Basın İlan Kurumu (BİK) Genel Müdürü Abdulkadir Çay, yazılı basının dijitalleşme sürecinin yalnızca teknolojik yeniliklerle sınırlı olmadığını, gazeteciliğin üretim, doğrulama ve dağıtım süreçlerinin de bu dönüşüme uyum sağlaması gerektiğini belirtti.
“Yazılı Basının Dijital Dönüşümü: Adaptasyon, Entegrasyon ve Sürdürülebilir Model Önerileri Çalıştayı”, farklı disiplinlerden akademisyenlerin katılımıyla gerçekleştirildi. Çalıştayın açılışında konuşan Çay, dijitalleşmenin editoryal sorumluluklardan ekonomik sürdürülebilirliğe kadar basın sektörünün birçok alanını etkilediğine dikkat çekti.
Dijital yayıncılıkta yeni dönem
Okurların habere ulaşma alışkanlıklarının değiştiğini belirten Çay, sosyal medya ve video platformlarının haber tüketiminde giderek daha etkili hâle geldiğini ifade etti.
Uluslararası araştırmalara değinen Çay, sosyal medya ve video ağlarının çevrim içi habere erişimde ilk kez haber kuruluşlarının internet siteleri ve uygulamalarının önüne geçtiğini, çevrim içi haber videosunu haftalık olarak tüketenlerin oranının ise yüzde 77'ye ulaştığını aktardı.
Haberlerin dijital platformlarda görünürlüğünü algoritmaların, içerik akışlarının ve tavsiye sistemlerinin etkilediğini kaydeden Çay, yapay zekâ destekli bilgi erişiminin de yayıncılık alanındaki değişimi hızlandırdığını belirtti.
Çay, dijital dönüşümün kapsamını şu sözlerle anlattı:
“Dijital dönüşüm, yalnızca bir internet sitesi kurmak ya da basılı sayfaları dijital ortama taşımaktan ibaret değildir. Asıl üzerinde durmamız gereken husus, gazeteciliğin köklü üretim, doğrulama ve dağıtım zincirini yeni şartlara nasıl uyarlayacağımız ve bu dönüşümü kurumsal yapıya nasıl entegre edeceğimizdir.
Dijital dönüşümü; üretim biçimlerinden iş akışlarına, insan kaynağından teknik altyapıya, okurla kurulan ilişkiden gelir modellerine kadar basının bütün yapısını etkileyen çok boyutlu bir süreç olarak değerlendiriyoruz.”
Akademik bilgi ile saha deneyimi buluştu
Basın sektörünün dijital dönüşüm sürecinde karşılaştığı sorunların çözümünde üniversitelerle iş birliğinin önemini vurgulayan Çay, akademik birikimin sektöre aktarılmasını ve sahada edinilen deneyimlerin akademik çalışmalara katkı sağlamasını hedeflediklerini söyledi.
Çalıştayın bu iş birliğini güçlendirmesini beklediklerini ifade eden Çay, Basın İlan Kurumu ile SETA Vakfı ortaklığında gerçekleştirilen etkinliğin hem kuruma hem de basın sektörüne katkı sunacağına inandığını dile getirdi.
Yapay zekâ ve yerel medya gündemdeydi
Prof. Dr. Faruk Taşçı başkanlığında iki oturum hâlinde gerçekleştirilen çalıştayda, basın kuruluşlarının dijitalleşme sürecinde yaşadığı adaptasyon ve entegrasyon sorunları ile sürdürülebilir yayıncılık modelleri değerlendirildi.
Oturumlarda yapay zekâ teknolojilerinin gazetecilik ilkelerine uygun kullanılması, mevcut yayın süreçlerine entegre edilmesi ve dijital performansın izlenmesi için dinamik ölçüm modellerinin geliştirilmesi konuları öne çıktı.
Ayrıca dezenformasyonla mücadelede teyit mekanizmalarıyla iş birliğinin artırılması, gazetecilik alanında bağımsız bir mesleki yeterlilik yapısının oluşturulması ve iletişim fakültelerinin müfredatlarının sektörün ihtiyaçlarıyla uyumlu hâle getirilmesi ele alındı.
Yerel medyanın niş habercilik alanlarında bölgesel güç birlikleri oluşturması da çalıştayda değerlendirilen başlıklar arasında yer aldı.
“Basılı gazeteciliğin varlığını sürdürmesi bir güvenlik meselesidir”
Çalıştayda yapılan değerlendirmelerin ardından konuşan BİK Genel Müdürü Abdulkadir Çay, dijital platformların artan etkisi karşısında basılı yayıncılığın varlığını korumasının önemine dikkat çekti.
Çay, basılı gazeteciliğin sürdürülmesini bir güvenlik ve çeşitlilik meselesi olarak değerlendirirken, sektörü destekleyen yaklaşımın devam etmesi gerektiğini belirtti. Nitelikli haberciliği ve okur kitlesini merkeze alan, teşvik odaklı ve dinamik sistemlerin geliştirilmesinin önemini vurguladı.
Sektör paydaşlarının ortak hareket etme kültürünü geliştirmesi gerektiğini ifade eden Çay, akreditasyon süreçlerinin sağlıklı bir veri tabanı üzerinden yürütülmesine de dikkat çekti.
Çalıştayın sonunda, akademisyenlerin hazırlayacağı bildiriler ve çözüm önerileri doğrultusunda yazılı basının geleceğine ve sektörün sürdürülebilirliğine yönelik bir sonuç bildirgesi hazırlanması planlanıyor. Bildirgenin, Basın İlan Kurumunun resmî internet sitesinden kamuoyuyla paylaşılması hedefleniyor.
