ABD Başkanı Donald Trump ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, NATO Liderler Zirvesi öncesinde basın mensuplarının sorularını yanıtladı.
İran, NATO ve Avrupa ülkeleriyle ilişkiler hakkında değerlendirmelerde bulunan Trump, Tahran yönetimine yönelik sert ifadeler kullandı.
İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere saldırılar düzenlediğini belirten Trump, bu saldırılara karşılık verdiklerini söyledi. İran yönetimini hedef alan Trump, "Eğer İranlılar becerikli insanlar olsalardı bu anlaşmayı yapmış olurlardı, hatta 47 yıl önce yaparlardı. 47 yıldır sürüyor bu ve biz birinci liderlerini ortadan kaldırdık, ikinci liderlerini de ortadan kaldırdık. Onlar ABD liderini yani beni ortadan kaldırmaya çalıştı; ama ben onların bütün liderlerini ortadan kaldırdım. Şu ana kadar şanslıydık, bütün suikast girişimleri başarısız oldu; çünkü bizim insanlarımız çok başarılı. Bu insanlar gerçekten kanser ve hastalıklı insanlar, hislerim bu yönde. Mark, NATO Genel Sekreteri olarak harika bir iş yapıyor" dedi.
NATO'ya sert eleştiriler
NATO'nun İran konusunda ABD'ye yeterince destek vermediğini savunan Trump, ittifakı bilinçli olarak test ettiğini söyledi.
Trump,
"Bize bir numaralı terör sponsoru İran konusunda yardımcı olmak istemediler. Mark ile bu konuyu görüştük, ondan isteseydik belki farklı olabilirdi; ama ben NATO'yu sınamak istedim. Doğru cevapları verebilecekler mi ve bize yardım edecekler mi diye. Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, İspanya ile konuştuk. İspanya ile artık ticaret yapmak istemiyorum. İspanya, NATO'da çok kötü bir ortak, hiçbir şeye katılım göstermiyorlar. İspanya ile bütün ticareti kesmeyi dahi düşünüyorum. Onlarla hiçbir şey yapmak istemiyorum. Buradaki Genel Sekretere de kötü davrandılar. Genel Sekreterimiz gerçekten çok iyi bir insan, çok iyi bir adam; ama İspanya hiçbir şey yapmıyor. Dolayısıyla artık onları sırtımızda taşımamalıyız. Biz ABD olarak kendimizi koruruz" ifadelerini kullandı.
"NATO beni hayal kırıklığına uğrattı"
Trump, Grönland konusuna da değinirken NATO'nun ABD'nin beklentilerini her zaman karşılamadığını savundu.
"NATO beni hayal kırıklığına uğratmış olsa da ve çok çok fazla milyarlarca dolar para bizim cebimizden çıkmış olsa da ki bu adil değil, bu iş böyle yürümüyor; ama Sayın Genel Sekreter çok iyi bir lider ve iyi ki böyle bir Genel Sekreter var. Şu anda NATO içerisindeki en büyük kıymetlerden bir tanesi bu" diyen Trump, İtalya ve İngiltere'nin ABD'nin İran'a yönelik saldırıları sırasında kendilerine çok kötü davrandığını da öne sürdü.
"Benim için bu iş bitti"
İran ile yeni bir anlaşma ihtimaline ilişkin soruyu da yanıtlayan Trump, müzakerelere sıcak bakmadığını belirtti.
