Konak Belediyesi, Gültepe Kentsel Değişim Kültür ve Dayanışma Derneği ve İzmir Kent Konseyi, Gültepe’nin efsane başkanı Aydın Erten’i vefatının 26’ncı yılında “Aydın Erten’i Anlamak: Halkçı Belediyeciliğin İzinde” paneliyle andı. Kabri başında düzenlenen törenin ardından Toros Sosyal Tesisleri’nde gerçekleştirilen panelde, Erten’in belediyecilik anlayışı, Gültepe’nin kuruluş süreci ve toplumcu belediyecilik modeli ele alındı.
Her yıl olduğu gibi bu yıl da Aydın Erten’in kabri başında düzenlenen anma töreninin ardından panele geçildi. Konak Belediyesi Toros Sosyal Tesisleri’nin ev sahipliğindeki etkinliğe Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, Gaziemir Belediye Başkanı Ünal Işık, Araştırmacı Uğur Üler ve Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Turgay Gülpınar konuşmacı olarak katıldı. Panelin moderatörlüğünü İzmir Kent Konseyi Başkanı Özgür Topaç üstlenirken, açılış konuşmasını Gültepe Kentsel Değişim Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Ali Yılmaz yaptı.
“Fikirlerimi yaymak, tartışmak ve geleceğe ışık tutmak için çaba harcayan dostlar olmalısınız”
Ali Yılmaz, açılış konuşmasında Aydın Erten’in ardından bırakmak istediği mirasa dikkat çekerek, “Aydın Erten, ‘Ardımdan ağlayan değil benim fikirlerimi yaymak, tartışmak ve geleceğe ışık tutmak için çaba harcayan dostlar olmalısınız’ demişti. Konak Belediye Başkanımız, Gaziemir Belediye Başkanımız ve Gültepe üzerine tezlerini yazan iki arkadaşımız sağ olsun bize destek verdi. Katılımcı başkanlarımıza ve değerli hocalarımıza çok teşekkür ediyorum” ifadelerine yer verdi.
Başkan Mutlu: Aydın Erten devrimci bir belediye başkanıydı
Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, konuşmasında Gültepe’nin Konak’ın en önemli kentsel dönüşüm bölgelerinden biri olduğunu belirterek, gecekondulaşma ve plansız şehirleşmenin nedenlerine değindi.
Mustafa Kemal Atatürk’ün Cumhuriyetin kuruluşunun ardından Sümerbank gibi işçilerin barınma ve sosyal yaşamını da kapsayan projeler ürettiğini ifade eden Mutlu, çok partili dönemde özelleştirmelerin başlamasıyla birlikte işçi göçünün ve buna bağlı barınma sorununun ortaya çıktığını söyledi. Bu dönemde toplumcu belediyecilik anlayışının önem kazandığını belirten Mutlu, Aydın Erten’in de bu anlayışı hayata geçiren başkanlardan biri olduğunu dile getirdi.
“Özelleştirmeler başladığında artık ülkede özel sektör kendi üretim mekanlarını açtığında, Doğu’dan, Güneydoğu Anadolu’dan, İç Anadolu’dan getirdiği işçilerin barınma sorununu çözmek istemedi. O sorun tamamen göçle gelenlerin üzerine kaldı ve gecekondulaşma ülkenin en büyük gündemlerinden biri oldu. Ve toplumcu belediyecilik gündeme geldi. Şehirlerine emekleriyle, iş güçleriyle katkıda bulunan, artı değer yaratanların nasıl barınacağına kafa yoran devrimci belediye başkanları ortaya çıktı. Aydın Erten onlardan biriydi.”
“Mazeret üretmeden iş üretmek için görevimizin başındayız”
Her dönemin kendi zorluklarını taşıdığını ifade eden Başkan Mutlu, mazeret üretmek yerine hizmet üretmeye devam ettiklerini söyledi. Aydın Erten’in bugünün siyasetçileri ve yerel yöneticileri için örnek olması gerektiğini vurgulayan Mutlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Her dönemin kendi zorluğu var. Dolayısıyla mazeret üretmeden iş üretmek için görevimizin başındayız. Bunun için çalışıyoruz. Önemli olan dayanışmayla, birlikte, daha iyi bir Konak, daha iyi bir İzmir; buradan da yola çıkarak daha özgür, eşit ve adaletli yaşadığımız bir Türkiye hedefimiz var. Aydın Erten’in, Gültepe’de adının yıllar sonra anılıyor olmasını yerel yönetimle uğraşanlara, siyasetçilere ders olması gerektiğine inanıyorum. Özellikle şu yaşadığımız dönemde kişisel hırsların değil vatandaşlara dokunmanın, ideallerini, ilkelerini bırakmamanın çocuklarımıza bırakacağımız en güzel miras olduğunu gösteren çok güzel bir örnek. O yüzden başkanımızı sevgiyle anıyorum.”
