Türkiye’nin sismik geçmişi, teknolojinin en ileri imkanlarıyla yeniden haritalandırılıyor. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, İngiltere’deki Leeds Üniversitesi ile ortaklaşa yürüttükleri "radar interferometri" çalışmasının sonuçlarını paylaştı. Uydu verileriyle oluşturulan sismik gerginlik haritaları, Van’ın hemen doğusunda yer alan ve yaklaşık 250 kilometre boyunca uzanan bir hattın, Türkiye'deki en yüksek stres birikimine sahip bölgelerden biri olduğunu ortaya koydu. Kutoğlu, bu devasa sistemin tek seferde kırılması durumunda 6 Şubat Hatay depremleriyle kıyaslanabilecek bir yıkım yaratabileceği uyarısında bulundu.
Uydu Radar Teknolojisi ile "Görünmez" Fayların Takibi
Geleneksel yöntemlerin ötesine geçen uydu radar tekniği, yer kabuğundaki milimetrik hareketleri anlık olarak izlemeye olanak tanıyor. Prof. Dr. Kutoğlu, bu teknoloji sayesinde Türkiye genelindeki enerji birikimini haritalandırdıklarını belirtti. Yapılan analizlerde, Van'ın doğusundaki hattın baştan aşağı "homojen bir kırmızı" renge büründüğü görüldü. Bu durum, fay sisteminin parçalı değil, bütünleşik bir mekanizma olarak çalıştığını kanıtlıyor.
"6 Şubat Hatay Depremi Gibi Bir Senaryo İhtimal Dahilinde"
Kutoğlu'nun açıklamaları, bölgedeki tehlikenin boyutunu sarsıcı bir kıyaslama ile ortaya koyuyor. Haritadaki kırmızı bölgenin her yıl daha fazla stres biriktirdiğini ifade eden Kutoğlu, şu kritik uyarıyı yaptı:
"250 kilometrenin aynı anda çalışması ihtimal dahilinde. Bu, 6 Şubat 2023'te Hatay'da gördüğümüz yıkıcı senaryoya benzer bir durumdur. Harita, bölgenin eşit oranda ve homojen bir şekilde gerildiğini gösteriyor. Sürekli batıdaki fayları konuşuyoruz ama veriler bu bölgenin en fazla gerilen yerlerden biri olduğunu kanıtlıyor."
Çaldıran ve 2011 Van Depremleri Birer İşaretti
Bölgenin sismik geçmişine dikkat çeken uzman isim, Çaldıran Fayı'nın 1976'da 7.3 büyüklüğünde deprem ürettiğini, Van'ın ise 1881 ve 2011 yıllarında ağır darbeler aldığını hatırlattı. Ancak Kutoğlu'na göre 2011 depremi, bu devasa sistemin yanında "çok küçük bir alanı" kapsıyor. Arka plandaki devasa mekanizma, enerji biriktirmeye devam ediyor.
