Özkaya, elde edilen verilerin gelecekte yaşanabilecek benzer salgınlarda ölüm oranlarını azaltmaya yönelik önemli bir rehber niteliği taşıdığını söyledi.
Covid-19'un diğer solunum yolu virüslerinden farklı bir mekanizmayla ölüme neden olduğunu belirten Prof. Dr. Şevket Özkaya, yürüttükleri çalışmanın temel amacının salgın sürecindeki ölüm nedenlerini ayrıntılı şekilde ortaya koymak olduğunu ifade etti.
Özkaya, "Bu kadar ölümcül bir salgında ölümler neye bağlıydı? Diğer virüslerin akciğer tutulumlarını tedavi edebilmemize rağmen Covid-19 zatürresi neden bu kadar uzun ve ölümcül oldu? Bundan sonraki bu ve buna benzer salgınlarda ne yapacağımızı öğrenmek ve ölümlere engel olmak için yaklaşık 15 bin Covid hastamızda ölüm haritasını çıkarmayı amaçladık" dedi.
Covid-19'un akciğerlerde oluşturduğu hasar incelendi
Çalışmada Covid-19'un akciğerlerde oluşturduğu hasarın, influenza ve RSV gibi diğer solunum yolu virüslerinden farklı olduğu değerlendirildi. Özkaya, Covid-19'un yalnızca enfeksiyon oluşturmadığını, hücreye girdikten sonra gelişen sitokin fırtınasının akciğerlerde ciddi enflamatuar hasara neden olduğunu belirtti.
Prof. Dr. Şevket Özkaya, "İnfluenza ve RSV gibi diğer solunum yolu virüsleri üst solunum sisteminden girdikten sonra akciğerlere yerleşerek enfeksiyon oluşturuyor. Bu enfeksiyonlara karşı uygulanan tedavilerle hastalık birkaç gün içerisinde kontrol altına alınabiliyor. Ancak Covid-19 virüsünün bambaşka bir mekanizmayla ölüme neden olduğunu bulduk. Diğer virüslerde olduğu gibi sadece enfeksiyon tablosu oluşturmuyor. Hücreye girdikten sonra gelişen sitokin fırtınası nedeniyle akciğerlerde enfeksiyondan çok tahriş edici enflamatuar hasar meydana getiriyor ve akciğerleri mekanik olarak harap ediyor. Bu nedenle enfeksiyon tedavisiyle hastalık sınırlandırılamadı, tedaviye yanıt vermedi ve hastalık uzadıkça ölüm oranları arttı" diye konuştu.
"Akciğerlerde yırtılmalar gelişti"
Covid-19'un bazı hastalarda akciğerlerde ciddi fiziksel hasara yol açtığını ifade eden Özkaya, sitokin fırtınasının neden olduğu komplikasyonlara dikkat çekti.
Özkaya, "Birçok hasta, sitokin fırtınası dediğimiz kan plazmasının toksik ve tahrip edici etkisiyle akciğerlerin mekanik ve fiziksel olarak neredeyse paramparça olması sonucu 'pnömomediastinum' ve 'pnömotoraks' dediğimiz bir nevi akciğer yırtılması yaşadı. Büyük bir kısmında ise akciğer kılcal damarları enflamatuar ve kimyasal etkiyle parçalandığı için verilen oksijen kana ulaştırılamadı ve hastaları oksijen yetersizliğinden kaybettik. Kurtulan hastalarımız ise zamanında uygulanan anti-enflamatuar tedaviler sayesinde hayatta kaldı" ifadelerini kullandı.
Gelecekteki salgınlar için yol gösterici olacak
Hazırlanan ölüm haritasının yalnızca Covid-19 sürecini değerlendirmekle kalmadığını belirten Prof. Dr. Şevket Özkaya, elde edilen bulguların gelecekte ortaya çıkabilecek benzer salgınlarda izlenecek tedavi yaklaşımlarına katkı sağlayacağını söyledi.
Özkaya, "Artık bu ve buna benzer virüsleri tanıyoruz ve oluşabilecek salgınlara hazırlıklıyız" şeklinde konuştu.
