Türkiye’de tasarruflarını katılım bankacılığı ilkeleri çerçevesinde değerlendirmek isteyen yatırımcılar için altın ve döviz alım-satım işlemleri, dijitalleşen bankacılık kanallarıyla birlikte yeni bir boyut kazandı. Ancak bu sistemde işlem yaparken kâr payından fiziki teslimata, vergi yükümlülüklerinden "makas" aralığına kadar dikkat edilmesi gereken kritik noktalar bulunuyor.
İşte katılım bankaları üzerinden altın ve döviz işlemi yapacak yatırımcılar için rehber niteliğindeki detaylar:
1. Hesap türleri: Vadesiz ve vadeli katılım hesabı
Katılım bankalarında iki temel hesap türü üzerinden işlem yapılabiliyor:
-
Vadesiz hesaplar: Anlık alım-satım işlemleri için kullanılır. Altın işlemleri genellikle en az 1 gram olacak şekilde gram altın fiyatı üzerinden gerçekleştirilir.
-
Katılım hesapları: Belirli vadelerle (1, 3, 6 veya 12 ay) açılır. Banka, toplanan bu fonları reel sektörün finansmanında kullanır ve elde edilen kârı yatırımcıyla döviz veya altın cinsinden paylaşır. Vade bozulduğunda kâr payı hakkı kaybedilir.
2. "Makas" aralığı ve zamanlama
Bankalardaki alım ve satım fiyatları arasındaki fark (makas), serbest piyasaya göre daha geniş olabiliyor.
-
5/24 İşlem: Mobil ve internet şubeler üzerinden hafta içi her saat işlem yapılabilse de mesai saatleri dışındaki (gece ve hafta sonu) işlemlerde küresel piyasalardaki volatilite nedeniyle makas aralığı belirgin şekilde artıyor.
3. Kaldıraçlı işlem (Forex) yasağı
Katılım bankacılığı prensipleri gereği, bu kurumlarda kaldıraçlı işlemlere (forex) izin verilmiyor. İşlemler sadece yatırımcının sahip olduğu ana para karşılığında ve peşin olarak gerçekleştirilebiliyor. Bu durum, sistemin "reel varlığa dayalı işlem" ilkesinden kaynaklanıyor.
4. Vergi yükümlülüğü: Binde 2 stopaj
Türk bankacılık sistemindeki tüm kurumlar gibi katılım bankalarında da vadesiz hesap üzerinden yapılan altın ve döviz alımlarında binde 2 oranında Kambiyo Muamele Vergisi (BSMV) tahsil ediliyor. Yatırımcıların maliyet hesabı yaparken bu yasal kesintiyi dikkate alması önem taşıyor.
5. Fiziki teslimat imkanı
Dijital ortamda gram bazında (1, 5, 20 gram gibi) biriktirilen altınlar, bankanın belirlediği alt limitler ve prosedürler dahilinde şubelerden fiziki olarak teslim alınabiliyor. Bu özellik, dijital birikimi somut varlığa dönüştürmek isteyen uzun vadeli yatırımcılar için avantaj sağlıyor.
