Böbreklerde oluşan taşlar, her zaman belirgin şikâyetlerle kendini göstermeyebiliyor. Uzun süre fark edilmeyen veya tedavisi geciken taşlar ise böbrek fonksiyonlarında kayba ve kalıcı hasara yol açabiliyor. Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Üroloji Uzmanı Op. Dr. Elnur Allahverdiyev, böbrek taşlarında erken tanı ve doğru tedavi planlamasının önemini vurguladı.
Taşlar idrar akışını engelleyebiliyor
Böbrek taşlarının, idrardaki bazı mineral ve tuzların kristalleşerek birikmesiyle oluştuğunu belirten Op. Dr. Elnur Allahverdiyev, taşların böbrekte uzun süre belirti vermeden kalabileceğine dikkat çekti.
İdrar akışının taş nedeniyle engellenmesi durumunda böbrekte genişleme ve basınç artışı yaşanabileceğini belirten Allahverdiyev, zamanla böbrek fonksiyonlarının da zarar görebileceğini ifade etti.
Bel ve yan bölgede başlayıp kasıklara kadar yayılabilen şiddetli ağrı, idrarda kan, bulantı, kusma ve sık idrara çıkma böbrek taşlarının belirtileri arasında bulunuyor. Ateş ve titremenin de eşlik ettiği durumlarda enfeksiyon ve idrar yolu tıkanıklığı birlikte görülebiliyor. Uzmanlar, bu tablonun acil değerlendirme ve tedavi gerektirebileceğini belirtiyor.
Erken tanı böbrek fonksiyonlarını koruyor
Böbrek taşlarının tedavisinde gecikmenin kalıcı hasara neden olabileceğini vurgulayan Allahverdiyev, tekrarlayan yan ağrısı yaşayan, idrarında kan gören veya daha önce taş düşürmüş kişilerin değerlendirilmesinin önemine işaret etti.
Taşın yeri, büyüklüğü ve böbrek üzerindeki etkisinin belirlenmesi için idrar ve kan testlerinin yanı sıra ultrasonografi, gerekli durumlarda ise bilgisayarlı tomografi kullanılabiliyor. Tekrarlayan taş oluşumunun önüne geçilmesi amacıyla taşın kimyasal analizi ve metabolik değerlendirme de yapılabiliyor.
Tedavi taşın özelliklerine göre planlanıyor
Böbrek taşlarında uygulanacak tedavinin taşın büyüklüğüne, konumuna, yapısına ve böbrek üzerindeki etkisine göre belirlendiğini aktaran Allahverdiyev, küçük taşların kendiliğinden düşebildiğini, daha büyük veya idrar akışını engelleyen taşlarda ise girişimsel yöntemlere ihtiyaç duyulabildiğini kaydetti.
Taşın durumuna göre vücut dışından şok dalgalarıyla taş kırma, idrar kanalından endoskopik yöntemlerle girilerek lazerle taş parçalama veya perkütan nefrolitotomi gibi cerrahi yöntemler uygulanabiliyor.
Tedavide temel hedefin yalnızca taşı ortadan kaldırmak olmadığını belirten Allahverdiyev, böbrek fonksiyonlarının korunmasının ve yeniden taş oluşma riskinin azaltılmasının da önem taşıdığını ifade etti.





