Rebetiko ezgileri ve Rumeli türküleriyle şekillenen gecede, mübadelenin hatırası sanat aracılığıyla yaşatıldı. Programda konuşan Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, mübadillerin Konak’ın kültürel zenginliğine büyük katkı sunduğunu vurguladı.
Etkinlik, Dr. Selahattin Akçiçek Kültür Merkezi Avni Anıl Sahnesi’nde gerçekleştirildi. Anma programına Rumeli, Balkan ve Ada Türkleri dernek ve federasyonlarının başkan ve yöneticileri, CHP Konak İlçe yöneticileri, muhtarlar, mübadil ailelerin temsilcileri ve çok sayıda vatandaş katıldı. Gece boyunca mübadele döneminin izlerini taşıyan türküler seslendirildi, geleneksel ve modern dans performansları sahnelendi. TUNADER Rebetiko Müzik Grubu’nun konser verdiği programın yönetmenliğini Nuri Dengiz, koordinatörlüğünü ise Çiğdem Sabuncuoğlu üstlendi. Dans sanatçısı Onur Dağlı’nın performansı izleyicilerden yoğun alkış aldı.
Başkan Mutlu: “Konak bugün, kültürel olarak bu kadar zenginse bunda mübadillerin çok rolü var”
Programın açılışında konuşan Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, kendisinin de mübadil bir aileden geldiğini belirterek anmanın kişisel olarak da anlam taşıdığını ifade etti. Başkan Mutlu konuşmasında şu sözlere yer verdi:
“Bugün suyun öte yakasından gelen sizlerle buluşmak, burada 103 yıl sonra bir arada olmak, büyüklerimizin yolculuğunu hatırlamak, onların bir bavula sığdırdığı ömürlerini, geride bıraktıkları evlerini, mahallelerini, mezarlarını, komşularını birlikte anmak benim için çok kıymetli. Onlara çok şey borçlu olduğumuzu düşünüyorum. Benim ailem de 103 yıl önce Yunanistan Serez’den geldi. Yaşadıkları gerçekten büyük bir travma. Ama hepsi geldikten sonra İzmir’de ve Anadolu’nun farklı yerlerinde yaşama tutundu. Hayata tekrar sıfırdan başladılar. Yeniden evlerini, işlerini, mahallelerini, dostluklarını kurdular. Ne mutlu ki barış içinde hep birlikte İzmir’de ve Türkiye’de el ele, omuz omuza, çok güzel bir yaşam inşa ettiler. Konak bugün, kültürel olarak bu kadar zenginse bunda mübadillerin çok rolü var. Gelenlerin getirdikleri, kültürleri, gelenekleri, alışkanlıkları, mutfakları, yemekleri, her şeyiyle Konak’ı ve İzmir’i çok zenginleştirdiklerine inanıyorum.”
“Mübadiller çok çalışarak örnek bireyler oldular”
Gültepe Makedonya Göçmenleri Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı ve Konak Belediye Meclis Üyesi Birol Özkardeşler de konuşmasında mübadelenin yarattığı derin etkiye dikkat çekti. Başkan Mutlu’ya destekleri için teşekkür eden Özkardeşler, mübadillerin yeni yaşamlarında gösterdikleri çabaya vurgu yaptı:
“Konak’ta mübadele unutulmuyor, her zaman hatırlanıyor. Bir mübadil belediye başkanımız var; Konak Belediye Başkanımız. Ne zaman Rumeli, Balkan ve Ada Türkleri desek tüm imkanlarını seferber ediyor. Anılarını, hatıralarını, mezarlarını ve vatan bildikleri topraklarını mübadiller maalesef bir daha geri dönüp görme imkanı bulamadılar. Mübadele sosyal, ekonomik, siyasi ve psikolojik olarak çok büyük bir travmaydı. Bu konuda cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, mübadeleyle Anavatan Türkiye’ye gelen hemşehrilerimizin sıkıntılarını çözmek, acılarını dindirmek için genç Türkiye Cumhuriyeti’nin tüm imkanlarını seferber etti. Mübadiller de göç ettikleri, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin yükselmesi, yücelmesi ve daha iyi yerlere gelmesi konusunda çok çalıştılar ve örnek bireyler oldular. Atatürk’ün dediği gibi Evladı Fatihanlar kaybedilen toprakların aziz hatıralarıdır.”
“Unutabileceğimiz şeyler değil”
Eşrefpaşa Giritliler Derneği Başkanı ve Konak Belediyesi Meclis Üyesi Ali Peynirci ise mübadelenin hafızalardaki yerini koruduğunu belirtti. Peynirci konuşmasında, yaşananların kuşaklar boyunca aktarıldığını vurgulayarak şöyle dedi:
“Mübadele’nin 103’üncü yılında tekrar bir aradayız. Yaşananları unutmamak adına, hatırlamak adına... Oradan tahta bavullarla gelen büyüklerimiz bir hayatı bırakıp yeni bir hayata geldiler. Çok büyük zorluklarla geldiler. Unutabileceğimiz şeyler değil”
Mübadele ezgileri ve dansla anıldı
Konuşmaların ardından sahne alan TUNADER Rebetiko Müzik Grubu, iki yakada yaşanan göç ve ayrılık hikâyelerini anlatan eserleri seslendirdi. Salonu dolduran izleyiciler türkülere eşlik ederken duygu dolu anlar yaşandı. Gecenin sonunda sanatçılara teşekkür plaketi takdim edildi. Başkan Nilüfer Çınarlı Mutlu, program kapanışında “Senden Başka (Milisse Mou)” şarkısını koroyla birlikte seslendirdi.
