YENİ Parti İzmir Milletvekili Murat Bakan, Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 18 işçinin yaşamını yitirdiği patlamayla ilgili açıklamalarda bulundu. İşçi ailelerinin adalet beklediğini belirten Bakan, fabrika yönetimine yönelik adli süreci ve işçilerin yakınları için başlatılan bağış kampanyasını eleştirdi.
Bakan, yaşananların yalnızca maddi yardımlarla geçiştirilemeyeceğini savunarak, iş güvenliği denetimlerinden sorumlu kurumların da hesap vermesi gerektiğini ifade etti.
“Patron dışında herkes sorumlu!”
İş kazalarının Türkiye'de münferit olaylar olmaktan çıktığını öne süren Bakan, İSİG Meclisi verilerine göre 2025 yılında en az 2 bin 105 işçinin çalışırken hayatını kaybettiğini hatırlattı. Günde ortalama altı işçinin yaşamını yitirdiğine dikkat çekti.
HABAŞ soruşturmasında gözaltına alınan 11 kişiden 9'unun tutuklandığını, Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran'ın ise ev hapsi şeklinde adli kontrolle serbest bırakıldığını belirten Bakan, bu kararı eleştirdi.
Bakan, açıklamasında İzmir Büyükşehir Belediyesi önceki dönem Başkanı Tunç Soyer'in tutukluluk süreciyle de karşılaştırma yaparak adalet uygulamalarındaki farklılıklara dikkat çekti. Soyer'in 4 Temmuz 2025'ten bu yana cezaevinde olduğunu belirten Bakan, HABAŞ'ta 18 işçinin hayatını kaybetmesine rağmen şirketin yönetim kurulu başkanının evinde bulunmasını kamu vicdanı açısından sorguladı.
Soma faciasını da hatırlatan Bakan, 2014 yılında 301 madencinin hayatını kaybettiği olayın ardından şirket yöneticilerinin tahliye edilmesine ve ailelerin yıllarca adalet aramasına değindi.
Bakan, “HABAŞ’ın da bir ‘Soma’ olmasına izin vermeyeceğiz” dedi.
“Hesap vermesi gerekenler bağış kampanyası başlatıyor”
Bakan'ın eleştirilerinin bir diğer adresi ise HABAŞ'ta hayatını kaybeden işçilerin aileleri için başlatılan “Bir Acıya Bin Omuz” kampanyası oldu.
AKP Genel Sekreteri'nin çağrısıyla İzmir Ticaret Odası, Ege Bölgesi Sanayi Odası ve İzmir Ticaret Borsası tarafından başlatılan kampanyaya karşı olmadığını belirten Bakan, asıl sorumluluğun iktidarda olduğunu savundu.
İş güvenliği mevzuatının ve denetim mekanizmalarının iktidarın sorumluluğunda olduğunu ifade eden Bakan, fabrikanın geçmişteki denetimlerinin ve yaşanan iş kazalarının sorgulanması gerektiğini söyledi.
Bakan, yardım kampanyasının gerçek sorumlulukların önüne geçmemesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bir sivil toplum gönüllüsü bu çağrıyı yapsa anlarım, takdir de ederim. Ama bu çağrı, 24 yıldır bu ülkeyi yöneten, iş güvenliği denetimlerinden doğrudan sorumlu olan iktidarın genel sekreterinden geliyor.”
Ailelere yapılacak yardımların kamuoyu önünde bir gösteriye dönüştürülmesini de doğru bulmadığını belirten Bakan, odaların desteklerini ailelerin onurunu incitmeden ve kendi içlerinde gerçekleştirmesi gerektiğini dile getirdi.
Güney Kore ve Brezilya örneklerini verdi
İş kazalarının ardından şirket yöneticilerinin ve işletmelerin sorumluluk üstlenmesi gerektiğini savunan Bakan, Güney Kore ve Brezilya'daki olayları örnek gösterdi.
Güney Kore'de Haziran 2024'te Aricell'in Hwaseong kentindeki batarya fabrikasında çıkan yangında 23 işçinin hayatını kaybettiğini hatırlatan Bakan, Eylül 2025'te sonuçlanan davada şirketin CEO'su Park Soon-kwan'a 15 yıl hapis cezası verildiğini belirtti. Şirketin üst yönetiminde görev yapan CEO'nun oğluna da aynı cezanın verildiğini aktardı.
Bakan, 2019 yılında Brezilya'nın Brumadinho bölgesinde meydana gelen maden barajı faciasını da gündeme getirdi. 270 kişinin yaşamını yitirdiği olayın ardından madeni işleten Vale şirketinin yaklaşık 7 milyar dolar (37,7 milyar real) tazminat ödemeyi kabul ettiğini söyledi.
Bu örnekler üzerinden sorumluluğun bağış kampanyalarıyla değil, şirketlerin hesap vermesi ve yükümlülüklerini yerine getirmesiyle sağlanması gerektiğini savundu.
HABAŞ için yapılması gerekenleri sıraladı
Murat Bakan, açıklamasının son bölümünde HABAŞ faciasının ardından atılması gerektiğini düşündüğü adımları da sıraladı.
Bakan'a göre şirket, hayatını kaybeden 18 işçinin ailelerine ve yaralılara maddi ve manevi tazminatları herhangi bir mahkeme kararını beklemeden ödemeli. İşçilerin çocuklarının eğitim giderleri ile ailelerin geçimlerinin de şirket tarafından güvence altına alınması gerektiğini belirtti.
Devletin ailelere karşı sorumluluklarının bağış kampanyalarına bırakılmaması gerektiğini ifade eden Bakan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın HABAŞ Aliağa tesislerinde 2018'den bu yana gerçekleştirilen iş güvenliği denetimlerini, tespit edilen eksiklikleri ve uygulanan yaptırımları kamuoyuna açıklamasını istedi.
Ayrıca şirket yönetim kurulu başkanı hakkındaki karara itiraz edilmesi, soruşturmanın işletmenin en üst sorumlularına kadar genişletilmesi ve geçmişte yaşanan işçi ölümlerinin de dosyaya dahil edilmesi çağrısında bulundu.
Bakan, son olarak TBMM'de araştırma açılmasını ve HABAŞ'taki ölümlerle birlikte Türkiye'de iş kazalarının neden önlenemediğinin incelenmesini istedi.
