'10 Kasım sadece anma değil, anlama günüdür'
10 Kasım tarihlerinin hüzünle birlikte büyük bir gurur günü olduğunu belirten Serkan Esen, Atatürk’ün mirasını ve vizyonunu anlamanın önemine değindi. Esen, 10 Kasım'ın yalnızca büyük bir liderin ölüm yıl dönümü olarak görülmemesi gerektiğini, özellikle ömrünün son döneminde Türk milletine bıraktığı emanetlerin ve mesajların doğru kavranması gerektiğini ifade etti.
Mavi Vatan ve Hatay'ın stratejik önemi
Atatürk’ün denizlerin ve karasularının yanı sıra deniz ticaretinin ekonomik bağımsızlık üzerindeki etkisini çok iyi bildiğini aktaran Esen, Kabotaj Kanunu'nun bu vizyonun somut bir adımı olduğunu belirtti. Hatay meselesinin de yalnızca bir toprak davası değil, stratejik ve jeopolitik bir hamle olduğu şu noktalarla vurgulandı:
-
Diplomatik süreç: Lozan’dan itibaren çözülemeyen süreçte, Milletler Cemiyeti nezdinde adımlar atılarak Fransa'ya nota verildi.
-
Bağımsız Hatay Cumhuriyeti: Tayfur Sökmen öncülüğünde kurulan cumhuriyetin, uluslararası hukuka dayalı planlı bir strateji olduğu kaydedildi.
-
Seçim güvenliği: Türk ordusunun seçim güvenliğini sağlamak amacıyla bölgeye giriş yaptığı hatırlatıldı.
-
Kırk asırlık Türk yurdu: Atatürk'ün 1923 Adana gezisinde, İskenderunlu öğrencilerin taşıdığı pankartları görünce söylediği "Kırk asırlık Türk yurdu ecnebi eline bırakılamaz" sözünün, Güneş Dil Teorisi ve Türk Tarih Tezi'ndeki 4 bin yıllık köklü geçmiş bilincine dayandığı aktarıldı.
Türk Dil ve Türk Tarih kurumlarına bırakılan vasiyet
Atatürk'ün İş Bankası hisselerinin gelirlerini Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu'na bıraktığı vasiyetinin sıradan bir bağış olmadığı ifade edildi. Bu adımın, Türk kültürünün, tarihinin ve dilinin yaşatılması adına devleti yönetenlere ve Türk milletine bırakılmış stratejik bir mesaj olduğu kaydedildi.
Hastalık süreci, Savarona ve Dolmabahçe günleri
Atatürk'ün ilerleyen sağlık sorunları ve bu süreçte yürütülen tedavi yöntemleri detaylandırıldı:
-
İlk teşhis ve tedavi: Yaşanan şiddetli kaşıntılar nedeniyle başlangıçta hatalı teşhisler konulduğu, sonrasında Neşet Ömer İrdelp, Mim Kemal Öke ve yabancı hekim Fissinger gibi uzmanların kontrolünde siroz teşhisi konulduğu belirtildi.
-
Parasentez işlemleri: Karında biriken sıvının alınması operasyonlarından birinin ardından Atatürk'ün Kılıç Ali'ye, "Vücudumdan 12 litre su alındı, ben ne taşıyormuşum" dediği aktarıldı.
-
Savarona'dan saraya geçiş: "Bir çocuğun oyuncağını beklediği gibi bekledim" dediği Savarona yatında nem ve sarsıntının sağlığını olumsuz etkilemesi üzerine Dolmabahçe Sarayı'na geçildiği, o dönem oda sıcaklığını koruyabilmek amacıyla yattığı odaya buz kütleleri konulduğu paylaşıldı.
-
Hastalığın kamuoyuna yansıması: Uluslararası alanda zafiyet görüntüsü vermemek ve Hatay gibi hassas süreçleri tehlikeye atmamak adına hastalığın kamuoyuna ayrıntılı yansıtılmadığı, Atatürk'ün istirahat uyarılarına rağmen 1938'de Mersin ve Adana gezilerine çıkarak kararlılık sergilediği ifade edildi.
Yaşama sevinci, Salih Bozok ve son anlar
Programda Atatürk'ün insani yönü, vefat süreci ve çevresinde yaşanan dramatik anlar da konuşuldu:
-
"Yaşadıkları müddetçe": Vasiyet taslağında manevi çocukları için yer alan "ölene kadar" ifadesini bizzat çizerek "yaşadıkları müddetçe" olarak değiştirmesi, yaşama verdiği önemin simgesi olarak aktarıldı.
-
Bursa'daki son zeybek: 1938 Şubat ayında Bursa Merinos Fabrikası açılışında Sarı Zeybek oynayan Atatürk'ün, gece sonunda arabada "Ne geceydi be" diyerek yorgunluğuna rağmen hayattan keyif almayı bildiği anlatıldı.
-
Salih Bozok'un fedakârlığı: Atatürk'ü "oksijenim" olarak tanımlayan yaveri Salih Bozok'un, Atatürk vefat etmeden önce hekimlerden kalbin yerini öğrenip tentürdiyotla işaretlediği ve 10 Kasım sabahı acı haberi alınca silahıyla kalbine sıkarak intihar girişiminde bulunduğu, yaralı kurtulup ilerleyen yıllarda hayatını kaybettiği dile getirildi.
-
Son sözleri: 8 Kasım'da son komaya girmeden önce muayene sırasında Dr. Neşet Ömer İrdelp ile göz göze gelen Atatürk'ün "Aleykümselam" diyerek bilincini kaybettiği ve 10 Kasım sabahı saat 9'u 5 geçe Dolmabahçe Sarayı'nda hayatını kaybettiği aktarıldı.
-
Tüm dünyanın saygısı: Vefatının ardından düşman komutanlarının dahi saygı duyduğu belirtilerek; Çanakkale'de savaştığı General Birdwood'un cenazeye katıldığı, Yunan Başkomutanı Trikopis'in ise yaşamı boyunca her 10 Kasım'da Atatürk'ün fotoğrafı önünde saygı duruşunda bulunduğu ifade edildi.
Program, Atatürk'ün "Biri fani olan vücudum, diğeri ise fikirlerim olan Mustafa Kemal" anlayışıyla, onun ilkelerini ve Cumhuriyet mirasını kuşaktan kuşağa yaşatma kararlılığı vurgulanarak noktalandı.
