Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Türk Parlamenterler Birliği Programı’nda yaptığı konuşmada Türkiye’nin öncelikli sağlık sorunlarına ve Bakanlık tarafından yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi verdi. Obezite, tütün kullanımı, uyuşturucu, davranışsal bağımlılıklar ve düşük doğurganlık hızının beş temel sorun arasında yer aldığını belirten Memişoğlu, özellikle gençlerde sigara kullanımına dikkat çekti.
Türkiye’de 13-17 yaş arasındaki 7,5 milyon kişinin 2,5 milyonunun sigara kullandığını belirten Memişoğlu, sigaraya başlama yaşının ortalama 17 olduğunu söyledi.
Türkiye’de sigara kullanımı ve ekonomik yükü
Tütün kullanımının önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu ifade eden Sağlık Bakanı Memişoğlu, 2025 yılında Türkiye’de 8,5 milyar paket sigara satıldığını, sigaraya harcanan peşin paranın yıllık 15 milyar dolara ulaştığını kaydetti.
Gençlerdeki sigara kullanım oranlarına ilişkin açıklamasında Memişoğlu, "Bugün son yapılan TÜİK araştırmasında Türkiye’de şu anda 13 ile 17 yaş arasındaki çocukların, gençlerin nüfusu 7,5 milyon. 7,5 milyonluk bu nüfusun 2,5 milyonu sigara kullanıyor. Yani 13 ile 17 yaş arasındaki nüfusun yüzde 30’u sigara kullanıyor bu toplumda şu anda. Ve toplumun sigaraya başlama yaş ortalaması 17 Türkiye’de. Onun için dramatik bir sorunla karşı karşıyayız. Bunu özellikle size belirtiyorum" ifadelerini kullandı.
Erken teşhisle 8 bin kişiye kanser tanısı konuldu
Aile hekimlerinin çalışmaları sayesinde son bir yılda 8 bin kişiye henüz klinik belirtiler ortaya çıkmadan kanser tanısı konulduğunu aktaran Memişoğlu, erken teşhisin önemini vurguladı.
Aile hekimleri aracılığıyla hastane randevusu alınabildiğini belirten Memişoğlu, hastaların belirtilerine ve geçmişlerine ilişkin bilgilerin elektronik sistem üzerinden ilgili hekimlere iletilebildiğini ifade etti. Ücretsiz kanser taramalarının devam ettiğini de kaydeden Bakan Memişoğlu, yürütülen taramalarla toplam 31 milyon kişiye ulaşıldığını bildirdi.
Sağlık kurulu raporuyla kullanılan ilaçlara erişimi kolaylaştırmak amacıyla düzenlemeler yapıldığını belirten Memişoğlu, aile hekimlerinin ilaç yazma ve rapor düzenleme yetkilerinin genişletildiğini söyledi.
Sağlıklı Hayat Merkezlerinde 17 branşta ücretsiz hizmet
Sağlıklı Hayat Merkezlerinde 17 branşta ücretsiz hizmet sunulduğunu belirten Memişoğlu, vatandaşların bu merkezlerden yalnızca hastalandıklarında değil, sağlıklarını korumak amacıyla da yararlanmaları gerektiğini dile getirdi.
Merkezlerde diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, sosyolog, diş hekimi ve çocuk gelişimcisi hizmetlerinin verildiğini aktaran Memişoğlu, kanser taramaları ve koruyucu sağlık hizmetlerinin de sunulduğunu kaydetti.
Sağlık altyapısında kapasite arttı
Türkiye’nin sağlık altyapısında önemli gelişmeler yaşandığını belirten Memişoğlu, hastane sayısının 1.156’dan 1.526’ya, yatak kapasitesinin ise 164 binden 274 bine yükseldiğini açıkladı.
Nitelikli yatak sayısının 18 binden 184 bine, yoğun bakım yatak sayısının 2 binden 48 bine çıktığını belirten Memişoğlu, sağlık çalışanı sayısının da 378 binden 1,5 milyona ulaştığını bildirdi.
