Denizli’nin önemli üzüm üretim merkezlerinden Çal’da, bu yıl 17-20 lira arasında belirlenen üzüm fiyatları üreticilerin tepkisini çekti. Geçen yıl 30 lira seviyesinde olan fiyatların düşmesine karşı üreticilerle bir araya gelen Çal Belediye Başkanı Ahmet Hakan, üreticinin artan maliyetler karşısında zorlandığını belirterek kooperatifleşme çağrısı yaptı.
Çal’da üretici ve STK’lar aynı masada buluştu
Çal Belediye Başkanı Ahmet Hakan’ın çağrısıyla Çal Meydanı Atatürk Parkı’nda düzenlenen buluşmada üzüm üreticileri ve sivil toplum kuruluşlarının başkanları bir araya geldi.
Toplantıda, açıklanan üzüm fiyatlarının üretim maliyetleri karşısındaki yetersizliği, üreticilerin yaşadığı sorunlar ve sektörün geleceği ele alındı. Üreticiler de artan maliyetler nedeniyle yaşadıkları sıkıntıları gündeme getirdi.
“Geçen yıl 30 lira, bu yıl 17 lira”
Çal Belediye Başkanı Ahmet Hakan, üzüm fiyatındaki düşüşün üreticiyi ciddi biçimde zorladığını ifade ederek şu sözleri kullandı:
“Geçen yıl 30 liraya satılan üzümün bu yıl 17 liraya, 20 liraya konuşulmasını kimse üreticiye anlatamaz. Bu hesabın içerisinde üretici yok. Üreticinin alın teri yok. Bir yıl boyunca bağında çalışan insanın emeği yok. Üreticinin maliyetleri düşmedi ki üzümün fiyatı yarıya yakın düşsün. Mazot ucuzlamadı, gübre ucuzlamadı, ilaç ucuzlamadı, işçilik ucuzlamadı. Tam tersine her şeyin maliyeti arttı. Ama üzümün fiyatı aşağı çekiliyor. Böyle bir üretim düzeni olmaz. Burada mesele sadece üzümün kaç liraya satılacağı meselesi değil. Burada bir üreticinin geleceği var. Bir ailenin geçimi var. Çal’ın ekonomisi var. Esnafın kazancı var. İşçinin ekmeği var. Bu bağların geleceği var”
“Üzümün değerini düşürmek Çal’ın geleceğini düşürmektir”
Üreticinin zarar ettiği bir sistemin sürdürülemeyeceğini vurgulayan Hakan, üzüm fiyatındaki düşüşün yalnızca üreticiyi değil, Çal’ın ekonomik yapısını da etkilediğini belirtti.
Hakan şöyle konuştu:
“Üretici para kazanamazsa ne olacak? Gelecek yıl bağın başına geçmeyecek. Bir sonraki yıl üretimi azaltacak. Sonra bağlar boş kalacak. Bağlar sökülecek. Bugün üç kuruş daha ucuza üzüm almak isteyenler yarın üzümü bulamayacak. Bunun hesabını bugünden yapmak zorundayız. Çal denildiğinde akla üzüm gelir. Bu toprakların insanı nesiller boyunca bağında çalıştı. Dedelerimiz, babalarımız bu bağları bugünlere getirdi. Şimdi biz onların bize bıraktığı bu değeri korumak zorundayız. Üreticinin emeğini değersizleştirerek bu kültürü yaşatamayız. Burada üretici var. Burada şarap üreticisi var. İşçisi var. Nakliyecisi var. Esnafı var. Bu üzümden ekmek yiyen binlerce insan var. Dolayısıyla üreticinin kaybı, aslında Çal’ın kaybıdır”
“Bu sadece üreticinin meselesi değil”
Çal’daki üzüm fiyatı sorununun yalnızca bağcıların gündemi olmadığını belirten Hakan, ilçenin ekonomik geleceğine dikkat çekti.
Hakan açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Bu sadece üreticinin meselesi değil. Bugün bağcının yanında durmazsak yarın bu ilçede bağcılık kalmaz. Bağcılık biterse Çal’ın ekonomik dengesi de bundan etkilenir. Biz üreticimizin yanında olmaya devam edeceğiz. Çünkü bu topraklarda üretim devam edecekse üretici kazanmak zorunda. Üreticinin kazanamadığı yerde üretim sürdürülemez. Bu topraklarda üretim yapan insanın emeğine sahip çıkmak zorundayız. Üretici kazanacak. Üretici ayakta kalacak. Çal’ın bağları korunacak. Bunun başka yolu yok.”
Başkan Hakan’dan kooperatifleşme çağrısı
Buluşmada öne çıkan başlıklardan biri de üreticilerin örgütlenmesi oldu. Hakan, üreticilerin ürünlerini tek başına pazarlamasının güçlü alıcılar karşısında pazarlık gücünü azalttığını söyledi.
Çözümün birlik ve kooperatifleşmeden geçtiğini ifade eden Hakan, şöyle konuştu:
“Bizim artık birlik olmamız gerekiyor. Üreticinin tek tek pazarlık yaparak bu sorunu çözmesi mümkün değil. Birlik olacağız, kooperatifleşeceğiz. Üretici kendi ürününün sahibi olacak. Üretici kendi ürününün fiyatında söz sahibi olacak. Tek tek üretici ne yapabilir? Bir üretici gidip alıcıyla pazarlık yaptığında eli zayıf. Ama yüzlerce üretici bir araya geldiğinde durum değişir. Üretici birlik olacak, kooperatif olacak. Üzümünü birlikte pazarlayacak. İşte o zaman üreticinin masada gücü olur”
“Maliyetleri düşürmek için de ortak hareket edilmeli”
Kooperatifleşmenin yalnızca üzümün pazarlanması açısından değil, üretim giderlerinin azaltılması bakımından da önemli olduğunu belirten Hakan, ortak hareket edilmesiyle gübre, ilaç ve diğer girdilerin daha uygun koşullarda temin edilebileceğine dikkat çekti.
Buluşmada üreticiler artan maliyetler ve yaşadıkları sorunları paylaşırken, sektörün mevcut durumu hakkında da görüş alışverişinde bulunuldu. Sivil toplum kuruluşlarının başkanlarının da destek verdiği toplantıda, Çal’da üzüm üretiminin sürdürülebilirliği ve üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi için atılması gereken adımlar değerlendirildi.