Işık: O evleri yapabilmelerinin yegane sebebi Aydın Erten’di
Çocukluğunun Gültepe’nin Çınartepe Mahallesi’nde geçtiğini ve Gültepe ile her zaman gönül bağı bulunduğunu ifade eden Gaziemir Belediye Başkanı Ünal Işık, Aydın Erten’le tanışma anısını anlattı.
Erten’in Gültepe’de her yerde ve her zaman sevgiyle anıldığını belirten Işık, o dönemde mahallede yaşayanların sahip oldukları evlerin kendileri için taşıdığı anlamı anlattı:
“Aydın Bey’le ilk tanıştığımızda 14-15 yaşlarında bir çocuktum. Ailemizde, mahallemizde herkesin sevgiyle söz ettiği bir insandı. Bir mahalle düşünün, sadece eviniz var; yol, su, kanalizasyon, elektrik yok. Ama insanlarda Aydın Erten’in kazandırdığı, ev sahibi olmanın mutluluğu vardı. İnsan yapısına baktığımızda ortalama yaşı 60-80 arasında olan, memleketinde aile reisi olan ama buraya geldiğinde çalışma özelliğini bile yitirmiş, o gücü kalmamış insanların, küçücük çocuklarının çalışmasıyla eve ekmek getiren bir pozisyona düştükleri bir travma vardı. Ama mutlulardı çünkü evleri vardı. O evleri yapabilmelerinin yegane sebebi de Aydın Erten’di.”
Üler: Gültepeliler kendi yollarını, evlerini, mahallelerini kendileri kurdular
Araştırmacı Uğur Üler ise panelde Gültepe’nin kuruluşundan bugüne uzanan süreci anlattı. Gültepelilerin semtlerini sahiplenmesinin tesadüf olmadığını belirten Üler, bölgenin oluşumunda kent merkezindeki üretim merkezleri ve geniş arazilerin etkili olduğunu söyledi.
“Türkiye’de 2. Dünya Savaşı sonrası kentleşme hareketleri yükselmeye başladı. Gültepe’nin de kuruluşu tam olarak bu döneme rastlıyor. Gültepe’nin kuruluşunda, bu bölgenin seçilmesinde kent merkezindeki TEKEL, TARİŞ gibi üretim merkezlerine olan yakınlığı ve geniş arazilerin varlığı etkili oluyor. O zaman bu iki denklem bir araya geldiğinde merkezde çalışan işçileri bu bölgelerde gecekondu yapımı yoluyla yerleşmeye başlıyor. Gültepeliler kendi yollarını, evlerini, mahallelerini kendileri kurdular. Bu da bir tür dayanışma duygusu ortaya çıkartarak onların siyasal kimliğinin şekillenmesine katkıda bulundu. Ayrıca yaşadıkları bölgeye yabancılaşmalarını en aza indirdi. Gültepelilerin Gültepe’yi sahiplenmesi ve Gültepe için mücadeleye girmesinin temelinde bence bunlar var.”
Gülpınar: Toplumcu belediyecilik modeli Gültepe’de uygulandı
Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Turgay Gülpınar da “Gültepe’de Toplumcu Belediyecilik” konulu doktora tezinden söz etti. Tez çalışması sırasında Gültepelilerin kendisine önemli ölçüde yardımcı olduğunu belirten Gülpınar, toplumcu belediyecilik modelinin tarihsel gelişimine değindi.
Gülpınar, “Toplumcu belediyecilik modeli Batı Avrupa’da İngiltere, İskoçya’da başlayan daha sonra Avusturya, İspanya, İtalya’da da uygulanmış bir model” dedi.
Panelde Aydın Erten’in belediyecilik anlayışı üzerinden Gültepe’nin kuruluşu, bölge halkının dayanışması, barınma sorunu ve toplumcu belediyecilik modeli ele alınırken, Erten’in yerel yönetim anlayışının bugün açısından taşıdığı anlam da değerlendirildi.