Bakanlık görevine başladığından bu yana 524 aile sağlığı merkezi ve 45 Sağlıklı Hayat Merkezi yaptıklarını ifade eden Memişoğlu, 365 aile sağlığı merkezinin inşaatının sürdüğünü, 766 merkezin daha planlandığını söyledi. Memişoğlu, bu yıl 68 hastanenin tamamlandığını, 12 ağız ve diş sağlığı merkezinin yapıldığını ve 106 hastanenin inşaatının devam ettiğini kaydetti.
Normal doğum için yeni uygulamalar
Normal doğumun desteklenmesine yönelik çalışmalara da değinen Memişoğlu, "Fizyolojik olan normal doğum. Sezaryen bir ameliyat şekli" dedi.
İlk gebeliğini yaşayan anne adaylarına gebeliklerinin son üç ayında ebe tahsis edildiğini belirten Memişoğlu, Anne Yolculuğu mobil uygulamasının da hayata geçirildiğini aktardı. Bakan Memişoğlu, 2024 yılından bu yana ilk kez primer sezaryen oranlarının 5,5 puan düştüğünü bildirdi.
Evde sağlık hizmetleri İzmir’de pilot olarak uygulanıyor
Evde sağlık, palyatif bakım, uzaktan sağlık hizmetleri ve aile hekimliğini bir araya getiren bir sistem oluşturduklarını belirten Memişoğlu, uygulamanın Kayseri ve İzmir’de pilot olarak yürütüldüğünü söyledi.
Yoğun bakımdan çıkarılan hastaların ihtiyaçlarına uygun bakım birimlerine yönlendirilmesi ve evlerinde uzaktan takip edilmesi için çalışmalar yapıldığını ifade eden Memişoğlu, sistemin Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini kaydetti.
Sağlıklı bireylerin sağlıklarını korumalarına yönelik esenlik mevzuatına da değinen Memişoğlu, bu merkezlerde tedavi amaçlı uygulamaların yapılmayacağını ve iyileşme dönemindeki hastalara hizmet verilmeyeceğini belirtti.
Uygulamanın kapsamını anlatan Memişoğlu, "Esenlik mevzuatı ne biliyor musun. Sağlam insanların sağlıklı kalması için olan sağlık hizmeti bu. Özel sektörde açtık bunu. İki tane kırmızı çizgimiz var: Bir, tedavi maksatlı ve tedavi amaçlı uygulama olmayacak. İki, nekahet döneminde de olmayacak. Yani ameliyat olduğunuz altı ay içinde, o iyileşme döneminde siz ona esenlik merkezinde bakamazsınız. Ama altı ay geçti, fizik tedavi alacak. O zaman isterseniz bu esenlik merkezlerinde rahatlıkla sağlık hizmeti alabiliyorsunuz" diye konuştu.
Yerli sağlık teknolojileri geliştirilecek
"Üreten Sağlık" modeliyle bilimsel fikirlerin ürüne dönüştürülmesinin ve yerli sağlık teknolojilerinin geliştirilmesinin amaçlandığını belirten Memişoğlu, bilim insanlarının üreticiler ve finansörlerle buluşturulduğunu söyledi.
Türkiye’de mobil röntgen cihazı üretildiğini ve cihaza yapay zekâ özelliği eklendiğini aktaran Memişoğlu, ASELSAN ile geliştirilen kalp-akciğer makinesinin yüzde 90’ın üzerinde yerlilik oranıyla kullanılmaya başlandığını ifade etti.
Memişoğlu, iki yıl içinde yüzde 70 yerlilik oranına sahip ultrason cihazlarının üretilmesinin ve sekiz aşının yerli olarak geliştirilmesinin hedeflendiğini de bildirdi.
Bebek ölüm hızı binde 7,7’ye geriledi
Bebek ölüm hızının sağlık hizmetlerinin niteliğini gösteren önemli ölçütlerden biri olduğunu vurgulayan Memişoğlu, 2002 yılında canlı doğumlarda binde 31,5 olan bebek ölüm hızının günümüzde binde 7,7’ye düştüğünü belirtti.
2024 yılında binde 8,9 olan oranın bir yıl içinde binde 7,7’ye gerilediğini kaydeden Memişoğlu, "1,1 ne demek biliyor musunuz. 3 bin bebek yaşıyor demek" ifadelerini kullandı.
