Araştırmalar, birçok kişinin ekran başında farkında olmadan nefesini tuttuğunu veya yüzeysel solunum yaptığını ortaya koyuyor. Bu durum, uzmanlar tarafından son yıllarda “ekran apnesi” olarak adlandırılıyor.
Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Kardiyoloji Uzmanı Uzm. Dr. Yusuf Altınkaynak, ekran karşısında gelişen bu alışkanlığın uzun vadede kalp sağlığını etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Gün boyu yoğun şekilde ekrana odaklanmanın stres hormonlarını artırabileceğini ve solunumun düzensizleşmesine yol açabileceğini belirten Altınkaynak, bunun kalp ritmi, tansiyon ve dolaşım sistemi üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini vurguluyor.
Ekrana odaklanırken nefesimizi tutuyoruz
Uzm. Dr. Yusuf Altınkaynak, konuya ilişkin olarak şunları söylüyor:
“Bilgisayar veya telefon ekranına uzun süre dikkatle bakarken bazı kişiler farkında olmadan nefesini kısa süreliğine tutabiliyor ya da yüzeysel solunum yapabiliyor. Bu durum genellikle kişinin fark etmediği bir refleks şeklinde ortaya çıkıyor. Ancak solunum ritminde yaşanan düzensizlik, özellikle uzun süre devam ettiğinde vücutta stres yanıtını artırabiliyor.”
Uzmanlar, ekran apnesinin yoğun konsantrasyon gerektiren işlerde, yazılım geliştiricilerde, tasarımcılarda ve öğrencilerde daha sık görüldüğünü ifade ediyor.
Düzensiz solunum, kalp ritmini ve tansiyonu etkileyebilir
Solunum sistemi ile kalp sağlığı arasında güçlü bir bağ bulunuyor. Uzun süre nefes tutma veya yüzeysel solunum, vücudun oksijen dengesini bozabilir. Bu durum bazı kişilerde kalp atım hızının artmasına, tansiyon dalgalanmalarına ve stres seviyesinin yükselmesine yol açabiliyor. Masa başında uzun süre çalışanlarda bu etkiler daha belirgin hale gelebiliyor.
Uzun süreli ekran kullanımı dolaylı riskler oluşturabilir
Ekran apnesi tek başına bir hastalık olarak değerlendirilmemeli; modern yaşamın getirdiği alışkanlıklar çerçevesinde dikkat edilmesi gereken bir durum olarak ele alınmalı.
Uzm. Dr. Yusuf Altınkaynak şu noktaya dikkat çekiyor:
“Uzun süre hareketsiz kalmak, stres altında çalışmak ve düzensiz solunum birlikte değerlendirildiğinde kalp sağlığı açısından bazı risk faktörleri ortaya çıkabilir. Gün içinde saatlerce ekran başında kalmak, fiziksel aktivite düzeyini, kan dolaşımını ve genel kardiyovasküler sağlığı da etkileyebilir.”
Küçük alışkanlıklar büyük fark yaratabilir
Uzmanlar, ekran karşısında çalışanların solunumlarını fark etmede zorluk yaşayabileceğini ancak basit önlemlerle bu durumun dengelenebileceğini belirtiyor.
Uzm. Dr. Yusuf Altınkaynak önerilerini şöyle sıralıyor:
• Çalışma sırasında kısa molalar vermek
• Ekrana yoğun odaklanılan anlarda nefes farkındalığı oluşturmak
• Gün içinde kısa yürüyüşler yapmak
• Masa başı çalışma saatlerinde omuz ve göğüs bölgesini rahatlatan egzersizler uygulamak
• Uzun süre kesintisiz ekran kullanımından kaçınmak
Bu küçük ama etkili alışkanlıkların solunum düzenini ve dolaşım sistemini destekleyebileceği ifade ediliyor.
Kalp sağlığı, günlük alışkanlıklarla ilgili
Kardiyoloji Uzmanı Uzm. Dr. Yusuf Altınkaynak, dijital çağda kalp sağlığını korumanın yalnızca klasik risk faktörlerini değil, yeni yaşam alışkanlıklarını da kapsaması gerektiğini vurguluyor:
“Teknoloji hayatımızı kolaylaştırırken bazı yeni alışkanlıkları da beraberinde getiriyor. Uzun süre ekran karşısında çalışmak, düzensiz solunum ve hareketsiz yaşam tarzı kalp sağlığı açısından dolaylı etkiler yaratabilir. Bu nedenle gün içinde solunumun farkında olmak, düzenli hareket etmek ve çalışma düzenini dengelemek kalp sağlığını korumada önemli bir rol oynayabilir.”