Trump,
"Benim için bitti. Artık İranlılarla anlaşmak istemiyorum. Bence bu iş bitti. Zaten onlarla uğraşmak istemiyorum; onlar aşağılık mahluklar. Hasta insanlar tarafından yönetiliyorlar ve acımasız, şiddet yanlısı insanlar. Ve eğer nükleer bir silahları olsaydı, bunu kullanırlardı. Bana kalırsa, bu iş bitti. Bunlar gerçekten dolandırıcılık yapıyorlar. Dediler ki, 'Nükleer silah olmayacak.' Sonra döndüler ve dediler ki, 'Böyle bir şey konuşmadık.' Dolayısıyla bana soruyorsanız bence her şey bitti. Konuşmalar, görüşmeler devam edebilir; ama yalancılar. Benim hayatım zaten anlaşma yapmakla geçti. Ben anlaşma yapmayı isterim, başarılarım var, para kazandım, hep başarılı oldum; ama bu adamlara bakıyorum farklı bir ekolden geliyor bu insanlar. Bunlar hasta insanlar. Ülkelerinde protesto yapan 55 bin kişiyi öldürdüler. Bu insanların ellerinde silah yoktu, kötü insanlar bunlar. Dürüst olmak gerekirse ben artık bu insanlarla vakit kaybetmek istemiyorum. Harika müzakerecilerimiz var, konuşmaya devam ediyorlar; ama ben bu adamları sevmiyorum" değerlendirmesinde bulundu.
Erdoğan ve F-35 açıklaması
Trump, İran ile ilişkilerde ara buluculuk yapan ülkelerin akılcı davrandığını söylerken Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında da değerlendirmelerde bulundu.
"Erdoğan’ı seviyorum. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı seviyorum. Netanyahu, Türkiye'yi karalamak için sözler sarf ediyor. Dün Türkiye hakkında kötü şeyler söyledi. Erdoğan’la konuştum, İsrail’i, Bibi’yi çok sevmiyor" diyen Trump, Türkiye'nin güçlü bir orduya sahip olduğunu ve F-35 savaş uçaklarını almak istediğini söyledi.
Rutte: Avrupa savunmaya yatırım yaptı
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise İran'ın nükleer ve balistik kapasitesinin ortadan kaldırılmasının önemine işaret ederek Avrupa ülkelerinin son iki yılda savunmaya önemli yatırımlar yaptığını ifade etti.
Rutte,
"Dün akşam görüşmelere başladık. Bugün de konuşmalara devam ediyoruz. İran'ın nükleer kabiliyetinin ve balistik kabiliyetinin ortadan kaldırılması hem Orta Doğu hem İsrail hem de hepimiz için çok önemli. Dün de gemilere saldırdılar. Kesinlikle sizin verdiğiniz yanıt gerçekten çok önemli ve gerekliydi, sağlam bir yanıt verdiniz. NATO söz konusu olduğunda ise şunu bir kere daha söylemek istiyorum; şu son 2 yılda Kanada ve Avrupa'daki üye ülkeler daha öncekilere kıyasla 250 milyar dolar ekstra yatırım yaptılar. ABD'deki savunma sanayi altyapısına yatırımlar yaptılar ve dolayısıyla onları biraz ayağa kaldırabildiniz, bu sizin sayenizde oldu. İran konusunda hayal kırıklığına uğradığınızı biliyorum, birkaç hafta önce de bunu konuşmuştuk. 5 bin uçak Avrupa'daki havalimanlarından sorti yaptı. Yani Avrupa'yı ayrı ayrı ülkeler yerine ABD için güç üreten tek bir yapı olarak lütfen görün. Almanya, Fransa ve diğerlerinden bahsediyoruz. Bükreş Havaalanı NATO ve sizin çalışmalarınız için ticari trafiğe kapatıldı" dedi.
Trump'ın müttefik ülkelere yönelik eleştirilerine de yanıt veren Rutte,
"Genel olarak 5 bin uçuş yapıldı. İspanya'yı söylüyorsunuz, onlar geçen yıl çok önemli bir adım attı. Elbette çözülmesi gereken konular var. İngiltere ile iyi ilişkilerinizin olduğunu biliyorum. Şimdi yeni bir başbakan gelecek ve onlar da 20 milyar avroya yakın bir para harcadılar. Bir tarafta Rusya tehdidi bir tarafta sizin baskılarınız ve arkasından Lahey'de alınan kararların uygulanmasına geçiyoruz. Davos'ta da bunu konuştuk ve bu anlaşmalar adım adım uygulanacak. Sizin tarafınızdan Marco Rubio'nun yürüttüğü görüşmeler var. Tabii ki sizin sayenizde bazı müttefiklerimiz işin içerisine biraz daha fazla girdi. 1,2 trilyon dolar ekstra para harcanıyor" ifadelerini kullandı.
