması amaçlanıyor
Kılınç, az sayıda bordor collie ile çalışmalara başladıklarını vurgulayarak, "Gerek kandan gerek fenotip özelliklerinden en iyi yavruların, bünyemizde üretilmeleri; davranış özelliklerinin belirlenmesi ve en iyisine ulaşılması amaçlanıyor." dedi.
Kangal ve akbaşların sürü koruma köpeği olduğunu, bu ırkların dış zararlılara, yabani hayvanlara karşı korumayı sağladığını ifade eden Kılınç, "Border collie ise sürü yönetiminde çok aktif köpekler. Sürüyü yönetmek, dağılan sürüyü bir araya toplamakla çobana büyük destek olacaklar. Biz bu köpeklere bu davranışı kazandırmaya çalışıyoruz." diye konuştu.
Geniş alanlarda sürülerin toparlanmasında önemli rol oynayacaklar
Yetiştirme ve büyüme veri özellikleri, davranış özellikleri gibi bütün parametreleri projelendirip bilim dünyasına kazandırmayı da hedeflediklerini dile getiren Kılınç, şunları söyledi:
"Şu anda hem eğitim hem yavru alma aşamasındayız. Her yavrunun eğitimle büyüyerek sürülere uyumlarının sağlanması gerekiyor. Sağlandıktan sonra doğan yavruların küçükbaş hayvan üreticilerince sahiplendirilmesi sağlanacak. Uyumları sağlanırsa yavrudan itibaren kangal ve border collie aynı sürüde olabilir. Kangal ve border collie köpeklerinin hareketleri, davranışları birbirinden çok farklı. Burada sahiplerinin yavrudan itibaren yaklaşımı önemli. Border collie köpeklerimiz hareket kabiliyeti çok yüksek. Geniş alanlarda sürülerin toparlanmasında önemli rol oynayacaktır. Köpeğin koyuna koyunun da köpeğe alışması önemli. Mera hayvancılığında, geniş arazilerde sürü yönetiminde bordor collie köpekleri, çobanların büyük yardımcısı olacaktır."
