Çevre kirliliğini önlemek ve geri dönüşümü teşvik etmek amacıyla hayata geçirilen Zorunlu Depozito Yönetim Sistemi (DYS), 1 Temmuz (Yarın) itibarıyla resmen uygulamaya giriyor. Vatandaşlar, üzerinde depozito logosu bulunan şişeleri iade noktalarındaki otomatlara vererek paralarını geri alabilecek.
Sistem nasıl işleyecek?
Yeni sistemle birlikte, 0.1 litre ile 3 litre hacim arasındaki cam, plastik ve alüminyum içecek şişeleri kapsam dahilinde olacak.
• Logolu Ürün Alınacak: Tüketiciler, marketlerden üzerinde özel depozito logosu ve barkodu bulunan içecekleri satın alırken, ürün bedelinin yanı sıra belirlenen küçük bir depozito ücretini de ödeyecek.
• Makinelere İade Edilecek: Boşalan şişeler ezilmeden ve barkodu tahrip edilmeden, zincir marketler, AVM'ler, üniversiteler ve belediyelerin belirlediği alanlara kurulan depozito iade makinelerine (otomatlara) atılacak.
• Para Dijital Cüzdana: Makine şişeyi onayladıktan sonra, depozito bedeli tüketicinin dijital cüzdanına (Emlak Katılım Bankası altyapısı ve bakanlık uygulamaları aracılığıyla) anında nakit veya alışveriş puanı olarak yüklenecek.
Vatandaşlar için kritik uyarılar
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde yürütülen sistemin ilk günlerinde aksaklık yaşanmaması için yetkililer şu uyarılarda bulundu:
Şişeleri Ezmeyin: Otomatların barkodu okuyabilmesi ve şişeyi tanıyabilmesi için ambalajların ezilmemiş, orijinal formunda olması gerekiyor.
Eski Şişeler Kapsam Dışı: Evlerde daha önceden biriktirilen veya üzerinde "Depozitoludur" logosu bulunmayan eski ambalajlar makineler tarafından kabul edilmeyecek.
Kademeli olarak yaygınlaşacak
1 Temmuz itibarıyla sistem resmen başlasa da, Türkiye genelindeki tüm noktalara makinelerin kurulması lojistik olarak kademeli bir şekilde ilerleyecek. İlk etapta büyük metrekareye sahip zincir marketler ve yoğun nüfuslu merkezi alanlar öncelikli olacak.
Yıllık milyarlarca liralık hammaddenin ekonomiye geri kazandırılmasını ve sokaklardaki plastik kirliliğinin bıçak gibi kesilmesini hedefleyen bu dev çevre hareketi, yarından itibaren Türkiye'nin yeni normali olmaya aday.
