İzmir’de İZBETON üzerinden gerçekleştirildiği öne sürülen usulsüzlüklere ilişkin Gaziemir Yapı Kooperatifi soruşturmasında yeni bir aşamaya geçildi. İzmir 11. Ağır Ceza Mahkemesi, soruşturma kapsamında hazırlanan bin 8 sayfalık iddianameyi kabul etti. Eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, eski CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu, CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol ve eski İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın da aralarında bulunduğu 15 sanığın yargılanmasına 4 Aralık’ta başlanacak.
Soruşturma İZBETON üzerinden yürütüldü
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada, Gaziemir ilçesindeki Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı projeleri kapsamında S.S. İş İnsanları Gaziemir Yapı Kooperatifi aracılığıyla menfaat temin edildiği tespitine yer verildi. Zimmet, nitelikli dolandırıcılık, resmî belgede sahtecilik ve denetim görevinin ihmali suçlarına ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında şüpheliler hakkında gözaltı kararı çıkarıldı.
9 Nisan’da, aralarında CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol’un da bulunduğu şüpheliler gözaltına alındı. Jandarmadaki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen şüpheliler ile başka soruşturmalardan tutuklu bulunan Tunç Soyer, Şenol Aslanoğlu ve Heval Savaş Kaya’nın da aralarında yer aldığı 15 kişi tutuklandı. İki şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.
İddianamede sözleşmeler ve usulsüzlük iddiaları yer aldı
Bin 8 sayfalık iddianamede, kentsel dönüşüm alanlarının mülkiyetinin İzmir Büyükşehir Belediyesine ait olduğu ve inşaat işlerinin meclis kararıyla belediye iştiraki İZBETON’a devredildiği belirtildi. Buna karşın İZBETON ile S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi arasında, temsil yetkisinin aşıldığı ve yönetim kurulu kararı bulunmadığı hâlde genel müdürün tek imzasıyla protokol imzalandığı kaydedildi.
İddianamede, İzmir Büyükşehir Belediyesinin arsa sahibi, İZBETON’un ise geçici müteahhitlik belgesiyle yüklenici konumunda olduğu aktarıldı. Kooperatifin arsa sahibi olmaması ve devir işleminin gerçekleştirilememesi nedeniyle müteahhitlik belgesi alamadığı, bu durumun da maddi kayba yol açtığı ifade edildi.
Kooperatifin alt yüklenicilik yapamayacağının Bakanlık tarafından tespit edilmesinin ardından işlemlerin durdurulduğu belirtildi. Şüphelilerin, basiretli tacir sıfatıyla bu koşulları bilmemelerinin hayatın olağan akışına uygun düşmediği değerlendirmesi de iddianamede yer aldı.
Kooperatifin zararı ve milyonluk ödeme farkı
İddianamede, yüklenici Casamar Mühendislik Yapı AŞ’nin projeyi gerçekleştirme yeterliliğinin bulunmadığı öne sürüldü. Bilirkişi raporlarına göre şirkete 30 milyon ile 33 milyon lira arasında fazla ödeme yapıldığı belirtildi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İZBETON arasında 15 Haziran 2021’de KDV dâhil 51 milyon 175 bin 731 lira bedelli, 1080 takvim günü süreli sözleşme imzalandı. Yer teslimi ise 8 Temmuz’da gerçekleştirildi.
İZBETON ile kooperatif arasında 25 Şubat 2022’de KDV dâhil 151 milyon 175 bin 731 lira bedelli sözleşme yapılırken kooperatif ile alt yüklenici şirket arasında KDV dâhil 329 milyon 203 bin 501 lira tutarında sözleşme imzalandı. Alt yüklenici şirkete ayrıca 47 milyon 265 bin 265 lira avans ödendi.
İddianamede, İZBETON’un yer tesliminden sonraki 255 gün boyunca herhangi bir imalat gerçekleştirmediği, aynı işin dokuz ay sonra 178 milyon 27 bin 769 lira farkla alt taşeron şirkete verilmesinin kooperatif ve üyelerini zarara uğrattığı ifade edildi.
Kooperatifin vinç ve araç kiralama giderleri ile elektrik ve su faturalarını ödediği, bu ödemelerin anahtar teslim yapı işi kapsamında uygun olmadığı da kaydedildi. Projede başlangıçta bulunmayan villaların daha sonra projeye eklendiği ve bunlar için ödeme yapıldığının tespit edildiği belirtildi.
MASAK raporlarında para hareketleri tespit edildi
İddianamede, Tunç Soyer’in belediye başkanlığı ve İZBETON Yönetim Kurulu başkanlığı döneminde kentsel dönüşümün belediye garantisi altında olduğuna yönelik açıklamalar yaparak vatandaşların kooperatife üye olmalarını sağladığı iddia edildi. MASAK raporlarında yüksek tutarlı para giriş ve çıkışlarının tespit edildiği, Soyer’in kooperatifin uğradığı zarardan zimmet suçuna yardım eden sıfatıyla sorumlu tutulduğu ve resmî belgede sahtecilik suçunu işlediğinin ileri sürüldüğü aktarıldı.
Ümit Erkol’un banka hesaplarında yüksek tutarlı para hareketleri bulunduğu ve projede yer almayan 11 villadan birinin kendisine tahsis edildiği iddianamede yer aldı. Söz konusu villadaki payın yarısının oğlu Fırat Erkol’a, Fırat Erkol’un kendi payını ise sanık İsmail Alkan’a devrettiği belirtildi.
Dönemin İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın, yönetim kurulu kararı olmaksızın hukuka aykırı bir protokolle işi devrederek zimmet suçuna yardım ettiği öne sürüldü.
Denetim kurulu üyesi Şenol Aslanoğlu hakkında ise 2022 yılı hesaplarında 178 bin 535 lira, 2023 yılı hesaplarında 14 milyon 128 bin 424 lira fark bulunduğu kaydedildi. Aslanoğlu’nun diğer kooperatif ve şirketlerle ticari ilişkilerinin tespit edildiği, Kooperatifler Kanunu’na aykırı davranarak zimmet suçunu işlediğinin iddia edildiği aktarıldı.
Sanıklar için istenen hapis cezaları belli oldu
İddianamede, Ümit Erkol ve Şenol Aslanoğlu’nun da aralarında bulunduğu 11 şüpheli hakkında zimmet ve resmî belgede sahtecilik suçlarından 20 yıla kadar hapis cezası talep edildi.
Tunç Soyer ve Heval Savaş Kaya hakkında zimmete yardım ve resmî belgede sahtecilik suçlarından 14 yıla kadar hapis cezası istendi. Diğer dört şüpheli için ise nitelikli dolandırıcılık, zimmete yardım ve denetim görevini ihmal suçlarından 6 yıldan 16 yıla kadar hapis cezası talebinde bulunuldu.
İzmir 11. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilen iddianamenin ardından 15 sanığın yargılanmasına 4 Aralık’ta başlanacak.
