Ama 2025, bu ezberi bozdu. Antik Kent’in yüzüne öyle bir dokunuş yapıldı ki, Efes artık sadece bir tarih mekânı değil; yaşayan, nefes alan bir gece sahnesi.
Yakın zamanda başlatılan “gece müzeciliği” uygulamasıyla birlikte Efes, gün batımından sonra bambaşka bir atmosfere bürünmeye başladı. Celsus’un sütunları LED ışıkların altında altın gibi parlıyor, antik tiyatronun merdivenlerinde gölgeler uzun uzun uzanıyor, sokaklar sanki binlerce yıl öncesinden bir hikâyeyi rehbersiz anlatıyor. Açık konuşayım: Gündüz Efes’e gitmek başka bir şeydi, ama artık gece Efes’e adım atmak tamamen ayrı bir deneyim.
Bu projenin en güzel tarafı, kentin sadece görsel olarak yenilenmesi değil. Işıklandırmayla birlikte Efes’in erişilebilirliği ciddi anlamda arttı. Yaz sıcağında saatlerce yürümek yerine akşam 7’den 11’e kadar, daha serin, daha sakin ve daha güvenli bir ortamda gezilebiliyor. Hatta yerli turistin ilgisi öyle yükseldi ki, Efes’in ziyaretçi sayısı son yılların rekorunu kırmış durumda. 2024’te zirveye çıkan rakamlar, 2025’te de hız kesmeden devam ediyor.
Üstelik yenilikler sadece ışıklandırma ile sınırlı değil. “Geleceğe Miras: Sonsuz Efes” projesi kapsamında, daha önce pek fark edilmeyen bölümlere yeni gezi rotaları açılıyor. Hamamlar, liman yolları, stadyum kalıntıları… Efes’in arka sokakları bile artık hikâyesini daha yüksek bir sesle anlatıyor. Kent güncellendikçe, biz de tarihle aramızdaki mesafeyi biraz daha kapatıyoruz.
Ama itiraf edeyim, bu yeniliklerin içinde beni en çok düşündüren şey şu: Tarihi çağdaş ışıklarla aydınlatmak, geçmişi parlatmak mı, yoksa bugünü ona benzetme çabamız mı? Belki ikisi de. Belki de ışığı nereye tuttuğumuz, neyi görmek istediğimizle ilgili.
Ne olursa olsun, bir gerçek var:
Efes artık geçmişin değil, bugünün de şehri…
Gece ışıklarıyla, yeni rotalarıyla, artan ziyaretçi ilgisiyle kendini yeniden tanımlayan bir antik kent var karşımızda. Ve bu dönüşümü izlemek, bizim için hem bir şans hem de büyük bir sorumluluk.
Belki de tarihle aramızdaki ilişki tam da böyle:
Yeniliklerle beslenen, ışıkla görünür olan, ama özünü hiç kaybetmeyen bir bağ…
