Karabük Üniversitesi tarafından yürütülen TÜBİTAK destekli araştırmada, Küre Dağları Milli Parkı’nda yetişen sarıçam, göknar ve karaçam ağaçlarının iklim değişikliğine verdiği tepkiler incelendi. Proje, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü öğretim üyesi Cemil İrdem yürütücülüğünde gerçekleştirildi.
Ağaç halkalarıyla iklim verileri analiz edildi
“Küre Dağları Milli Parkı’nda Sarıçam, Göknar ve Karaçamların Yıllık Halka Gelişimi ile İklim İlişkileri” başlıklı çalışma, dendrokronoloji yöntemiyle yapıldı. Farklı yükseltilerden alınan ağaç örnekleri, üniversitenin dendrokronoloji laboratuvarında analiz edilerek sıcaklık ve yağış verileriyle birlikte değerlendirildi.
Kış sıcaklıkları büyümeyi destekliyor
Araştırma sonuçlarına göre, kış aylarında görülen ılıman sıcaklıkların ağaç büyümesini genel olarak olumlu etkilediği belirlendi. Göknar türü dışında, daha sıcak geçen kışların yıllık halka gelişimini artırdığı tespit edildi. Buna karşılık, mayıs ayında artan sıcaklıkların ağaç büyümesi üzerinde olumsuz etki oluşturduğu ve bu etkinin özellikle göknar türünde daha belirgin olduğu ifade edildi.
Yaz yağışlarının etkisi öne çıktı
Çalışmada yağış verileri de önemli sonuçlar ortaya koydu. Haziran ve temmuz aylarında artan yağışların tüm ağaç türlerinde büyümeyi desteklediği belirlendi. Özellikle temmuz yağışlarının ağaç gelişimi üzerinde güçlü bir olumlu etki oluşturduğu kaydedildi.
2040 yılı için iklim uyarısı yapıldı
Araştırma kapsamında yapılan iklim projeksiyonlarına göre, RCP8.5 senaryosu doğrultusunda 2040 yılına kadar yaz sıcaklıklarının artması ve ilkbahar ile yaz yağışlarının azalması bekleniyor. Bu durumun, ağaçların çap artımını olumsuz etkileyebileceği öngörülüyor. Uzmanlar, artan sıcaklık ve yaz kuraklığının orman ekosistemleri üzerinde baskı oluşturabileceğine dikkat çekti.
Bilimsel katkı sağlandı
Çalışma kapsamında 1’i ESCI indeksli olmak üzere 2 uluslararası makale ve 3 uluslararası sempozyum bildirisi yayımlandı. Elde edilen verilerin, iklim değişikliğiyle mücadelede bilimsel bir kaynak olarak değerlendirilmesi bekleniyor.
