Buca Belediyesi, Cumhuriyet’in 103. yıl dönümü etkinlikleri kapsamında “Egemenlik Kayıtsız Şartsız Milletindir” başlıklı panel düzenledi. Buca Belediyesi Meclis Salonu’nda gerçekleştirilen etkinlikte, Milli Mücadele’den Cumhuriyet’in ilanına uzanan süreç ve Atatürk’ün liderlik anlayışı değerlendirildi.
Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü öğretim üyeleri Prof. Dr. Fevzi Çakmak ve Prof. Dr. Alev Gözcü’nün konuşmacı olduğu panele Buca Belediye Başkan Vekili Hüseyin Benzer, belediye meclis üyeleri, gaziler, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve vatandaşlar katıldı.
Milli egemenlik vurgusu
Panelin açılışında konuşan Buca Belediye Başkan Vekili Hüseyin Benzer, Cumhuriyet’in temelinde milli egemenlik, özgürlük ve eşit yurttaşlık anlayışının bulunduğunu belirtti.
Atatürk’ün “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” sözünün tarihsel önemine değinen Benzer, şu ifadeleri kullandı:
“Atatürk’ün ‘Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir’ sözü, cumhuriyetin yalnızca siyasal bir tercihi değil, insanın özgürleşmesinin ve toplumun kendi geleceğini belirleme iradesine dayanan tarihsel bir dönüşüm olduğunu ortaya koyar. Bugün gerçekleştirdiğimiz bu buluşmanın cumhuriyetin tarihi mirasının ve günümüzdeki anlamının farklı düşünsel perspektiflerin değerlendirmemize katkı sunmasını diliyorum.”
Cumhuriyet’in ilan süreci anlatıldı
Prof. Dr. Fevzi Çakmak, Mustafa Kemal Atatürk’ün Milli Mücadele yıllarından itibaren zafer kazanılacağına ve ardından Cumhuriyet yönetiminin kurulacağına inandığını ifade etti. Çakmak, Cumhuriyet’in ilanının siyasi irade ve Meclis çalışmalarıyla gerçekleştiğine dikkat çekti.
Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü’nün öncülüğünde yürütülen süreci değerlendiren Çakmak, 27 Ekim 1923’te yaşanan hükümet bunalımının ardından Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nda değişiklikler yapıldığını ve Cumhuriyet’in 29 Ekim 1923’te ilan edildiğini hatırlattı.
Çakmak, sürece ilişkin değerlendirmesinde şu sözleri dile getirdi:
“Mustafa Kemal Paşa, 1919’da henüz şartlar çok karanlıkken dahi zaferin kazanılacağını ve sonrasında hükümet şeklinin cumhuriyet olacağını öngörmüştü. Rejim değişikliği, ne bir halk ayaklanmasıyla ne de kan dökülerek gerçekleşti; aksine büyük bir siyasi irade ve akıl yürütme süreciyle, Meclis iradesiyle hayata geçirildi.”
Cumhuriyet’in toplumsal dönüşümüne dikkat çekildi
Prof. Dr. Alev Gözcü ise Cumhuriyet’in eğitim, sağlık, kadın hakları ve sosyal yaşam alanlarında yarattığı değişimleri anlattı. Atatürk’ün gençlik yıllarından itibaren Fransız Devrimi’nin düşünsel birikiminden etkilendiğini belirten Gözcü, tam bağımsız bir Türk devleti kurma hedefinin önemini vurguladı.
Cumhuriyet’in eşitlik ve özgüven anlayışına dikkat çeken Gözcü, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Cumhuriyet kimsesizlerin kimsesidir; aynı zamanda eşitlik temelli bir siyasi yapıya dayanan bir fazilet rejimi ve özgüven meselesidir. 200 yıl boyunca Batı karşısında geri çekilmiş bir topluma, Mustafa Kemal ve arkadaşları ‘Biz hastanın dinç evlatlarıyız’ diyerek yeni bir memleket yarattı. Cumhuriyet; eğitimde, sağlıkta ve sosyal yaşamda fırsat eşitliği demektir. İlk Sağlık Bakanlığı’nın 1920’de kurulmasından Millet Mektepleri’ne, halkevlerinden kadın haklarına kadar atılan her adım, toplumun her kesimini kucaklayan büyük bir aydınlanma devrimidir.”
Cumhuriyet’in sunduğu eğitim olanaklarını anlattı
Kendi yaşamından da örnekler veren Gözcü, mütevazı bir aileden gelmesine rağmen Cumhuriyet’in sağladığı eğitim olanakları ve devlet bursları sayesinde öğrenimini tamamladığını belirtti. Gözcü, kendisine bu imkânları sunan Cumhuriyet’in kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarını minnetle andı.
