Akciğer kanseri, dünyada ve Türkiye’de en sık görülen kanser türleri arasında yer alırken, hastalığa ilişkin önemli bir ayrıntı dikkat çekiyor. Göğüs Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. A. Füsun Ülger, akciğer kanserinin yalnızca sigara içenleri değil, hayatında hiç sigara kullanmamış kişileri de etkileyebildiğini belirtti. Sigara kullanmayan bireylerde görülen vakaların tüm akciğer kanserlerinin yüzde 15 ila 20’sini oluşturduğunu ifade eden Ülger, özellikle uzun süren öksürük ve kanlı balgam gibi belirtilere karşı uyarıda bulundu.

Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında değerlendirmelerde bulunan Memorial Ankara Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. A. Füsun Ülger, hastalığın risk faktörleri, belirtileri, erken tanı ve tedavi yöntemleri hakkında açıklamalarda bulundu.

Akciğer kanseri sadece sigara içenlerde görülmüyor

Akciğer kanserinin akciğer dokularındaki hücrelerin kontrolsüz ve anormal şekilde çoğalmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Ülger, hastalığın kansere bağlı ölümlerin başlıca nedenleri arasında yer aldığını söyledi.

Dünya genelinde her yıl yaklaşık 2,2 ila 2,5 milyon yeni akciğer kanseri vakasının tespit edildiğini aktaran Ülger, Türkiye'de ise her yıl yaklaşık 41 bin kişinin bu hastalığa yakalandığını ifade etti. Hastaların önemli bir bölümünün tanı aldığında ileri evrede olduğunu belirten Ülger, şöyle konuştu:

“Akciğer kanseri, dünyada ve Türkiye’de en sık görülen kanser türleri arasında yer alırken kansere bağlı ölümlerin de başlıca nedenlerinden biri olmayı sürdürüyor. Hastalık yalnızca sigara kullanan bireylerde değil, hiç sigara içmemiş kişilerde de ortaya çıkabiliyor. Akciğer kanseri, akciğer dokularındaki hücrelerin kontrolsüz ve anormal şekilde çoğalarak kitle veya tümör oluşturmasıyla gelişen ciddi bir hastalık olarak tanımlanıyor. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 2,2 ila 2,5 milyon yeni akciğer kanseri vakası saptanırken, ülkemizde yapılan araştırmalara göre her yıl yaklaşık 41 bin kişi bu hastalığa yakalanıyor. Hastaların büyük bir kısmı ise tanı anında ileri evrede bulunuyor”

3 haftadan uzun süren öksürüğe dikkat

Akciğer kanserinde en önemli risk faktörünün sigara kullanımı olduğunu vurgulayan Ülger, vakaların yüzde 80'inden fazlasında tütün ve tütün ürünlerinin etkili olduğunu belirtti. Pasif içicilik, radon gazı, asbest, arsenik, krom ve nikel gibi kimyasallara maruziyetin yanı sıra hava kirliliğinin de hastalık riskini artırabildiğini kaydetti.

Ailede akciğer kanseri öyküsü bulunması ve kronik akciğer hastalıklarının da risk faktörleri arasında yer aldığını ifade eden Ülger, hastalığın erken dönemde belirgin şikayetlere neden olmayabileceğini söyledi.

Özellikle öksürüğün şiddetinde, sıklığında veya karakterinde meydana gelen değişikliklerin dikkate alınması gerektiğini belirten Ülger, şu uyarılarda bulundu:

“Akciğer kanseri erken dönemde genellikle belirgin bir yakınmaya yol açmayabiliyor. Hastalığın ilerlemesiyle birlikte bazı belirtiler ortaya çıkabiliyor. Özellikle kronik öksürüğün şiddetlenmesi, sıklaşması, gece saatlerinde artması veya karakter değiştirmesi dikkat edilmesi gereken bulgular arasında bulunuyor. Balgamda görülen az miktardaki kanın bile vakit kaybetmeden değerlendirilmesi gerekiyor. Kanlı balgam her zaman hastalığın ileri evrede olduğu anlamına gelmiyor; bazen erken evre bulgusu olarak da karşımıza çıkabiliyor. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, ses kısıklığı, tekrarlayan enfeksiyonlar ve genel sağlık durumunda ortaya çıkan değişiklikler de akciğer kanserinin belirtileri arasında sayılıyor. Ancak bu belirtilerin her zaman kanser anlamına gelmez, şikâyetlerin varlığında mutlaka doktora başvurulması gerekmektedir”

