Son yapılan arkeolojik araştırmalar ve tarihi incelemelerle hazırlanan “Tarihi, Sosyal ve Kültürel Yönleriyle Menemen” adlı iki ciltlik eser, 38 akademisyenin katkısıyla okurlarla buluştu.
Menemen Belediye Başkanı Aydın Pehlivan, çalışmanın önemine vurgu yaparak, “Belediyecilik kentinize, bölgenize topyekûn sahip çıkmak demektir. Bilim insanlarının kıymetli araştırmalarıyla ortaya çıkan bu eser, gelecekte yapılacak araştırmalara ışık tutacak nitelikte kıymetli bir çalışmadır.” ifadelerini kullandı.
Binlerce yıllık tarih akademik bir çalışmaya taşındı
Binlerce yıllık kadim bir tarihe sahip Menemen, arkeolojik alanlardan Türk-İslam mimarisine kadar çok sayıda değerli eseri barındırıyor. Menemen Belediyesi öncülüğünde hazırlanan iki ciltlik kitap, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerini kapsıyor. Çalışmanın editörlüğünü Bakırçay Üniversitesi Tarih Bölümü’nden Prof. Dr. Nurgül Bozkurt üstlenirken, proje koordinatörlüğünü ise araştırmacı yazar Oktay Özengin yürüttü.
“Kentimizin tarihine ışık tutuyor”
Başkan Pehlivan, çalışmanın Menemen’in tarihine dair önemli bir boşluğu doldurduğunu belirtti:
“Menemen, 8 bin yıllık tarihsel birikimiyle yalnızca bir yerleşim alanı değil, medeniyetlerin iz bıraktığı, kültürlerin yoğrulduğu yaşayan ve yaşatan bir kenttir. Binlerce yıllık süreçte bu topraklarda farklı uygarlıklar doğmuş, büyümüş ve iz bırakmıştır. Ortaya çıkan bu kıymetli eser, Menemen’in tarihsel, sosyal ve kültürel serüvenini bilimsel bir titizlikle ele alan, arşiv belgelerine ve birincil kaynaklara dayanan nitelikli akademik çalışmaların bir araya gelmesiyle ortaya çıkmıştır.”
Pehlivan, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan geniş zaman diliminde Menemen’in geçirdiği dönüşümleri, idari yapıdan nüfus hareketlerine, ekonomik ilişkilerden toplumsal hafızaya kadar ele alan çalışmanın gelecekte yapılacak araştırmalara kaynaklık edeceğini de vurguladı.
“Kentimizin tarihine ışık tutan bu çalışmalara destek vermeyi de görev olarak kabul ediyorum. Çünkü tarihini bilmeyen, geçmişiyle bağ kuramayan bir kent, geleceğe de güvenle yürüyemez. Belediyecilik sadece kaldırım yapmaktan değil, kente topyekûn sahip çıkmaktan geçer. Bizler de bu kenti okuyarak, anlayarak, sahiplenerek yarınlara hazırlıyoruz. Çalışmamızda emeği geçen tüm yazarlarımıza şükranlarımı sunuyorum.”
Kitapta yer alan konular
1. Cilt: Osmanlı Dönemi
Tanzimattan Cumhuriyete Menemen kazasının nüfus ve idari taksimatı – Nejdet Bilgi
İzmir Menemen İlçesi'nin mekânsal avantajları ve doğal çevresinin tarihsel gelişim üzerindeki rolü – Şermin Tağıl
Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde “Oğuzlar Vilayeti” Menemen – Mehmet Yaşar Ertaş
19. yy seyahat anlatılarında Menemen – Uğur Avcı
Menemen’de bir Horasan Ereni Haykıran Baba ve zaviyesi – Kemal Ramazan Haykıran
Osmanlı döneminde bir valide sultan hassı: Menemen Hassı (16-19. yy arası) – Zübeyde Güneş Yağcı, Serdar Genç
18 ve 19. yüzyıllarda Menemen voyvodaları ve faaliyetleri – Serdar Genç, Zübeyde Güneş Yağcı
18. yüzyılda Menemen civarında eşkıyalık, kaçakçılık ve asayiş olayları – Bekir Gökpınar
Osmanlı Devleti’nde Menemen Kazası kaymakamları (1872-1908) – Emine Gedik
Menemen’de belediye teşkilatının kuruluşu ve Osmanlı’dan Cumhuriyet’e belediye başkanları – Uğur Avcı, Aysun Sarıbey Haykıran
… ve diğer birçok konu.
2. Cilt: Cumhuriyet Dönemi
Yunan işgalinin Menemen ve çevresinde yarattığı tahribat – Günver Güneş
Cumhuriyet döneminde Menemen’de seçimler (1923-1950) – Beral Alacı
TBMM’de Menemen doğumlu milletvekilleri ve yasama çalışmaları – Nurettin Gülmez
Cumhuriyetin ilk yıllarında Menemen’in sosyo-kültürel gelişiminde Türk Ocağı ve Halkevi – Günver Güneş, Müslime Güneş
Bir anıtın hikâyesi: Kubilay Abidesi – Oktay Özengin
1935-1950 yılları arasındaki nüfus sayımlarına göre Menemen’de nüfusun demografik yapısı, özellikleri ve değişimi – Betül Karcı
… ve diğer araştırmalar.
