İleri yaşta enfeksiyonlar her zaman ateş gibi bilinen belirtilerle kendini göstermeyebiliyor. Ani dalgınlık, kafa karışıklığı, iştahsızlık, günlük işlerde zorlanma ve solunumdaki değişiklikler de sağlık sorununun habercisi olabiliyor.
1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü dolayısıyla değerlendirmelerde bulunan Güven Çayyolu Tıp Merkezi İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Mustafa Özdemir, yaşlılarda enfeksiyon şüphesinde yalnızca ateşe odaklanılmaması gerektiğini belirtti. Özdemir, kişinin alışılmış davranışlarında ve günlük yaşamındaki ani değişikliklerin dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Enfeksiyon farklı belirtilerle ortaya çıkabilir
İleri yaşta enfeksiyon sırasında ateşin belirgin olmayabileceğine dikkat çeken Özdemir, ani dalgınlık, kafa karışıklığı, iştahsızlık ve günlük işlerde gerilemenin göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti.
Özdemir, "Enfeksiyon denildiğinde çoğu kişinin aklına ilk olarak ateş gelir. Ancak ileri yaşta bu belirti her zaman görülmeyebilir. Bunun yerine ani dalgınlık, kafa karışıklığı, iştahsızlık, günlük işlevlerde gerileme veya solunumda değişiklik ortaya çıkabilir. Daha önce günlük işlerini yapabilen bir kişinin aniden zorlanmaya başlaması ya da çevresiyle iletişiminin değişmesi, nedeninin araştırılması gereken bir durumdur. Bu değişiklikleri yalnızca yaşlılığa bağlamak, altta yatan sağlık sorununun fark edilmesini geciktirebilir." dedi.
Kişinin normal hâli önemli
Ailelerin ve bakım verenlerin, yaşlı kişinin günlük durumunu yakından takip etmesinin yeni gelişen değişikliklerin fark edilmesine yardımcı olabileceğini belirten Özdemir, kişinin normal iletişim biçiminin, beslenme düzeninin ve günlük işlerini yapabilme durumunun bilinmesinin önemine değindi.
Özdemir, "Kişinin normalde nasıl iletişim kurduğunu, ne kadar yemek yediğini ve günlük işlerini ne ölçüde yerine getirebildiğini bilmek, yeni gelişen değişiklikleri fark etmeyi kolaylaştırır. Yakınlarının 'Her zamankinden farklı' şeklindeki gözlemi önemlidir. Değişikliğin ne zaman başladığı ve nasıl ilerlediği konusunda verilecek bilgiler, değerlendirmeye yol gösterir" diye konuştu.
Her kafa karışıklığı enfeksiyon değil
Ani dalgınlık ve kafa karışıklığının tek başına enfeksiyon anlamına gelmediğini vurgulayan Özdemir, bu belirtilerin farklı sağlık sorunları nedeniyle de ortaya çıkabileceğini söyledi.
Özdemir, "Dalgınlık veya kafa karışıklığı görüldüğünde doğrudan enfeksiyon sonucuna varılmamalıdır. Önemli olan, bu değişikliğin nedenini belirlemektir. Hekim değerlendirmesinde belirtilerin başlangıcı, kişinin mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve muayene bulguları birlikte ele alınır. Gerekli tetkikler de bu değerlendirmeye göre planlanır." ifadelerini kullandı.
İdrarda bakteri tek başına yeterli değil
İdrar tetkiklerinin de kişinin şikâyetleri ve klinik bulgularıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özdemir, yalnızca idrarda bakteri görülmesine dayanarak antibiyotik başlanmaması gerektiğine dikkat çekti.
Özdemir, "İdrarda bakteri tespit edilmesi, tek başına idrar yolu enfeksiyonu tanısı koydurmaz ve her durumda antibiyotik kullanılmasını gerektirmez. Tedavi kararı, kişinin belirtileri ve klinik bulguları birlikte değerlendirilerek verilmelidir. Yalnızca bir tetkik sonucuna bakılarak antibiyotik başlanması, gereksiz ilaç kullanımına neden olabilir" dedi.
Yeni başlayan veya hızla ilerleyen değişikliklerde sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirten Özdemir, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
"Yaşlılarda ateşi beklemeyin; alışılmış hâlindeki ani değişikliği önemseyin. Bu değişiklikler kesin olarak enfeksiyon olduğu anlamına gelmez, ancak nedeninin değerlendirilmesini gerektirir. Kişinin her zamankinden farklı olduğunu fark etmek ve bunu gecikmeden hekimle paylaşmak, sağlık sorununun erken belirlenmesine yardımcı olabilir."
