Yönetmelik; güvenlik, görünürlük, acil durum hazırlığı ve teknik uygunluk başlıklarında ayrıntılı hükümler içeriyor.
Motorsuz taşıtlarda zorunlu donanım
Karayoluna çıkan motorsuz araçlarda güvenlik ve görünürlük ön planda tutuluyor.
Elarabaları
• Gövde yapısı, göze hoş görünmeyecek ve taşınan maddelerin dökülmesini önleyecek şekilde olacak.
• Fren sistemi zincir şeklinde olup aracı sabitleyebilecek özellikte bulunacak.
• Ön tarafta sol yanı belirtecek şekilde beyaz renkli bir ışık veya reflektör yer alacak.
• Arka bölümde yine sol yanı gösterecek şekilde kırmızı ışık veya reflektör bulunacak.
Hayvanla çekilen arabalar
• Koşum teçhizatı ayarlanabilir ve sağlam olacak.
• Isırma ihtimali olan hayvanlarda ağızlık zorunlu olacak.
• Kış şartlarında kaymayı önlemek için nallar buz çivili olacak veya lastik/çuval gibi malzemelerle kaplanacak.
• Ön kısımda beyaz ışık veren lamba bulunacak.
• Arka bölümde kırmızı ışık veya reflektör yer alacak.
• Fren sistemi tekerleklerden birine veya birkaçına uygulanarak aracı güvenli şekilde durdurabilecek, sürekli sürtünmeye neden olmayacak.
• Dingil uçları tekerlek poyralarından dışarı taşmayacak.
Bisikletler
• Önde beyaz ışık verebilen ve en az 20 metre aydınlatma sağlayan far bulunacak.
• Arkada kırmızı ışık veya kırmızı reflektör yer alacak.
• Ön ve arka tekerlekleri kontrol eden birbirinden bağımsız iki fren sistemi zorunlu olacak.
• 30 metreden duyulabilecek ses çıkaran zil, korna veya benzeri uyarı cihazı bulunacak.
• Yük taşıyan bisikletlerde sandık, sürücünün görüşünü engellemeyecek; genişlik iki tekerlekli araçlarda 80 cm, üç tekerlekli araçlarda 160 cm’yi geçmeyecek.
Motorlu taşıtlarda genel zorunluluklar
Motorlu araçlarda donanım şartları; Tip Onay Yönetmelikleri, Araçların İmal ve Tadil Kuralları ve Araç Muayene mevzuatlarına uygun olacak.
Araçların tamamı, ilgili teknik düzenlemelerde belirtilen standartlara uygun donanım taşımak zorunda olacak.
Özel kullanım ve taşıma tiplerine göre donanımlar
Ücretli yolcu taşıyan araçlar
• İç lamba, yolcu kabinini aydınlatacak ancak sürücünün gözünü almayacak şekilde beyaz ışıklı olacak.
Taksi otomobilleri
• Taksimetre, yolcunun görebileceği şekilde araç içine monte edilecek ve sürekli çalışır durumda olacak.
• “TAKSİ” yazılı, krom sarısı pleksiglas tepe işareti bulunacak. Geceleri boşken yanacak, yolcu alındığında içeriden kapatılabilecek.
Dolmuş otomobilleri
• Araç camlarının altından çevreleyen 10 cm genişliğinde zıt renkli bir şerit bulunacak.
• Tavanın ön kısmında güzergâhı gösteren levha yer alacak.
Okul taşıtları
• Arkada “OKUL TAŞITI” yazılı işaret kuşağı bulunacak.
• Öğrenci indirme-bindirme sırasında kullanılan en az 30 cm çapında, kırmızı ışıklı ve “DUR” yazılı lamba bulunacak.
Sürücü adayı araçları
• Ön ve arka kısımda sürücünün aday olduğunu belirten levha bulunacak.
Ağır ve özel amaçlı araçlar
Geniş ve özel araçlar
Tarım makineleri, yol bakım araçları, iş makineleri ve benzeri araçlarda:
• En az 150 metreden görülebilen reflektif levhalar bulunacak.
• “GENİŞ ARAÇ”, “UZUN YÜK” gibi uyarı yazıları yer alacak.
Kamyon ve römorklar
• Arkadan çarpma koruma çerçevesi zorunlu olacak.
• Geri yansıtıcı şeritler ECE standartlarına uygun olacak.
• Büyük kamyonlarda özel reflektif işaret levhaları bulunacak.
Traktörler
• Sarı yanıp sönen uyarı lambası (ECE R65 uyumlu) bulunacak.
Güvenlik ekipmanları ve zorunlu malzemeler
Yangın söndürme cihazı
Tüm otomobil, minibüs, otobüs ve yük taşıyan araçlarda zorunlu olacak. Kapasite araç tipine göre değişecek:
• Küçük araçlarda en az 1 kg
• Kamyon ve otobüslerde daha yüksek kapasiteli sistemler
• Tehlikeli madde taşıyan araçlarda en az iki cihaz ve daha yüksek toplam kapasite
Cihazlar A, B ve C sınıfı yangınlara uygun olacak ve kolay erişilebilir yerde bulunacak.
Yedek ekipman
• Kriko
• Bijon anahtarı
• Yedek ampuller
• Tornavida ve pense
• El feneri veya seyyar lamba
• Patinaj zinciri
• Çekme halatı
Reflektör
Motosiklet ve bisiklet hariç tüm motorlu araçlarda iki adet reflektör zorunlu olacak.
Yolcu ve yük taşıyan araçlarda ek güvenlikler
Emniyet kemeri ve çocuk sistemleri
• Tüm M ve N sınıfı araçlarda emniyet kemeri zorunlu olacak.
• Çocuk bağlama sistemleri ECE ve TSE standartlarına uygun olacak.
• Çocuklar ağırlık gruplarına göre uygun koltuk sistemlerinde taşınacak.
Motosiklet ve bisiklet kullanıcıları
• ECE R22 standardına uygun kask zorunlu olacak.
• Koruyucu gözlük (kask yoksa) kullanılacak.
• Koruyucu eldiven zorunlu olacak.
• Reflektif yelek gece kullanımında mecburi olacak.
Taksi ve toplu taşımada ek sistemler
• Kamera ve görüntü kayıt sistemi zorunlu olacak.
• Araç içi ve yol görüşünü kaydeden sistemler en az bir ay kayıt tutacak.
• Araç takip sistemi ve acil durum butonu bulunacak.
Diğer zorunluluklar
• Stepne (yedek lastik) veya alternatif lastik sistemi bulunacak.
• Tekerlek takozu araç tipine göre 1 veya 2 adet olacak.
• Engel işareti, arıza durumunda 150 metreden görülebilecek şekilde olacak.
• Sağır ve dilsiz sürücülere özel işaret ve ayna düzeni bulunacak.
• Ticari taksilerde telsiz veya haberleşme cihazı zorunlu olacak.
• Yük taşıyan araçlarda yük ağırlığını gösteren levhalar bulunacak.
Yeni düzenleme, trafikte görünürlük, kazaların önlenmesi ve acil durum hazırlığı açısından tüm araç türlerini kapsayan geniş bir güvenlik standardı getiriyor. Motorsuz taşıtlardan ağır yük araçlarına kadar her kategori için ayrı donanım zorunlulukları belirlenmiş durumda.
