Bebeklerde gaz sancısı, özellikle yaşamın ilk aylarında ailelerin en sık karşılaştığı sorunlardan biri olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre her 10 bebekten 4’ü, özellikle ilk 6 haftada gaz sancısı nedeniyle huzursuzluk yaşayabiliyor. Çoğunlukla masum nedenlere bağlı olan bu durum, ebeveynler için uykusuz gecelere ve kaygıya yol açabiliyor.
Acıbadem International Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ece Birincioğlu Çetin, gaz sancısının genellikle 3–4. aydan sonra azaldığını ve 4–6 ay arasında kendiliğinden kaybolduğunu belirtiyor. Bu süreçte ebeveynlerin bilinçli davranmasının önemli olduğunu vurgulayan Çetin, şu uyarıda bulunuyor:
“Ebeveynlerin dikkat etmeleri gereken en önemli şey ise hekim tavsiyesi olmadan, bebeğe gaz sorununa karşı bitkisel içerikli takviyeler veya ilaçlar vermemek olmalı. Bunlar bebeğin sindirim sistemine zarar verebilir ve altta yatan bir hastalık varsa, tanısını geciktirebilir. Bitki çayları, şekerli su ve zeytinyağı da sindirim sisteminde sorun oluşturabilecekleri için verilmemelidir. Bunların yanı sıra emziren annelerin rezene çayı içmelerini de artık önermiyoruz. Çünkü, fazla tüketildiğinde, içerisinde bulunan fitoöstrojenler anne ve bebeğin sağlığını olumsuz etkileyebilir.”
En yaygın neden: Sindirim sisteminin henüz gelişmemiş olması
Bebeklerde özellikle 0–6 ay arasında sindirim sisteminin tam olgunlaşmamış olması gaz sancısının en önemli nedeni olarak görülüyor. Bunun yanında;
- Hızlı emme ve emme sırasında hava yutulması
- Yanlış emzirme teknikleri
- Bağırsak hareketlerinin düzensizliği
- Gaz çıkarma mekanizmasının yeterince gelişmemesi
- Karın kaslarının zayıf olması
gaz oluşumunu artırabiliyor.
Dr. Çetin ayrıca genetik yatkınlık ve bağırsak florasının yapısının süreci etkileyebileceğini, bazı durumlarda besin alerjisi veya laktoz intoleransı gibi tıbbi nedenlerin de rol oynayabileceğini ifade ediyor.
Bu belirtiler gaz sancısına işaret edebilir
Gaz sancısı çoğunlukla beslenme sonrasında veya akşam saatlerinde belirginleşiyor. En sık görülen belirtiler şöyle sıralanıyor:
Mırıldanma ve sürekli ıkınma sesleri
Uykuda ses çıkarma
Kıvranma ve “S” şeklinde kasılma hareketleri
Karında şişkinlik ve sertlik
Bacakları karnına çekme
Huzursuzluk ve ağlama nöbetleri
Gaz çıkardıktan sonra rahatlama
Emme sırasında memeyi bırakma
Sık uyanma
Gaz sancısını hafifletmek için 10 etkili öneri
Dr. Ece Birincioğlu Çetin, gaz sancısını azaltmaya yardımcı olabilecek önerileri şöyle sıralıyor:
• Her beslenme sonrası gazını çıkarın
Meme değiştirirken de gaz çıkarma alışkanlığı edinin. Omuza yaslama veya oturur pozisyonda sırt sıvazlama faydalıdır. Bacakları bisiklet çevirir gibi hareket ettirmek gazın ilerlemesine yardımcı olabilir.
• Kısa süreli emzirmelerden kaçının
İlk süt laktozdan, son süt yağdan zengindir. İlk 3 ayda en az 10–15 dakika emzirmeye özen gösterin.
• Acele etmeyin
Bebeği sakin ve hafif dik pozisyonda besleyin. Beslenmeden sonra hemen düz yatırmayın; 30–45 derece açıyla yatırın.
• Nazik karın masajı yapın
Ilıtılmış bebek masaj yağlarıyla saat yönünde nazik masaj yapın. Tok karnına uygulamayın.
• Beslenmenize dikkat edin
Anneler, kendilerinde şişkinlik yapan besinleri gözlemleyerek tüketimlerini sınırlandırmalıdır.
• Hava yutmasını önleyin
Bebeğin memeyi veya biberon emziğini tam kavradığından emin olun. Antikolik biberon tercih edilebilir.
• Düz pozisyonda beslemeyin
Biberonu dik tutarak ve bebeği yatırmadan beslemek hava yutmasını azaltır.
• Mamayı sık değiştirmeyin
Sürekli mama değişimi sindirim sistemini hassaslaştırabilir.
• Mama hazırlarken dikkatli olun
Ölçüyü doğru ayarlayın, köpük oluşumunu azaltmak için biberonu fazla çalkalamayın.
• Ilık banyo rahatlatır
Akşam saatlerinde yapılan ılık banyo kasların gevşemesine yardımcı olabilir.
Çoğunlukla masum olsa da dikkat!
Gaz sancısı genellikle zararsız nedenlere bağlıdır. Ancak nadiren enfeksiyon, bağırsak tıkanıklığı, alerji veya laktoz intoleransı gibi daha ciddi sorunların belirtisi olabilir.
Dr. Çetin, aşağıdaki durumlarda mutlaka doktora başvurulması gerektiğini vurguluyor:
- Şiddetli ve sakinleştirilemeyen ağlama
- Yeşil renkli veya fışkırır tarzda kusma
- Ateş
- Kilo alamama veya kilo kaybı
- Dışkıda kan görülmesi
- Uzun süre gaz ve gaita çıkışının olmaması
- Karında belirgin hassasiyet veya sertlik
- Genel durum bozukluğu
Uzmanlara göre doğru besleme teknikleri, bebeğin gazının düzenli çıkarılması ve bilinçsiz uygulamalardan kaçınılması, gaz sancısı sürecinin daha rahat atlatılmasına yardımcı oluyor.
