Özellikle sağlıklı olduğu düşünülen alışkanlıklar, bilinçsiz uygulandığında vücutta olumsuz etkiler yaratabiliyor. Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Beslenme ve Diyet Uzmanı Uzm. Dyt. Gamze Akbaş İşbilir, toplumda sık karşılaşılan beslenme efsanelerine dikkat çekerek doğru bilgiye ulaşmanın önemini vurguluyor.
Her ‘Diyet’ ürünü sağlıklı değildir
Düşük kalorili veya light ibaresi taşıyan ürünler çoğu zaman sağlıklı olarak görülüyor. Ancak bu ürünlerde şeker yerine kullanılan tatlandırıcılar veya katkı maddeleri uzun vadede metabolik dengeyi olumsuz etkileyebilir. Ayrıca diyet etiketi, porsiyon kontrolünün göz ardı edilmesine yol açabilir.
Karbonhidratlar tamamen zararlı değildir
Düşük karbonhidrat diyetleri, karbonhidratların tamamen zararlı olduğu algısını yaratmış durumda. Oysa tam tahıllar, sebzeler ve baklagiller gibi kompleks karbonhidratlar, enerji üretimi, sindirim sağlığı ve beyin fonksiyonları için gereklidir. Önemli olan karbonhidratı tamamen kesmek değil, doğru kaynaktan ve dengeli miktarda tüketmektir.
Aç kalmak kilo vermeyi hızlandırmaz
Uzun süre aç kalmak ya da öğün atlamak, kısa vadede kilo kaybı sağlıyor gibi görünse de metabolizmayı yavaşlatabilir. Bu durum vücudun tasarruf moduna geçmesine yol açarak yağ yakımını zorlaştırır. Ayrıca kas kaybı, halsizlik ve kan şekeri dengesizlikleri gibi sorunlar ortaya çıkabilir.
Detoks ve mucize diyetlere dikkat edilmeli
Kısa sürede hızlı kilo kaybı vadeden detoks programları ve tek tip beslenme listeleri sürdürülebilir değildir. Sağlıklı bir vücut zaten karaciğer ve böbrekler aracılığıyla kendi detoks mekanizmasına sahiptir. Bu nedenle dışarıdan yapılan detoks uygulamaları çoğunlukla bilimsel temele dayanmaz ve bazı durumlarda zararlı olabilir. Karaciğer ve böbreklerin doğal detoks mekanizmasına katkı sağlayacak beslenme önerileri ise mutlaka uzman eşliğinde, kişiye ve hastalığa özel bilimsel temellere dayanarak uygulanmalıdır.
Glutensiz ve şekersiz etiketler herkes için gerekli değildir
Glutensiz beslenme, yalnızca çölyak hastaları ve gluten hassasiyeti olan bireyler için gereklidir. Sağlıklı bireylerin gluteni tamamen hayatından çıkarması gerekmez. Benzer şekilde şekersiz ürünler de tamamen masum olmayabilir; içerdiği alternatif tatlandırıcılar farklı sağlık etkileri yaratabilir.
Protein tüketiminde aşırıya kaçılmamalı
Protein, kas sağlığı ve tokluk hissi için önemli olsa da gereğinden fazla tüketilmesi böbrekler üzerinde yük oluşturabilir. Kontrolsüz protein diyetleri uzun vadede metabolik dengesizliklere yol açabilir. Dengeli bir beslenme planında tüm besin gruplarının yer alması gereklidir.
Sağlıklı beslenme kişiye özeldir
Her bireyin yaşı, yaşam tarzı, metabolizma hızı ve sağlık durumu farklıdır. Bu nedenle tek tip diyetler veya sosyal medyada önerilen beslenme programları herkese uygun olmayabilir. Beslenme planı, bireyin ihtiyaçlarına göre düzenlenmeli ve sürdürülebilir olmalıdır.
Uzm. Dyt. Gamze Akbaş İşbilir, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulunuyor:
“Beslenme konusunda doğru bilinen yanlışlar, bireylerin sağlıklı yaşam hedeflerine ulaşmasını zorlaştırabilir. Her popüler bilgi doğru olmayabilir ve her diyet herkese uygun değildir. Sağlıklı beslenme; yasaklardan çok dengeyi, kısıtlamalardan çok sürdürülebilirliği içerir. Bu nedenle bireylerin kulaktan dolma bilgiler yerine bilimsel ve kişiye özel yaklaşımları benimsemesi gerekmektedir.”