Erken tanı tedavi başarısını artırıyor

Akciğer kanserinde tanı sürecinin hastanın şikayetleri, klinik öyküsü ve fizik muayenesiyle başladığını belirten Prof. Dr. Ülger, röntgen ve bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanıldığını aktardı. Kesin tanı için gerekli durumlarda biyopsi yapıldığını, hastalığın yayılımını belirlemek amacıyla PET-CT, MR ve diğer tetkiklerin de kullanılabildiğini söyledi.

Erken evrede tespit edilen hastalarda tedavi başarısının yüzde 85-90 seviyelerine ulaşabildiğini ifade eden Ülger, erken teşhisin cerrahi yöntemlerle tam iyileşme şansını artırdığını belirtti.

Sigara kullanan ve 50 yaş üzerindeki bireylerin düzenli akciğer taramalarını yaptırması gerektiğini vurgulayan Ülger, tedavinin ise hastalığın evresine, kanserin türüne, genetik özelliklerine ve kişinin genel sağlık durumuna göre planlandığını kaydetti.

Tedavi her hastaya göre değişiyor

Akciğer kanserinde tedavi seçeneklerinin hastanın ihtiyaçlarına göre belirlendiğini aktaran Ülger, erken evrelerde tümörün çıkarılması için lobektomi veya segmentektomi gibi cerrahi yöntemlerin uygulanabildiğini ifade etti. Cerrahiye uygun olmayan hastalarda veya ameliyat sonrasında radyoterapiden yararlanılabildiğini belirten Ülger, kemoterapinin de hastalığın evresi ve özelliklerine göre tercih edilebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda PD-1/PD-L1 eksenini hedefleyen immünoterapilerin, EGFR, ALK ve ROS1 gibi genetik hedeflerin tespit edildiği durumlarda ise hedefe yönelik tedavilerin değerlendirilebildiğini aktaran Ülger, tedavi sürecinde hastanın genel sağlık durumu, eşlik eden hastalıkları, önceki tedavileri ve psikolojik durumunun da dikkate alındığını belirtti.

Akciğer kanseri riskini azaltmak için 5 öneri

Akciğer kanserinden korunmada yaşam alışkanlıklarının ve çevresel risk faktörlerine karşı alınacak önlemlerin önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Ülger, hastalık riskini azaltmaya yönelik önerilerini sıraladı.

Sigarayı bırakın: Sigara içenlerde akciğer kanseri riski, içmeyenlere göre 20 ila 30 kat daha fazla.

Diyabette korkutan tablo: Milyonlarca kişi farkında değil
Diyabette korkutan tablo: Milyonlarca kişi farkında değil
İçeriği Görüntüle

Hava kirliliğinden kaçının: Hava kirliliğinin yoğun olduğu bölgelerden uzak durmaya özen gösterin.

Sağlıklı beslenin: Antioksidanlar, vitaminler ve lif açısından zengin besinleri tercih edin.

Düzenli egzersiz yapın: Düzenli fiziksel aktiviteyle akciğer kapasitesinin ve bağışıklık sisteminin desteklenmesi hedefleniyor.

Radon gazı ve asbeste karşı önlem alın: Bu zararlı maddelere maruziyetin önlenmesi, kanser riskinin azaltılmasına katkı sağlayabiliyor.

Sigarayı bırakmanın uzun yıllar bu alışkanlığı sürdüren kişiler için de önemli olduğunu vurgulayan Ülger, geçmişte sigara kullanmış kişilerde risk tamamen ortadan kalkmasa da sigarayı bırakmanın sağlık açısından önemli kazanımlar sağladığını ifade etti. Özellikle uzun süre sigara içenlerin düzenli sağlık kontrollerini aksatmaması gerektiğini belirten Ülger, 3 haftadan uzun süren öksürüğün önemsenmesi ve sağlık kuruluşuna başvurulması çağrısında bulundu.

Kaynak: DHA