Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" çalışmaları tamamlandı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması beklenen teklif, kısa süre önce yürürlüğe giren 11. Yargı Paketi’nin devamı niteliğinde hazırlandı.
Toplam 30 maddeden oluşan düzenleme kapsamında 12 ayrı kanunda değişiklik yapılması öngörülüyor. Teklifte medeni hukuk, idari yargı ve Anayasa Mahkemesi kararları sonrası oluşan hukuki boşlukların giderilmesine yönelik düzenlemeler yer alıyor.
Duruşmalar arasındaki süre sınırlandırılacak
Paketle birlikte hukuk mahkemelerinde zorunlu bir neden bulunmadıkça duruşmalar arasındaki sürenin üç ayı aşmaması hedefleniyor. Böylece davaların daha kısa sürede sonuçlandırılması ve yargılama süreçlerinin hızlandırılması amaçlanıyor.
İdare mahkemelerinde ise vatandaşların günlük yaşamını doğrudan etkileyen bazı davaların tek hakim tarafından daha hızlı karara bağlanabilmesine imkan tanınacak.
Usuli nedenlerle uzayan davalara önlem
Düzenleme kapsamında idari yargıda dosyaların ilk derece mahkemeleri ile istinaf mercileri arasında usuli nedenlerle gidip gelmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ayrıca hukuk davalarında Yargıtay’ın, esas yönünden doğru bulunan kararları yalnızca görev veya yetki gerekçesiyle bozmasının önüne geçilecek. Böylece sırf usule ilişkin nedenlerle yaşanan zaman kayıplarının azaltılması planlanıyor.
İdari yargıda yeni başvuru imkanı
Teklifte, istinaf aşamasında ilk derece mahkemesinden farklı bir karar çıkması halinde vatandaşlara Danıştay’a başvurma yolu açılıyor.
Bu düzenlemeyle hak arama özgürlüğünün güçlendirilmesi ve yargısal denetim imkanlarının genişletilmesi amaçlanıyor. Danıştay’ın mevcut yapı ve kadrosuyla çalışmalarını sürdürmesi de öngörülüyor.
e-Duruşmanın kapsamı genişletilecek
Hukuk yargılamalarında kullanılan e-Duruşma uygulamasının kapsamı genişletilecek.
Özellikle avukatların ön inceleme duruşmalarına uzaktan katılımının kolaylaştırılması hedeflenirken, dijitalleşmenin artırılması ve zaman kaybının azaltılması amaçlanıyor.
Bilirkişilik uygulamasında yeni düzenleme
Hakimin hukuki bilgisiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulmasının önüne geçilmesine yönelik tedbirler de pakette yer alıyor.
Bu sayede gereksiz bilirkişi incelemelerinin azaltılması ve yargılamaların daha hızlı sonuçlandırılması hedefleniyor.
Belirsiz alacak davası kaldırılıyor
Uygulamada tartışmalara neden olan belirsiz alacak davası sistemden çıkarılıyor.
Bu dava türünün sağladığı imkanların kısmi dava kapsamında yeniden düzenlenmesi planlanırken, hak kayıplarının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Miras kalan taşınmazlar için yeni sistem
Miras yoluyla kalan taşınmazların ortaklığının giderilmesinde ilk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında yapılacak.
İhalenin güncel rayiç bedel üzerinden başlayacağı düzenleme ile mirasçıların taşınmazı öncelikli olarak satın alabilmesi hedefleniyor. Satış gerçekleşmezse ikinci artırma herkese açık olarak yapılacak.
Elektronik satışlar yaygınlaşacak
Vesayet altındaki kişilere ait malların satışlarının UYAP e-Satış Portalı üzerinden yapılabilmesine imkan tanınacak.
Ortaklığın giderilmesine ilişkin elektronik açık artırmalarda da güvenlik ve şeffaflığı artıracak yeni tedbirler hayata geçirilecek.
Kişisel verilere yeni koruma
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılacak değişikliklerle, soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde elde edilen kişisel verilerin saklanması, kullanılması ve imhasına ilişkin kurallar açık şekilde düzenlenecek.
Düzenleme, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda hazırlandı.
İşkence ve eziyet suçlarında HAGB uygulanmayacak
Teklifte dikkat çeken başlıklardan biri de hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulamasına ilişkin düzenleme oldu.
Buna göre işkence ve eziyet suçlarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemeyecek.
Hakim ve savcı yardımcılarının eğitimi güçlendirilecek
Paket kapsamında hakim ve savcı yardımcılarının meslek öncesi eğitim süreçleri daha kapsamlı hale getirilecek.
Ayrıca Adli Tıp Kurumu ihtisas kurullarında görev yapacak başkan ve üyelerin nitelikleri, atanma şartları ve görev süreleri de kanunla düzenlenecek.
Teklif ile yargılamaların makul sürede tamamlanması, adalete erişimin kolaylaştırılması, dijitalleşmenin artırılması, kişisel verilerin korunması ve vatandaşların yaşadığı mağduriyetlerin azaltılması hedefleniyor.
