Ramazan ayında uzun süren açlığın ardından iftar sofralarında hızlı ve ağır yemek tüketimi, sindirim sistemi üzerinde ciddi yük oluşturabiliyor. Yağlı ve kızartılmış yiyeceklerin tercih edilmesi, hemen ardından hareketsiz kalınması mide ve bağırsak sorunlarını artırabiliyor. Oruç tutmanın doğru alışkanlıklarla sağlık açısından fayda sağladığını belirten uzmanlar, yanlış beslenme davranışlarının mide ağrısı, şişkinlik, hazımsızlık, reflü atakları ve safra sorunları gibi şikâyetlere yol açabildiğini vurguluyor.
Acıbadem Bakırköy Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Saruç, Ramazan süresince mide sağlığını korumak için üç temel kurala dikkat çekiyor: iftarı yavaş ve küçük porsiyonlarla açmak, sahuru atlamamak ve ağır–yağlı yiyeceklerden uzak durmak. Saruç ayrıca kronik hastalığı bulunan kişilerin, oruca başlamadan önce ilaç saatlerini doktorlarıyla birlikte yeniden düzenlemeleri gerektiğini hatırlatıyor.
Uzman isme göre sağlıklı bir Ramazan geçirmek için şu önerilere dikkat edilmeli:
Sahur öğününü atlamayın
Sahur, gün boyunca kan şekerinin dengede kalmasına yardımcı olur ve ani insülin yükselmelerini önler. Aynı zamanda uzun süreli açlığa bağlı hipoglisemi riskini azaltır.
“Sahur yapmamak uzun açlık süresini daha da uzatır ve bunun sonucunda; halsizlik, baş ağrısı ile ani tansiyon düşmelerine yol açabilir. Ayrıca, mide asidi boş mideye daha uzun süre temas eder; bu durum gastrit ve reflüyü tetikler.”
İftarı hafif ve kontrollü açın
Uzun açlık sonrası sindirim sistemi yavaşlar. Bir anda fazla yemek tüketmek mideyi zorlayarak şişkinlik, ağrı ve reflüye neden olabilir.
“İftarda orucumuzu ‘çorba, su ve hurma’ gibi hafif yiyecekler ile açmak, midemizi daha sonra yiyeceğimiz kalorili yiyeceklere hazırlar. Ana yemeğe geçmeden 10–15 dakika beklemek de sindirimi ciddi şekilde rahatlatır.”
Yağlı ve kızartılmış yiyecekleri sınırlayın
Aşırı yağlı, kızartma ve hamur işi yiyecekler mide boşalmasını geciktirir ve asit üretimini artırır. Bunun sonucu olarak hazımsızlık, yanma ve gece reflüsü sık görülebilir. Ayrıca karaciğer ve safra kesesi daha fazla yük altında kalabilir.
Tuz tüketimine dikkat edin
Tuzlu gıdalar vücuttan su kaybını artırarak susuzluğu şiddetlendirir. Bu durum tansiyon dengesizliği, baş ağrısı ve ödem riskini yükseltebilir. Sahurda salam, sucuk ve tuzlu peynirlerin fazla tüketilmemesi önerilir.
Suyu zamana yayarak için
İftar ile sahur arasında yeterli sıvı almak kabızlık, böbrek taşı ve tansiyon problemlerini önlemeye yardımcı olur. Ancak kısa sürede aşırı miktarda su tüketmek mideyi gerebilir ve elektrolit dengesini bozabilir. Uzmanlar, “3–4 litre su içilmeli” şeklindeki önerilerin doğru olmadığını ve aşırı su tüketiminin su zehirlenmesine yol açabileceğini belirtiyor. Çay ve kahvenin su yerine geçmediği, aksine sıvı kaybını artırabileceği de hatırlatılıyor.
Yemekten sonra hemen uzanmayın
İftardan sonra yatmak mide içeriğinin yemek borusuna kaçmasına neden olabilir. Bu durum reflü ve mide yanmasını tetikler.
“Yemekten sonra en az 1,5–2 saat dik pozisyonda kalmak sindirimi destekler. Özellikle mide problemi olanlar için bu kural oldukça önemlidir.”
İlaç saatlerini doktorunuza danışın
İlaç kullanım saatlerinin Ramazan’a göre düzenlenmesi mutlaka hekim kontrolünde yapılmalıdır. Gelişigüzel değişiklikler ilacın etkisini azaltabilir veya yan etkileri artırabilir. Kan sulandırıcılar kanama riskini artırabilirken, tiroit ve ritim ilaçları farklı sağlık sorunlarına yol açabilir.
Mide koruyucu ilaçların aç karnına alınması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Murat Saruç, aksi halde reflüye bağlı yemek borusu ülserleri ve mide kanaması riskinin artabileceğini belirtiyor.
Egzersizi bırakmayın, doğru zamanı seçin
Hareketsizlik kabızlık ve kilo artışına neden olabilir. Ancak aç karnına yapılan ağır egzersizler bayılma ve kas kaybına yol açabilir. İftardan 1–2 saat sonra yapılacak hafif yürüyüşler sindirimi hızlandırır ve kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olur.
Uzmanlara göre Ramazan boyunca doğru beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzı tercihleri, sindirim sistemi sorunlarını önlerken orucun sağlık üzerindeki olumlu etkilerinden yararlanmayı da mümkün kılıyor.
