Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 2026 itibarıyla Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ) kapsamını genişletti. Çimento, alüminyum, dökümhane ve cam sanayi çalışanları artık 5 yıla kadar erken emeklilik hakkına sahip olacak.
Yıpranma Payı Nedir?
Fiili Hizmet Süresi Zammı, ağır ve riskli işlerde çalışanların her yılı için ilave prim günü kazanmasını sağlayan bir sistemdir. Normal bir çalışan yılda 360 gün prim öderken, yıpranma payı olan işçiler 60, 90 veya 180 gün ekstra prim kazanır. Bu ek süreler, emeklilik yaşını 5 yıla kadar erkene çekebilir; çok ağır işlerde ise 8 yıla kadar erken emeklilik mümkün.
Yeni Düzenleme Hangi Meslekleri Kapsıyor?
Yeni düzenlemeyle yıpranma payı kapsamına eklenen meslek grupları:
-
Çimento sektörü çalışanları
-
Alüminyum işçileri
-
Dökümhane çalışanları
-
Cam sanayi çalışanları
Zaten kapsamda olan meslekler arasında ise madenciler, polis, asker, sağlık çalışanları, gazeteciler, itfaiyeciler ve ağır sanayi işçileri yer alıyor.
Yıpranma Payı ile Erken Emeklilik Hesaplama
Örnek: Yılda 90 gün yıpranma payı olan bir işte 12 ay çalışan bir kişi, primini 360 gün yerine 450 gün olarak yatırmış sayılıyor. Biriken bu süreler emeklilik yaşını 5 yıla kadar düşürebiliyor.
Hak Sorgulama ve İşlemler
-
e-Devlet üzerinden "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" ekranına bakarak FHSZ hakkınızı kontrol edebilirsiniz.
-
Prim günlerinizin yanında "FHSZ" veya 2A, 3A gibi kodlar görünüyorsa yıpranma payı hakkınız sisteme işlenmiş demektir.
-
Hak kaybı varsa geriye dönük talepler yalnızca Hizmet Tespit Davası ile mümkündür; normal prim yatırımları geriye dönük talep edilemez.
Neden Önemli?
Çalışma koşulları ağır mesleklerde, çalışanların sağlık ve yaşam süresi normale göre daha fazla risk altındadır. SGK’nın yıpranma payı sistemi, bu adaletsizliği gidermek ve çalışanlara erken emeklilik imkânı sağlamak amacıyla uygulanmaktadır.
