Türkiye’de toplumsal yapının ve aile kurumunun en temel direği olan evlilik alışkanlıkları, değişen ekonomik şartlar, eğitim süresi ve modern yaşam dinamikleriyle birlikte radikal bir dönüşüm geçiriyor. Geçmiş yıllarda 20’li yaşların başında, hatta daha erken kurulan yuvalar, günümüzde şehirlerin sosyo-kültürel yapılarına göre büyük farklılıklar gösteriyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından paylaşılan son demografi raporu, Türkiye'nin evlilik ve boşanma haritasını tüm çıplaklığıyla ortaya koydu. Ortaya çıkan veriler, bazı illerin evlenmek için adeta birbiriyle yarıştığını, bazı illerin ise dünya evine girmek için acele etmediğini gösteriyor.
"Bekarlık sultanlıktır" diyen iller: En geç Tunceli evleniyor
TÜİK verilerine göre, Türkiye'de ortalama evlilik yaşının en yüksek olduğu, yani bireylerin evliliği en çok ertelediği şehirlerin başında Tunceli geliyor. Tunceli'yi bu eğilimde Karadeniz ve Ege'nin gözde kentleri takip ediyor.
İşte Türkiye'nin en geç evlenen ilk 3 ili ve yaş ortalamaları:
-
1. Tunceli: Listenin zirvesinde yer alan kentte evlilik yaşı kadınlarda 29,6, erkeklerde ise 32,4 seviyesine kadar yükseliyor.
-
2. Rize: Karadeniz bölgesinin dikkat çeken kentinde ortalama evlilik yaşı kadınlarda 27,4, erkeklerde ise 29,9 olarak kayıtlara geçiyor.
-
3. Muğla: Ege'nin turizm merkezinde kadınlar ortalama 26,8, erkekler ise 29,7 yaşında dünya evine giriyor.
En erken evlenen iller: Doğu ve Güneydoğu ön sırada
Erken yaşta aile kurma eğiliminin en yoğun olduğu bölgeler Doğu ve Güneydoğu Anadolu olarak öne çıkıyor. Ancak TÜİK verilerinde kadınlar ve erkekler arasında erken evlenme yaş sıralaması şehirlere göre değişkenlik gösteriyor.
-
Kadınlarda en erken evlenen iller: Ağrı (23,8 yaş), Muş (24,1 yaş) ve Gaziantep (24,1 yaş).
-
Erkeklerde en erken evlenen iller: Şanlıurfa (26,4 yaş), Gaziantep (26,9 yaş) ve Ağrı (27,5 yaş).
Evlilik rekortmeni Gaziantep, en düşük hız Tunceli'de
Bir yıl içinde her bin nüfus başına düşen evlenme sayısını ifade eden "Kaba Evlenme Hızı" verilerinde ise tam bir uçurum söz konusu.
Gaziantep, binde 7,76 evlenme hızıyla Türkiye’nin net evlilik lideri konumunda yer alıyor. Gaziantep’i binde 7,68 ile Osmaniye ve binde 7,50 ile Şanlıurfa izliyor. Adıyaman, Kahramanmaraş, Hatay, Aksaray ve Konya da evlilik bağlarının en yoğun kurulduğu diğer iller olarak dikkat çekiyor.
Buna karşın evlenme oranının en sönük kaldığı şehir, aynı zamanda en geç evlenilen yer olan Tunceli oldu. Tunceli binde 4,18 ile evlilik oranının en düşük olduğu il unvanını alırken, onu binde 4,58 ile Gümüşhane ve binde 4,67 ile Ardahan takip etti. Edirne, Sinop, Giresun, Artvin ve Çankırı da evlilik hızının en dipte seyrettiği yerler arasında listelendi.
Boşanma oranları çarpıcı: Doğu'da evlilikler daha uzun ömürlü
TÜİK raporunun boşanma istatistikleri bölümü ise aile birliğinin korunma oranlarını ortaya koydu. Türkiye genelinde kaba boşanma hızı ortalama binde 2,26 olarak gerçekleşti.
Ayrılık bilançosunun ve boşanma hızının en düşük çıktığı bölgeler Doğu ve Güneydoğu Anadolu oldu. Türkiye genelinde boşanma oranının en düşük olduğu, evliliklerin en uzun ömürlü sürdüğü şehir Mardin olarak kayıtlara geçti. Kültürel yapının ve aile bağlarının koruyucu kalkan işlevi gördüğü Mardin'i sırasıyla Bayburt, Bingöl ve Batman takip etti.
