Mevcut tekneler sıvı yakıtla çalışırken, dönüşüm sonrasında güneş ve elektrik enerjisi ile faaliyet gösterecek. Muğla Valiliği tarafından yürütülen projede, dönüşüm maliyetlerinin düşürülmesi için Güney Ege Kalkınma Ajansı (GEKA), Sıfır Atık Vakfı ve bankalarla düşük faizli kredi görüşmeleri sürüyor.
Akyaka örneği yol gösteriyor
Muğla’daki dönüşüm sürecine örnek olarak, Gökova Körfezi kıyısındaki Ula’nın Akyaka Mahallesi Kadın Azmağı’nda uygulanan sistem gösteriliyor. Burada azmak turu düzenleyen 22 tekne, güneş ve elektrik enerjisiyle çalışacak şekilde dönüştürülmüştü. 12-15 kişilik teknelerin tamamı iki yıl içinde bu sisteme geçerken, azmak suyunda ve sazlıklarda yaşayan binlerce canlı, ses kirliliğinden korunmuş oldu. Bu model, Dalyan kanalındaki tekneler için de uygulanacak.
Hedef gürültü ve çevre kirliliğini azaltmak
Dalyan kanalındaki dönüşümle, sürdürülebilir turizme katkı sağlanması ve gürültü ile çevre kirliliğinin azaltılması amaçlanıyor. Piyade tipi 25-27 kişilik tekneler, Köyceğiz Gölü ile caretta caretta deniz kaplumbağalarının üreme alanı olan İztuzu plajı arasında her yıl binlerce turisti taşıyor.
Kanalda üç farklı tekne tipi bulunuyor
Dalyan kanalında üç farklı tekne tipi hizmet veriyor:
• Piyade tekneleri: Maksimum 25-27 kişi kapasiteli, kanalın en yaygın tekne tipi.
• Küçük grup tekneleri: 12-15 kişi kapasiteli, kişiye özel turlar için kullanılıyor.
• Sandallar: Kanalın iki yakası arasında kısa mesafe geçiş sağlayan 3-6 kişi kapasiteli tekneler.
“Dönüşüm olmazsa hem çevre, hem turizm sorun yaşanır”
Muğla Valisi Dr. İdris Akbıyık, dönüşümün çevre ve turizm açısından önemini vurgulayarak şunları söyledi:
"Bu bizim en prestijli projemiz olacak Dalyan'ın elektrikli tekneye dönüşümü. Orada 495 tekne var. Her biri 1 gram bıraksa, sintine veya atık ki çok daha fazlası. Eğer dönüştürmezsek orası hem turizm anlamında, hem çevre anlamında ciddi bir problem. Ben kendim de gidip görüyorum. Bunun için de biz epeydir çalışma yapıyoruz. Güney Ege Kalkınma Ajansı'ndan (GEKA) proje hazırladık. Yine Çevre Bakanımızla görüştük destek istedik. Sıfır Atık Vakfı ile de görüştük. Yönetmeliği çıkarmaya çalışıyoruz. Şu an yönetmelik kısa bir sürede çıkacak. Onu bekliyoruz. Orada tekne tipleri eski yönetmelikte piyade tekne yazıyor. Katamaran olması gerekiyor. Biz orada üç boyut tekne belirledik"
Valilikten çevre ve turizme önemli adım
Vali Akbıyık, teknelerin dönüşümü için yeni yönetmeliğin çıkmasının ardından iki yıl süre tanınacağını belirterek, şunları ekledi:
"Biz 2026 Mayıs'a kadar bir süre vermiştik. Şimdi bu yönetmelikten dolayı iki yıl daha dönüşüm için bir süre koyuyoruz. Zaten dönüşmek zorundalar. Yani göz göre göre çevrenin kirlenmesine göz yummamak gerekir. Bütün dünyanın kullandığı sistem bu. Tertemizdir, ses yok, gürültü yok, çevre kirlenmiyor. Hem oradaki ekolojik yapıya bir zararı olmuyor. Dönüştürmek zorunda. Yani biz bugün olmazsa yarın bunu dönüştürmek zorundayız. Bir yerden başlamamız gerekiyor. Yani bizim Muğla'da, çevre adına, turizm adına valilik olarak en önemli projemizdir diyebilirim. Bakanlıktan gelecek ödenek, Sıfır Atık Vakfı'nın bize desteği, Güney Ege Kalkınma Ajansı'nın desteği, valilik desteği hepsini birleştireceğiz. Tabii ki öncelikle gönüllülük esasına göre olacak. Şimdi bankalarla da görüşeceğiz bu çerçevede. Düşük faiz ile sağlamaya çalışacağız. Bunu yapmamız gerekiyor. Çevre ve turizm adına"
