Market raflarında sağlıklı olduğu düşüncesiyle tercih edilen ‘fit’, ‘proteinli’, ‘light’ ve ‘şekersiz’ ibareli ürünler, tüketicileri yanıltabiliyor. Medical Park Bahçelievler Hastanesi'nden Diyetisyen Mısra Beste Köleoğlu, paketli gıda seçiminde yalnızca ambalajın ön yüzündeki ifadelere bakılmaması, içerik listesi ve besin değerlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

‘Ambalajın ön yüzüne değil arkasına odaklanın’

Ürünlerin üzerinde yer alan ifadelerin tek başına sağlıklı olduklarını göstermediğini belirten Dyt. Köleoğlu, “Örneğin, proteinli bir atıştırmalık yüksek miktarda doymuş yağ içerebilir. Doğal olarak tanıtılan bir ürün de enerji açısından yoğun olabilir. Üstelik bir ürünün besleyici olması, porsiyon miktarının önemsiz olduğu anlamına gelmez. Bu yüzden yalnızca ürünün nasıl tanıtıldığına değil, içerik listesine ve besin değerlerine de bakılmasını öneriyorum.

Ambalajın ön yüzü dikkatimizi çekebilir ama seçimimizi arka yüzündeki bilgilerle yapmalıyız” ifadelerini kullandı.

‘Şekersiz’ ve ‘ilave şeker içermez’ aynı anlama gelmiyor

‘Şekersiz’ ve ‘ilave şeker içermez’ ifadelerinin birbirinden farklı olduğunu vurgulayan Köleoğlu, ‘şekersiz’ ibaresinin ürünün 100 gramında veya 100 mililitresinde en fazla 0,5 gram şeker bulunması koşuluna dayandığını belirtti. ‘İlave şeker içermez’ ifadesinin ise üretim sırasında şeker veya tatlandırma amacıyla şeker içeren bir bileşen eklenmediğini gösterdiğini aktardı.

Dyt. Köleoğlu, “Ancak ürün, meyve ya da süt gibi bileşenlerinden doğal olarak şeker içerebilir. Örneğin, ilave şeker içermeyen bir meyve püresi, meyvenin kendi şekerini içermeye devam eder. Benzer şekilde şekersiz bir bisküvi de yağ ve enerji açısından yüksek olabilir. Bu yüzden yalnızca bu ifadelere bakarak bir ürünün sağlıklı olduğuna karar vermemek gerekiyor” dedi.

Herkesin ek proteine ihtiyacı yok

Protein barları, granola ve proteinli yoğurtların doğru seçildiğinde pratik ara öğün alternatifleri olabileceğini söyleyen Köleoğlu, bu ürünlerde protein miktarının yanı sıra şeker, doymuş yağ ve enerji değerlerinin de incelenmesi gerektiğine dikkat çekti.

Bazı protein barlarında bulunan şeker alkollerinin sindirimi hassas kişilerde gaz ve şişkinliğe neden olabileceğini belirten Köleoğlu, granolalarda ilave şeker, proteinli yoğurtlarda ise ilave şeker ve diğer bileşenlerin kontrol edilmesini önerdi.

Köleoğlu, “Ayrıca, herkesin ek proteine ihtiyacı yok. Kimi zaman sade yoğurt, meyve ve birkaç ceviz hem daha ekonomik hem de dengeli bir ara öğün olabilir” diye konuştu.

Besin etiketindeki değerleri bir bütün olarak değerlendirin

‘ L I G H T S A N D I G I N I Z U R U N G E R C E K T E N L I G H T O 1617519 480941

Paketli ürünlerin besin değerleri incelenirken miktarların 100 gram veya 100 mililitre üzerinden mi, yoksa porsiyon başına mı verildiğine bakılması gerektiğini belirten Köleoğlu, benzer ürünlerin karşılaştırılmasında 100 gram veya 100 mililitre değerlerinin daha doğru bir ölçüt olduğunu ifade etti.

Tüketilecek miktarın belirlenmesinde porsiyon bilgisinin önem taşıdığını kaydeden Köleoğlu, toplam şeker ile ilave şekerin farklı kavramlar olduğunun bilinmesi gerektiğini söyledi. Tuz, doymuş yağ ve özellikle tahıl ürünlerindeki lif miktarına da dikkat çeken Köleoğlu, protein değerinin tek başına ürünün sağlıklı olduğunu göstermediğini vurguladı.

‘Light’ ifadesi kilo kontrolü için yeterli değil

‘Light’ veya ‘düşük kalorili’ olarak tanıtılan ürünlerin her zaman kilo kontrolü açısından daha iyi bir seçenek olmayabileceğine işaret eden Köleoğlu, öncelikle ürünün hangi özelliğinin azaltıldığının incelenmesi gerektiğini belirtti.

Yağı azaltılmış bir ürünün enerji değerinin beklenenden yüksek olabileceğini aktaran Köleoğlu, ‘nasıl olsa light’ düşüncesiyle daha büyük porsiyonlar tüketilebildiğine dikkat çekti. Köleoğlu, “Kilo kontrolünde yalnızca tek bir ürünün kalorisine değil, günün genel beslenmesine, tokluk hissine ve sürdürülebilir alışkanlıklara odaklanmak daha doğrudur. Bazen normal bir ürünün uygun porsiyonu, daha fazla tüketilen light alternatifinden daha iyi bir seçim olabilir” ifadelerini kullandı.

Meyve suyu yerine meyvenin kendisi tercih edilmeli

Yüzde 100 meyve suyunun, içerisine şeker eklenmemiş olsa bile meyvenin kendisiyle beslenme açısından eşdeğer olmadığını belirten Köleoğlu, meyvenin bütün olarak tüketilmesinin lif alımını ve tokluk hissini desteklediğini söyledi.

Meyve suyunda lif miktarının genellikle daha az olduğunu ve kısa sürede daha fazla şeker alınabildiğini kaydeden Köleoğlu, aromalı içeceklerde ilave şeker bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi gerektiğini ifade etti. Şekersiz içeceklerin şeker alımını azaltabileceğini belirten Köleoğlu, günlük sıvı tüketiminde temel tercihin su olması ve meyvenin mümkün olduğunca bütün olarak tüketilmesi gerektiğini dile getirdi.

İzmir’de kalp ameliyatında küçük kesiyle kapak tamiri
İzmir’de kalp ameliyatında küçük kesiyle kapak tamiri
İçeriği Görüntüle

Market alışverişinde nelere dikkat edilmeli?

Daha bilinçli alışveriş için aynı gruptaki ürünlerin karşılaştırılmasını öneren Dyt. Köleoğlu, kahvaltılık gevrek seçiminde yalnızca kaloriye değil, şeker ve lif miktarlarına da bakılması gerektiğini söyledi.

İçindekiler listesindeki bileşenlerin ağırlıklarına göre çoktan aza sıralandığını hatırlatan Köleoğlu, tüketicilerin ürünün içeriğini bu şekilde değerlendirebileceğini belirtti. Ayrıca ürünün hangi porsiyonda ve ne sıklıkla tüketildiğinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etti.

Sağlıklı beslenmek için özel olarak ‘fit’, ‘proteinli’ veya ‘şekersiz’ ürünler satın almanın zorunlu olmadığını vurgulayan Köleoğlu, “Yulaf, sade yoğurt, baklagiller, meyve ve kuruyemişler gibi temel besinler de günlük beslenmede önemli yer tutar. Sonuçta sağlıklı beslenmeyi tek bir ürün değil, seçimlerimizin bütünü belirler” dedi.

Kaynak: DHA