Üsküdar Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Başkanı Prof. Dr. Müge Arslan, okul kantinlerinde satılacak gıdalara ilişkin güncellenen kriterleri değerlendirdi. Arslan, çocukların sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanmasında okul ortamının önemli bir rol üstlendiğini belirterek, sağlıklı ürünlerin çocukların ilgisini çekecek şekilde hazırlanması gerektiğini söyledi.
Beslenme alışkanlıkları çocuklukta şekilleniyor
Beslenme davranışının yetişkinlik döneminde bir anda ortaya çıkmadığını ifade eden Prof. Dr. Müge Arslan, çocukluk ve ergenlik döneminin besin tercihleri açısından belirleyici olduğunu vurguladı.
Arslan, “Beslenme davranışı yetişkinlikte birdenbire oluşan bir davranış değildir. Porsiyon kontrolü, besin tercihleri ve hangi besinlerin günlük yaşamda öncelikli hale getirileceği çocukluk ve ergenlik döneminde şekillenir. Beslenme davranışı bu süreçte oluşur.” dedi.
Çocukluk döneminde edinilen alışkanlıkların ilerleyen yaşlara da taşındığını belirten Arslan, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının erken yaşlardan itibaren desteklenmesi gerektiğini kaydetti.
Sağlıklı tercihler için farkındalık vurgusu
Okul kantinlerinde sağlıklı seçeneklerin bulunmasının çocukluk çağı obezitesinin yanı sıra ilerleyen dönemlerde ortaya çıkabilecek sağlık sorunları açısından da önem taşıdığını ifade eden Arslan, uygulamanın yalnızca belirli gıdaları sınırlandırmak şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Prof. Dr. Arslan, “Çocukluk çağında atılan bu adım hem çocuk sağlığı açısından hem de ileride yetişkinlik ve yaşlılık süreçlerinde sağlıksız beslenmeye paralel oluşabilecek, başta obezite olmak üzere kardiyovasküler hastalıklar, diyabet ve hipertansiyon gibi pek çok sağlık sorununa karşı koruyucu bir uygulamadır. Bu nedenle çok yönlü değerlendirilmesi gerekir.” dedi.
Sağlıklı besin tercihlerinin nedenlerinin çocuklara anlatılmasının önemine değinen Arslan, “Aslında uygulamadaki amaç yasak değil, çocuğun sağlıklı besin tercihine yönelebilme farkındalığını artırmak. Bu çok önemli.” diye konuştu.
Kantinlerdeki ürünlerin değerlendirilmesinde şeker, tuz ve doymuş yağ miktarlarının yanı sıra lif, protein ve meyve içeriğinin de dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Sağlıklı ürünler çocukların ilgisini çekmeli
Sağlıklı beslenmenin çocukların tercihleriyle de uyumlu hale getirilmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Müge Arslan, kantinlerde alışılmış ürünlerin daha sağlıklı içerik ve yöntemlerle hazırlanabileceğini dile getirdi.
Prof. Dr. Arslan, “Çocuklara verilen besinlerin daha albenili, cazip hale getirilmesi lazım. Yine tost ya da poğaça olabilir ama bunların sağlıklı yöntemlerle yapılması gerekiyor. Beyaz un yerine tam tahıllı un kullanılabilir. İçerisine koyulan yağ açısından da katı yağlar yerine zeytinyağı ile yapılan ürünler tercih edilebilir.”
Hamburger gibi çocukların ilgi gösterdiği ürünlerde de ekmek ve pişirme yöntemlerinin değiştirilebileceğini belirten Arslan, sağlıklı alternatifler oluşturulurken çocukların beklentilerinin de dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Gazlı içecekler yerine ayran ve kefir
Kantinlerdeki içecek seçeneklerinin de sağlıklı beslenme alışkanlığı açısından önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Arslan, gazlı içecekler yerine farklı alternatiflerin sunulabileceğini ifade etti.
Arslan, “Kolalı, gazlı içecekler yerine ayran ve kefir olabilir.” dedi.
Yiyeceklerin hazırlanış biçiminde yapılabilecek değişikliklere de değinen Arslan, derin yağda kızartma yerine fırınlama yönteminin tercih edilebileceğini belirtti.
“Derin yağda kızartma yerine baharatlandırılarak fırınlanmış patates sunulabilir. Köfteleri, hamburger köftesini yağda kızartmak yerine yine fırınlayarak sunum yapılabilir. Bunlar çocuklar için daha sağlıklı seçenekler oluyor.”
Sağlıklı gıdaya erişim de önemli
Kantinlerde sağlıklı ürünlerin bulunmasının tek başına yeterli olmadığını belirten Prof. Dr. Müge Arslan, çocukların bu ürünlere ekonomik olarak da ulaşabilmesi gerektiğini vurguladı.
Arslan, “Özellikle çocukların erişebileceği ürünlerin biraz daha düşük fiyatlı olmasını tercih ederim. Çünkü gıdaya eşit erişimin sağlanması çok önemli.” ifadelerini kullandı.
Ailelerin ekonomik koşullarının farklı olduğuna dikkat çeken Arslan, evde sağlıklı besin hazırlama ve çocuğa sunma imkânlarının sınırlı olduğu durumlarda okulun bu konuda açığı kapatması gerektiğini söyledi.
Kantin fiyatlarında erişilebilirlik gözetilmeli
Her çocuğun kantinde satılan ürünlere aynı ölçüde ulaşamayabileceğini ifade eden Prof. Dr. Arslan, fiyatlandırmada çocukların erişiminin göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtti.
Arslan, “Besine eşit erişimin sağlanması gerekiyor, bu çok önemli. Besinlerin her çocuk için eşit erişimi sağlayacak ücretlerde olması lazım. Enflasyon yükseliyor olabilir ama okullarda fiyat uygulaması açısından farklı bir yaklaşım düşünülmeli.” şeklinde sözlerini tamamladı.
